ಸುದ್ದಿ – ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ನ (DIP) ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಹಣಕಾಸು ವಂಚನೆ ಅಪಾಯ ಸೂಚಕ (FRI), ಅಪಾಯಕಾರಿ ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ನೈಜ-ಸಮಯದ ದತ್ತಾಂಶ ಹಂಚಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಆರಂಭಿಕ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ₹660 ಕೋಟಿ ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಯ ನಷ್ಟವನ್ನು ತಡೆದಿದೆ.

ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಇಲಾಖೆಯು (DoT) ಈ FRI ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದೆ.

ಹಣಕಾಸು ವಂಚನೆ ಅಪಾಯ ಸೂಚಕದ (FRI) ಕುರಿತು:

• ಇದು ಆರ್ಥಿಕ ವಂಚನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಬಹುದಾದ ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಅಪಾಯ-ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ.
• ಇದು ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ನ (DIP) ಭಾಗವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ ಬಹು-ಆಯಾಮದ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ.
• ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ: ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು, ಟೆಲಿಕಾಂ ಸೇವಾ ಪೂರೈಕೆದಾರರು, ಕಾನೂನು ಜಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ವರದಿಗಳ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು (inputs) ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಮಧ್ಯಮ, ಹೆಚ್ಚು, ಅಥವಾ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಎಂದು ಅಪಾಯದ ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಉಪಯುಕ್ತತೆ: ಇದು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಆರಂಭಿಕ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು, ವರ್ಧಿತ ಮುಂಜಾಗ್ರತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಲು ಮತ್ತು ಮೋಸದ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ (DIP) ಕುರಿತು:

• ಇದು ಟೆಲಿಕಾಂ ಆಪರೇಟರ್‌ಗಳು, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು, ಫಿನ್‌ಟೆಕ್ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಸುರಕ್ಷಿತ, ನೈಜ-ಸಮಯದ ದತ್ತಾಂಶ ಹಂಚಿಕೆ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
• ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಸಂಘಟಿತ ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆ ಪತ್ತೆಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆ.
• ಇದು ಕೇಂದ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು, 36 ರಾಜ್ಯ/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪೊಲೀಸರು, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು, ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು WhatsApp ನಂತಹ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ವೇದಿಕೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಸುಮಾರು 1000+ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಉಪಯುಕ್ತತೆ: ಟೆಲಿಕಾಂ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಗಳ (telecom identifiers) ದುರುಪಯೋಗವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಮತ್ತು ತಡೆಯಲು ತ್ವರಿತ ಗುಪ್ತಚರ ಮಾಹಿತಿ ವಿನಿಮಯ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆ ತಡೆಯಲು ಕೈಗೊಂಡ ಇತರೆ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರಮಗಳು:

• ಕಾನೂನು ಕ್ರಮಗಳು: ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾಯಿದೆ, 2000.
• ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಕ್ರಮಗಳು: ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಭಾರತೀಯ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ಸಮನ್ವಯ ಕೇಂದ್ರ (I4C): ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧದ ವಿರುದ್ಧ ಸಮನ್ವಯ, ತನಿಖಾ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯದ (MHA) ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕೇಂದ್ರ ವೇದಿಕೆ.
  • I4C ಸಂಸ್ಥೆಯು ನಾಗರಿಕ ಹಣಕಾಸು ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆ ವರದಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.
• ಸಂಚಾರ್ ಸಾಥಿ ಉಪಕ್ರಮ: ಮೊಬೈಲ್ ಚಂದಾದಾರರನ್ನು ಸಬಲೀಕರಣಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ‘ಚಕ್ಷು’ (ಶಂಕಿತ ವಂಚನೆ ಸಂವಹನಗಳನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿ) ನಂತಹ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವುದು.
• ಇತರೆ: ಸಮನ್ವಯ ವೇದಿಕೆ (ಅಪರಾಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಪರಾಧಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಆಧಾರಿತ ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ), ಇತ್ಯಾದಿ.