ಸುದ್ದಿ –  ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ಶಿಕ್ಷಣದ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆ (RTE), 2009ರ ಕಲಂ 12(1)(ಸಿ) ಅನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದೆ, ಹಿಂದುಳಿದ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಮಗ್ರ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಿದೆ. 6-14 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 21A ಅನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ, ನೆರೆಹೊರೆಯ ಶಾಲೆಗಳು ಅರ್ಹ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• RTE ಕಾಯ್ದೆಯು ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗ (EWS) ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ 25% ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಇದರ ಅನುಷ್ಠಾನವು ಶಾಲೆಗಳ ಪ್ರತಿರೋಧ ಮತ್ತು ಗುಪ್ತ ವೆಚ್ಚಗಳಂತಹ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ.
• ಈ ತೀರ್ಪು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಏಕೀಕರಣವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ, ಹಾಗೂ ವಿಧಿ 51A(k) ಮತ್ತು ವಿಧಿ 45 ರೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗುವ ಮೂಲಕ ಸಮಾನ ಶಾಲಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
• ‘ಲಕ್ನೋ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಇತರರು’ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ (SC), ನೆರೆಹೊರೆಯ ಶಾಲೆಗಳು 2009 ರ RTE ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಅರ್ಹ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ತಕ್ಷಣದ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಬದ್ಧವಾಗಿವೆ ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.

ಮಕ್ಕಳ ಉಚಿತ ಮತ್ತು ಕಡ್ಡಾಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆ (ಅಥವಾ RTE ಕಾಯ್ದೆ), 2009 ರ ಕುರಿತು:

• ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 21A ಗೆ ಕಾರ್ಯರೂಪ ನೀಡಲು ಇದನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ವಿಧಿ 21A (2002 ರ 86 ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲಕ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ) ಎಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ (6-14 ವರ್ಷಗಳು) ಉಚಿತ ಮತ್ತು ಕಡ್ಡಾಯ ಶಿಕ್ಷಣದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
• ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ನೆರೆಹೊರೆಯ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಉಚಿತ ಮತ್ತು ಕಡ್ಡಾಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಗುವಿನ (6–14 ವರ್ಷಗಳು) ಹಕ್ಕನ್ನು ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಕರು ಹಾಗೂ ಕಲಿಕಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ.
• ಎಲ್ಲರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ದುರ್ಬಲ ಮತ್ತು ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಖಾಸಗಿ ಅನುದಾನರಹಿತ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ 25% ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
• ಶಾಲೆಗಳು ಪ್ರತಿ ಮಗುವಿನ ವೆಚ್ಚದ ಮರುಪಾವತಿಯನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹವಾಗಿವೆ.

ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿನ ಸವಾಲುಗಳು:

• ಶಾಲಾ-ಮಟ್ಟದ ಪ್ರತಿರೋಧ: ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳು EWS ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿವೆ.
• ಗುಪ್ತ ವೆಚ್ಚಗಳ ಹೊರೆ: ಸಮವಸ್ತ್ರಗಳು, ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ವೆಚ್ಚಗಳು ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳ ಮೇಲೆ ಹೊರೆಯನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತವೆ.
• ಇತರೆ: ದುರ್ಬಲ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ಸೀಮಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ, ಅನುಷ್ಠಾನ ಮತ್ತು ಫಲಿತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು, ಅಸಮರ್ಪಕ ಕುಂದುಕೊರತೆ ನಿವಾರಣಾ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು, ಕೊನೆಯ-ಹಂತದ ತಲುಪಿಸುವಿಕೆಯ ಸವಾಲುಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ.

ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ:

• ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಏಕೀಕರಣವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.
• ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತತ್ವವಾಗಿ ಭ್ರಾತೃತ್ವಕ್ಕೆ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಬಹುದಾದ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ಕೊಠಾರಿ ಆಯೋಗವು (1964-66) ಕಲ್ಪಿಸಿದ ಸಮಾನ ಶಾಲಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಶಿಕ್ಷಣದ ಹಕ್ಕಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇತರ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ನಿಬಂಧನೆಗಳು:

• ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯ: ವಿಧಿ 51A(k) ಮಗುವಿಗೆ (6-14 ವರ್ಷಗಳು) ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಪೋಷಕರ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
• ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳು (DPSP): ವಿಧಿ 45, 6 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆರಂಭಿಕ ಬಾಲ್ಯದ ಆರೈಕೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ.