ಸುದ್ದಿ – ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ, ಆರಂಭಿಕ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಪುನಶ್ಚೇತನದ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ವಿಶ್ವ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ದಿನವನ್ನು (World Stroke Day) ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 29 ರಂದು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

2025 ರ ಘೋಷವಾಕ್ಯ:

• 2025 ರ ಘೋಷವಾಕ್ಯ: “ಪ್ರತಿ ನಿಮಿಷವೂ ಗಣನೀಯ” (Every Minute Counts).
• ಗಮನ: ಈ ಘೋಷವಾಕ್ಯವು ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮೆದುಳಿನ ಹಾನಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ತಕ್ಷಣದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದರ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ಸೂಚನೆಗಳು:

• ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ: ವಿಶ್ವ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ದಿನ (WSD) 2025
• ಯಾವಾಗ? ಅಕ್ಟೋಬರ್ 29, 2025
• 2025 ರ ಘೋಷವಾಕ್ಯ: “ಪ್ರತಿ ನಿಮಿಷವೂ ಗಣನೀಯ”
• ಉದ್ದೇಶ: ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ, ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಸಕಾಲಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವುದು.
• ಸಂಘಟಕ: ವಿಶ್ವ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ಸಂಸ್ಥೆ (World Stroke Organization – WSO) (2006)
• ಮೊದಲ ಆಚರಣೆ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 29, 2006.
• ಜಾಗೃತಿ ಅಭಿಯಾನ: #ಆಕ್ಟ್‌ಫಾಸ್ಟ್ (#ActFAST)

ಹಿನ್ನೆಲೆ:

• ಸ್ಥಾಪನೆ: 2004 ರಲ್ಲಿ ಕೆನಡಾದ ವ್ಯಾಂಕೋವರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶ್ವ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (World Stroke Congress) ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ದಿನವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
• ಘೋಷಣೆ: ಡಾ. ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಹಚಿನ್ಸ್ಕಿ ಅವರು ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಗುಂಪಿನ ರಚನೆಗೆ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಗುಂಪು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2006 ರಲ್ಲಿ, ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ವಿರುದ್ಧ ಜಾಗತಿಕ ಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ಕ್ರಮವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ವಿಶ್ವ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ಘೋಷಣೆಯನ್ನು (World Stroke Proclamation) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು.
• ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎಸ್.ಒ. ರಚನೆ: 2006 ರಲ್ಲಿ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ಸೊಸೈಟಿ (ISS) ಮತ್ತು ವಿಶ್ವ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ಫೆಡರೇಶನ್ (WSF) ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ವಿಶ್ವ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು (WSO) ರಚಿಸಲಾಯಿತು.
• ಮೊದಲ ಆಚರಣೆ: ಮೊದಲ ವಿಶ್ವ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ದಿನವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 29, 2006 ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು.

ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ಬಗ್ಗೆ:

• ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ: ಮೆದುಳಿಗೆ ರಕ್ತದ ಹರಿವು ಅಡಚಣೆಯಾದಾಗ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ತ್ವರಿತ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಲಭಿಸದಿದ್ದರೆ ಇದು ಮೆದುಳಿನ ಕೋಶಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಅಥವಾ ಸಾವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ಪ್ರಕಾರಗಳು: ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯುವಿನಲ್ಲಿ 2 ಮುಖ್ಯ ವಿಧಗಳಿವೆ, ಇಸ್ಕೆಮಿಕ್ (Ischemic) ಮತ್ತು ಹೆಮರಾಜಿಕ್ (Hemorrhagic).
  • ಇಸ್ಕೆಮಿಕ್: ರಕ್ತ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವಿಕೆಯು ಮೆದುಳಿನ ರಕ್ತ ಹರಿವನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ (≈85% ಪ್ರಕರಣಗಳು).
  • ಹೆಮರಾಜಿಕ್: ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ರಕ್ತನಾಳದಿಂದ ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ರಕ್ತಸ್ರಾವವಾಗುವುದು.
• ಜಾಗತಿಕ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ಹೊರೆ: ವಿಶ್ವ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ಸಂಸ್ಥೆಯ (ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎಸ್.ಒ.) ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸುಮಾರು 12 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯುವಿಗೆ ತುತ್ತಾಗುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು 25 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ನಾಲ್ವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ತಮ್ಮ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯುವಿಗೆ ತುತ್ತಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

2025 ರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ:

• ಅಭಿಯಾನ: ಸಂಬಂಧಿತ #ಆಕ್ಟ್‌ಫಾಸ್ಟ್ ಅಭಿಯಾನವು ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲು ‘ಫಾಸ್ಟ್’ (FAST) ಸಂಕೇತವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರರ್ಥ:
  • ಮು (ಮುಖ ಓರೆಯಾಗುವುದು): ಮುಖದ ಒಂದು ಭಾಗ ಜೋತು ಬೀಳುವುದು ಅಥವಾ ವಕ್ರವಾಗುವುದು.
  • ತೋ (ತೋಳಿನ ದೌರ್ಬಲ್ಯ): ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡೂ ತೋಳುಗಳನ್ನು ಎತ್ತಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿರುವುದು.
  • ಮಾ (ಮಾತು ತೊದಲುವುದು): ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಲು ಕಷ್ಟವಾಗುವುದು ಅಥವಾ ಮಾತು ಗೊಂದಲಮಯವಾಗುವುದು.
  • ಸ (ಸಮಯ): ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದಲ್ಲಿ, ತಕ್ಷಣವೇ ತುರ್ತು ಸೇವೆಗಳಿಗೆ (ಆಂಬ್ಯುಲೆನ್ಸ್) ಕರೆ ಮಾಡುವ ಸಮಯ.
• ವಿಶ್ವ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (WSC 2025): 17 ನೇ ವಿಶ್ವ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸ್ಪೇನ್‌ನ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22–24, 2025 ರಂದು ನಡೆಯಿತು. ಇದು ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ, ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಚೇತರಿಕೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲು ಜಾಗತಿಕ ತಜ್ಞರನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿತು.

ವಿಶ್ವ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ಸಂಸ್ಥೆ (WSO) ಬಗ್ಗೆ:

• ಅಧ್ಯಕ್ಷರು: ಜಯರಾಜ್ ಪಾಂಡಿಯನ್ (ಭಾರತ)
• ನಿಯೋಜಿತ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು: ಕ್ರೇಗ್ ಆಂಡರ್ಸನ್ (ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ)
• ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ಜಿನೀವಾ, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್
• ಸ್ಥಾಪನೆ: 2006