ಸುದ್ದಿ – “2028 ರ ವರ್ಷದ ತನ್ನ ಬದ್ಧತೆಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ” ಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, 2028 ರಲ್ಲಿ UNFCCC COP 33 ಅನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವ ತನ್ನ ಬಿಡ್‌ನಿಂದ ಭಾರತವು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದೆ ಸರಿದಿದೆ.

• ಮೂಲ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ: ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರು ಡಿಸೆಂಬರ್ 2023 ರಲ್ಲಿ ದುಬೈನಲ್ಲಿ ನಡೆದ COP 28 ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಭಾಷಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ COP 33 ಆಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದರು.
• ಹಿಂದಿನ ಆಯೋಜನೆ: ಭಾರತವು ಈ ಮೊದಲು ಕೇವಲ ಒಂದು ಬಾರಿ ಹವಾಮಾನ COP ಅನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದೆ – ಅದು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ 2002 ರಲ್ಲಿ COP 8.
• ಸ್ಪರ್ಧಿ: ಭಾರತದ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ, 2028 ರ ಶೃಂಗಸಭೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು ಆಸಕ್ತಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ಏಷ್ಯಾ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಗುಂಪಿನ (Asia Pacific group) ಏಕೈಕ ಇತರ ದೇಶವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ ಉಳಿದಿದೆ.
• ಮುಂಬರುವ ಆತಿಥೇಯರು: 2026 ರಲ್ಲಿ COP 31 ಅನ್ನು ಟರ್ಕಿ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಆಯೋಜಿಸಲಿವೆ. 2027 ರಲ್ಲಿ COP 32 ಅನ್ನು ಇಥಿಯೋಪಿಯಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ.

COP ಸ್ಥಳದ ಆಯ್ಕೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ:

• ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸರದಿ: COP ಸ್ಥಳವು ಐದು ಯುಎನ್ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವೆ ಸುತ್ತುತ್ತದೆ: (1) ಆಫ್ರಿಕನ್, (2) ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್, (3) ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪಿಯನ್, (4) ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಮತ್ತು ಕೆರಿಬಿಯನ್, ಮತ್ತು (5) ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಮತ್ತು ಇತರೆ.
• ಗುಂಪು ಸಮಾಲೋಚನೆ: ಆಯಾ ಪ್ರದೇಶದ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಆತಿಥೇಯವಾಗಿ ಒಂದು ದೇಶವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ಸಮಾಲೋಚಿಸುತ್ತವೆ.
• ಔಪಚಾರಿಕ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ: ಆಯ್ಕೆಯಾದ ದೇಶವು ತನ್ನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗುಂಪಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಮೂಲಕ UNFCCC ಸಚಿವಾಲಯಕ್ಕೆ (UNFCCC Secretariat) ತನ್ನ ಔಪಚಾರಿಕ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ.
• ಸತ್ಯಶೋಧನಾ ಮಿಷನ್: ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಆತಿಥೇಯ ದೇಶದ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನಾ, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಸಿದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸಚಿವಾಲಯವು ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
• ಅಧಿಕೃತ ಅಳವಡಿಕೆ: ಗುಂಪಿನ ಶಿಫಾರಸನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು COP ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ “ಭವಿಷ್ಯದ ಅಧಿವೇಶನಗಳ ದಿನಾಂಕಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಗಳು” ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
• ಡೀಫಾಲ್ಟ್ ಸ್ಥಳ: ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗುಂಪಿನೊಳಗಿನ ಯಾವುದೇ ದೇಶವು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಮುಂದೆ ಬರದಿದ್ದರೆ, ಡೀಫಾಲ್ಟ್ ಸ್ಥಳವು ಜರ್ಮನಿಯ ಬಾನ್ನಲ್ಲಿರುವ (Bonn) UNFCCC ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.

COP 33 ಆಯೋಜನೆಯಿಂದ ಭಾರತ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಲು ಕಾರಣಗಳು:

• ರಾಜಕೀಯ ಸಮಯ: 2028 ರ COP 33 2029 ರ ಭಾರತೀಯ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಗಳ ಅಂತಿಮ ಸಿದ್ಧತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅತಿಕ್ರಮಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
• ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ತಂತ್ರ: ಅಹಮದಾಬಾದ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ 2030 ರ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ಸಿದ್ಧತೆಗಳು ಅದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನಾ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತವೆ.
• ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಅಪಾಯ: COP ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನವು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೊಳಗಾಗಬಹುದಾದ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನ ಹಂತ-ಹಂತದ ಕಡಿತದ ರಾಜಿಗಳನ್ನು (fossil fuel phase-out compromises) ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ವಹಿಸುವ ಬಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
• ಹವಾಮಾನ ಪರಿಶೀಲನೆ: COP 33 ಎರಡನೇ ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಟಾಕ್‌ಟೇಕ್ (Second Global Stocktake) ನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು, ಇದು ಭಾರತದ ದೇಶೀಯ ಇಂಧನ ನೀತಿಗಳನ್ನು ತೀವ್ರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುತ್ತಿತ್ತು.