ಪೀಠಿಕೆ: ಭಾರತವು ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣವನ್ನು (Hate Speech) ಎದುರಿಸಲು ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆಯ (IPC) ಚದುರಿದ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ನಿಬಂಧನೆಗಳು ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣವನ್ನು ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಪರಾಧವನ್ನಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ “ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ”ಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ ಮತ್ತು ದ್ವೇಷದ ಅಪರಾಧಗಳ (ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ) ಮಸೂದೆ, 2025 ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ, ದಂಡಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸಾಮೂಹಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ತರುವ ಮೂಲಕ ಈ ಶೂನ್ಯತೆಯನ್ನು ತುಂಬಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣದ ದೂರುಗಳ ಮೇಲೆ ಸ್ವಯಂ ಪ್ರೇರಿತ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡುವ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪಗಳು ಸಮಸ್ಯೆಯ ತುರ್ತು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.

ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ ಏಕೆ?
ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಕೇವಲ ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ ಮತ್ತು ದ್ವೇಷದ ಅಪರಾಧಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದೆ. ಇದು 2 ರಿಂದ 10 ವರ್ಷಗಳ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸಾಮೂಹಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಹಿಂದೆಂದೂ ಪ್ರಯತ್ನಿಸದ ಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಐಪಿಸಿ (IPC) ಸೆಕ್ಷನ್ 153A, 295A ಮತ್ತು 505 ರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದ್ದ ಭಾರತದ ಹಿಂದಿನ ವಿಘಟಿತ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿದೆ. ದತ್ತಾಂಶವು ಇದರ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ: ಆಗಾಗ್ಗೆ ಬಂಧನಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಸೆಕ್ಷನ್ 153A ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು 2020 ರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 20.2% ರಷ್ಟಿತ್ತು, ಇದು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿನ ಗಂಭೀರ ಲೋಪಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೇಗಿದೆ?

• ಶಾಸನಬದ್ಧ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವಿಲ್ಲ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ “ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ”ವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಮೀಸಲಾದ ಕೇಂದ್ರ ಕಾನೂನು ಇಲ್ಲ, ಇದು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.
• ವಿಘಟಿತ ನಿಬಂಧನೆಗಳು: ಐಪಿಸಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 153A, 295A, 505 ಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣವನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸಲು ಅಲ್ಲ.
  • ಸೆಕ್ಷನ್ 153A: ಧರ್ಮ, ಜನಾಂಗ, ಭಾಷೆ ಮುಂತಾದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ “ವಿವಿಧ ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವೆ ದ್ವೇಷವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು”; ವಾರಂಟ್ ಇಲ್ಲದೆ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿದೆ.
  • ಸೆಕ್ಷನ್ 295A: ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಕೆರಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮಾಡಿದ ದುರುದ್ದೇಶಪೂರಿತ ಕೃತ್ಯಗಳು.
  • ಸೆಕ್ಷನ್ 505: ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರಚೋದನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಾನಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಹೇಳಿಕೆಗಳು.

ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತಾ (BNS) 2023 ರ ನಿಬಂಧನೆಗಳು:

• ಸೆಕ್ಷನ್ 196 BNS: ಆಡುವ ಅಥವಾ ಬರೆಯುವ ಪದಗಳು, ಚಿಹ್ನೆಗಳು, ಗೋಚರ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂವಹನದ ಮೂಲಕ ವಿವಿಧ ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವೆ (ಧರ್ಮ, ಜನಾಂಗ, ಜನ್ಮಸ್ಥಳ, ವಾಸಸ್ಥಳ, ಭಾಷೆ, ಜಾತಿ ಅಥವಾ ಸಮುದಾಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ) ಅಪನಂಬಿಕೆ, ದ್ವೇಷ ಅಥವಾ ದ್ವೇಷಭಾವನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದನ್ನು ಅಪರಾಧವನ್ನಾಗಿಸುತ್ತದೆ.
• ಸೆಕ್ಷನ್ 197 BNS: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಐಕ್ಯತೆಗೆ ಬಾಧಕವಾಗುವಂತಹ ಆರೋಪಗಳು ಅಥವಾ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಸೆಕ್ಷನ್ 299 BNS: ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಕೆರಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಉದ್ದೇಶಪೂರಿತ ಮತ್ತು ದುರುದ್ದೇಶಪೂರಿತ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ (ಹಿಂದಿನ ಐಪಿಸಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 295A).

ಕಡಿಮೆ ಶಿಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಮಾಣ: ಎನ್‌ಸಿಆರ್‌ಬಿ (NCRB) ಪ್ರಕಾರ, ಆಗಾಗ್ಗೆ ಬಂಧನಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, 2020 ರಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು 20.2% ರಷ್ಟಿತ್ತು.

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಪಾತ್ರವೇನು?

• ಸಕ್ರಿಯ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪಗಳು: ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ನಿಲುವಿನಿಂದ ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣದ ಘಟನೆಗಳ ಸಕ್ರಿಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯತ್ತ ಬದಲಾಗಿದೆ.
• 2022 ರ ಪೀಠದ ನಿರ್ದೇಶನ: ದೂರುಗಳಿಗೆ ಕಾಯದೆ ಸ್ವಯಂ ಪ್ರೇರಿತ ಕ್ರಮ (Suo motu action) ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ದೆಹಲಿ, ಉತ್ತರಾಖಂಡ ಮತ್ತು ಯುಪಿ ಪೊಲೀಸ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಿಗೆ ಆದೇಶಿಸಿದೆ; ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆಗೆ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನಿಂದನೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದೆ.
• 2023 ರ ವಿಸ್ತರಣೆ: ಈ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳು/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಅನುಷ್ಠಾನದ ಸವಾಲುಗಳು: ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿನ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಗಮನಿಸಿದೆ.
• 2023 ರ ವಿಕ್ರಮ್ ನಾಥ್-ಸಂದೀಪ್ ಮೆಹ್ತಾ ಪೀಠ: ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಕೇವಲ ಎಫ್‌ಐಆರ್ (FIR) ದಾಖಲಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದೆ; ಗುಂಪು ಹಿಂಸಾಚಾರದ ಮೇಲಿನ ತೆಹಸೀನ್ ಪೂನಾವಾಲಾ ತೀರ್ಪಿನ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ.

ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವಲ್ಲಿನ ಸವಾಲುಗಳು:

ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸವಾಲುಗಳು:

• ಪೊಲೀಸ್ ವಿವೇಚನಾಧಿಕಾರ: ಇದು ಆಯ್ದ ಜಾರಿಗೆ (Selective enforcement) ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
• ಕಡಿಮೆ ಶಿಕ್ಷೆ: ದುರ್ಬಲ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳು, ಪ್ರತಿಕೂಲ ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಳಪೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಫೋರೆನ್ಸಿಕ್ಸ್ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಶಿಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆ.
• ರಾಜಕೀಯ ದುರ್ಬಳಕೆ: ಆಳುವ ಮೈತ್ರಿಕೂಟಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಾಗ ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಶಿಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ.
• ತداخلಾಗುವ ಐಪಿಸಿ ಸೆಕ್ಷನ್‌ಗಳು: ಜಾರಿಯಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ (153A, 295A, 298, 505, IT ಕಾಯ್ದೆ).

ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು:

• ವೈರಲ್ ಹರಡುವಿಕೆ: ಹಾನಿಯನ್ನು ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
• ಅನಾಮಧೇಯತೆ: ಮೂಲವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದನ್ನು ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
• ಅಲ್ಗಾರಿದಮಿಕ್ ಆಂಪ್ಲಿಫಿಕೇಶನ್: ತೀವ್ರವಾದ ವಿಷಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚುರಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
• ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಸರ್ವರ್‌ಗಳು: ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಮಿತಿಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.
• ಕಿರು-ರೂಪದ ವಿಷಯ (Reels, Shorts): ಪ್ರಚೋದನಕಾರಿ ವಾಕ್ಚಾತುರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಹಿಂದಿನ ನೀತಿ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣವನ್ನು ಹೇಗೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ?

• 2017 ಕಾನೂನು ಆಯೋಗ (267 ನೇ ವರದಿ): ದ್ವೇಷದ ಪ್ರಚೋದನೆ ಮತ್ತು ಹಿಂಸಾಚಾರದ ಪ್ರಚೋದನೆಯನ್ನು ಅಪರಾಧೀಕರಿಸಲು ಹೊಸ ಐಪಿಸಿ ಸೆಕ್ಷನ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದೆ.
• 2022 ಖಾಸಗಿ ಸದಸ್ಯರ ಮಸೂದೆ: ಪ್ರಚೋದನೆ, ಸಮರ್ಥನೆ, ದ್ವೇಷದ ಪ್ರಚಾರ, ಹಗೆತನ, ತಾರತಮ್ಯ ಮತ್ತು ಹಿಂಸಾಚಾರ ಸೇರಿದಂತೆ ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣದ ಸ್ಪಷ್ಟ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಕೋರಿದೆ.

ರಾಜ್ಯಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಏಕೆ ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಿವೆ?

• ಕೇಂದ್ರ ಶೂನ್ಯತೆ: ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸಿದ ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ ಕಾನೂನು ಇಲ್ಲದಿರುವುದು.
• ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಘಟನೆಗಳು: ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಗಮನಿಸಿವೆ.
• ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತು: ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ತೆಗೆದುಹಾಕುವ (takedown) ಅಧಿಕಾರಗಳ ಬೇಡಿಕೆ.
• ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಏಕರೂಪತೆ: ಪೊಲೀಸ್ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ ಮಸೂದೆ ಏನನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತದೆ?

• ಮೊದಲ ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಮೀಸಲಾದ ಕಾನೂನು: ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ ಮತ್ತು ದ್ವೇಷದ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಶಾಸನವನ್ನು ರಚಿಸುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪ್ರಯತ್ನ.
• ಸ್ಪಷ್ಟ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ: ಧರ್ಮ, ಜನಾಂಗ, ಜಾತಿ, ಲಿಂಗ, ಲೈಂಗಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ, ವಾಸಸ್ಥಳ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು/ಗುಂಪುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಗಾಯ ಅಥವಾ ತಾರತಮ್ಯದ ಹಾನಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ.
• ಸಾಮೂಹಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ: ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣವು ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಬಂದರೆ, ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು.
• ಡಿಜಿಟಲ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ನಿಬಂಧನೆಗಳು: ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಆನ್‌ಲೈನ್ ವಿಷಯವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲು ಅಥವಾ ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ಶಿಕ್ಷೆಯ ಶ್ರೇಣಿ: 2 ರಿಂದ 10 ವರ್ಷಗಳ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಕಠಿಣ ದಂಡದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಸೂದೆ ಏಕೆ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ?

• ಶಾಸಕಾಂಗದ ನಿರ್ವಾತವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುತ್ತದೆ: ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಶಾಸನ ಭಾರತದಲ್ಲಿಲ್ಲ; ಕರ್ನಾಟಕವು ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟಿದೆ.
• ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿರ್ದೇಶನಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ: ಸ್ವಯಂ ಪ್ರೇರಿತ ಕ್ರಮವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜಾರಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
• ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸುತ್ತದೆ: ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಗಮನಿಸಿದ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ದ್ವೇಷದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ.
• ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಉತ್ತರದಾಯಿತ್ವ: ಐಪಿಸಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಇಲ್ಲದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತದೆ.

ತೀರ್ಮಾನ: ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣದ ಬಗ್ಗೆ ಭಾರತದ ಚದುರಿದ ಕಾನೂನು ವಿಧಾನವು ಕಡಿಮೆ ಶಿಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಅಸಮಂಜಸ ಜಾರಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಮಸೂದೆಯು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು, ಹೆಚ್ಚಿನ ದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಉತ್ತರದಾಯಿತ್ವದೊಂದಿಗೆ ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲು, ಶಿಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ತಡೆಯಲು ಪ್ರಮುಖ ರಚನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಅನುಷ್ಠಾನದ ಸವಾಲುಗಳು ಉಳಿದಿದ್ದರೂ, ಇದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿರ್ದೇಶನಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಾನೂನು ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಒಕ್ಕೂಟದಾದ್ಯಂತ ವಿಶಾಲವಾದ ಶಾಸಕಾಂಗ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಬಹುದು.

ಮುಖ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು:

1: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ವೈಫಲ್ಯಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ. ಕರ್ನಾಟಕ ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ ಮತ್ತು ದ್ವೇಷದ ಅಪರಾಧಗಳ ಮಸೂದೆ 2025 ಈ ಶೂನ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ತುಂಬಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವೇಚನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಿ.

2: ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಪ್ರೇರಿತ ಜಾರಿಗೆ (suo motu action) ನೀಡಿದ ನಿರ್ದೇಶನಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಪೊಲೀಸ್ ವಿವೇಚನೆ, ಸಾಕ್ಷ್ಯಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಅಡ್ಡಿ ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ ಜಾರಿಗೆ ಹೇಗೆ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ? ಮಸೂದೆ 2025 ಈ ಸವಾಲುಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಉತ್ತರವನ್ನು ನೀಡಬಹುದೇ? ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ನೀಡಿ.