ಪೀಠಿಕೆ: ಭಾರತ-ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ (Ind-Aus ECTA) ಸಹಿ ಹಾಕಿ 4 ವರ್ಷಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿವೆ. ಒಪ್ಪಂದದ ಕುರಿತು ಈ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ 2 ಏಪ್ರಿಲ್ 2022 ರಂದು ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ವ್ಯಾಪಾರದ ಹರಿವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಲ್ಲಿ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಎರಡೂ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ, ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಹಾಗೂ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಹೊಸ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು: ಭಾರತವು ತನ್ನ 70.3% ಸುಂಕದ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ (ಶೇ. 90.6 ರಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಾರ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ) ಆದ್ಯತೆಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾವು ಭಾರತದ ಆಮದುಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ತನ್ನ 100% ಸುಂಕದ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆದ್ಯತೆಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನೀಡಿದೆ.

• ಇದರಲ್ಲಿ, 98.3% ಸುಂಕದ ಮಾರ್ಗಗಳು ಒಪ್ಪಂದ ಜಾರಿಯಾದ ತಕ್ಷಣವೇ ಸುಂಕ-ಮುಕ್ತವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಉಳಿದ 1.7% ಅನ್ನು 5 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
• 1 ಜನವರಿ 2026 ರಿಂದ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾಕ್ಕೆ ರಫ್ತಾಗುವ ಎಲ್ಲಾ ಭಾರತೀಯ ಸರಕುಗಳು ಶೂನ್ಯ-ಸುಂಕದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯಲಿವೆ.

ಒಪ್ಪಂದದ ನಂತರದ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ: ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾಕ್ಕೆ ಭಾರತದ ರಫ್ತು ದುಪ್ಪಟ್ಟಾಗಿದ್ದು, ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ 2020-21 ರಲ್ಲಿದ್ದ USD 4 ಬಿಲಿಯನ್‌ನಿಂದ 2024-25 ರ ವೇಳೆಗೆ USD 8.5 ಬಿಲಿಯನ್‌ಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

• 2024-25 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಒಟ್ಟು ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯಾಪಾರವು USD 24.1 ಬಿಲಿಯನ್ ತಲುಪಿದ್ದು, ಭಾರತದ ರಫ್ತು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ 8% ನಷ್ಟು ಗಣನೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ.
• 2025-26 ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ವ್ಯಾಪಾರವು USD 19.3 ಬಿಲಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು.

ಭಾರತ-ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಬಾಂಧವ್ಯದ ಕಿರುನೋಟ

ಭಾರತ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ 2009 ರಲ್ಲಿದ್ದ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯನ್ನು 2020 ರಲ್ಲಿ ಸಮಗ್ರ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯಾಗಿ ಉನ್ನತೀಕರಿಸಿದವು.

• ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು: 2+2 ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಾಂಗ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಸಂವಾದ, ಜಂಟಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲದ ಆಯೋಗ, ರಕ್ಷಣಾ ನೀತಿ ಮಾತುಕತೆಗಳು, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ-ಭಾರತ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ, ರಕ್ಷಣಾ ಸೇವೆಗಳ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಸಂವಾದ.

ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ: 2025 ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯಾಪಾರವು USD 24.1 ಬಿಲಿಯನ್ ತಲುಪಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ರಫ್ತು USD 8.58 ಬಿಲಿಯನ್ ಮತ್ತು ಆಮದು USD 15.52 ಬಿಲಿಯನ್ ಮೌಲ್ಯದ್ದಾಗಿದೆ. ಭಾರತವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ 8 ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರ ಪಾಲುದಾರನಾಗಿದ್ದರೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾವು ಭಾರತದ 14 ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪಾಲುದಾರನಾಗಿದೆ. ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಆಳಗೊಳಿಸಲು ವಿಸ್ತೃತವಾದ ಸಮಗ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಕಾರ ಒಪ್ಪಂದ (CECA) ಕುರಿತು ಮಾತುಕತೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.

ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆ: * ಚತುರ್ಭುಜ ಭದ್ರತಾ ಸಂವಾದ (QSD) ಎಂಬುದು ಅಮೆರಿಕ (USA), ಭಾರತ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

• 2021 ರಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ನೌಕಾಪಡೆಗಳು ಭಾರತ-ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ನೌಕಾಪಡೆಯಿಂದ ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ಸಂಬಂಧದ ಜಂಟಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ದಾಖಲೆಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿವೆ.

ಸಮರಾಭ್ಯಾಸಗಳು:

• 2020 ರಲ್ಲಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾವು ಮಲಬಾರ್ ನೌಕಾ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತ, ಯುಎಸ್ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್ ಜೊತೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು.
• ಆಸಿಂಡೆಕ್ಸ್ (AUSINDEX): ಇದು ರಾಯಲ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ನೌಕಾಪಡೆ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯ ನಡುವಿನ ಜಂಟಿ ನೌಕಾ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ.
• ಪಿಚ್ ಬ್ಲಾಕ್ (Pitch Black): 2018 ರಲ್ಲಿ ಡಾರ್ವಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪಿಚ್ ಬ್ಲಾಕ್ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆ ಭಾಗವಹಿಸಿತ್ತು.
• ಪರಸ್ಪರ ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ ಬೆಂಬಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ವಿಜ್ಞಾನ ಅನುಷ್ಠಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ 2020: ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಸಂಕೀರ್ಣ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿಪತ್ತುಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಮೂಹಿಕ ಸ್ಪಂದನೆಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ:

• 2022 ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ-ಭಾರತ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳ ಹೂಡಿಕೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಗಿದ್ದು, 2023 ರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ-ಭಾರತ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಸುಸ್ಥಿರ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಣೆಯಲ್ಲಿ ನಾವೀನ್ಯತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
• 2023 ರಲ್ಲಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಭಾರತವು ವಲಸೆ ಮತ್ತು ಚಲನಶೀಲತೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ (MMPA) ಸಹಿ ಹಾಕಿವೆ. ಇದು ಅಕ್ರಮ ವಲಸೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಎರಡು ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ವಲಸೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಚೌಕಟ್ಟಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದೊಂದಿಗಿನ ಆರ್ಥಿಕ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೆ ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ: ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾವು 2025 ರಲ್ಲಿ ಈ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದು, ರಕ್ಷಣೆ, ಕ್ರೀಡೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 50 ಉದ್ದೇಶಿತ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದೆ.

• ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನ: ಭಾರತದ ಸುಸ್ಥಿರತೆಯ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಬಳಸುವುದು.
• ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯಗಳು: ಜ್ಞಾನ ವಿನಿಮಯ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಪಡೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು.
• ಕೃಷಿ-ಉದ್ಯಮ: ಭಾರತದ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಕೃಷಿ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು.
• ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ: ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಮತ್ತು ವೀಸಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸುವುದು.

ಭಾರತಕ್ಕೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ

• ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ನಲ್ಲಿನ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾಲುದಾರ: ಮುಕ್ತ, ತೆರೆದ ಮತ್ತು ನಿಯಮಾಧಾರಿತ ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ.
• ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳು ಮತ್ತು ಇಂಧನದ ಮೂಲ: ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾವು ಲಿಥಿಯಂ, ಕೋಬಾಲ್ಟ್, ಅಪರೂಪದ ಭೂಮಿಯ ಖನಿಜಗಳು, ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಮತ್ತು ದ್ರವೀಕೃತ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲವನ್ನು (LNG) ಪೂರೈಸುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
• ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ: ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾವು ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ತಾಣವಾಗಿದ್ದು, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ (STEM) ಸಹಕಾರ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ.
• ಭೌಗೋಳಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಒಮ್ಮುಖ: ಚತುರ್ಭುಜ ಭದ್ರತಾ ಸಂವಾದ (QUAD), ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ ರಿಮ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ (IORA) ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾ ಶೃಂಗಸಭೆಯಂತಹ (EAS) ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿನ ಸಹಕಾರವು ಚೀನಾದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಕಳವಳಕಾರಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು (ಸವಾಲುಗಳು)

• ವ್ಯಾಪಾರ ಅಸಮತೋಲನ: ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸಂಪನ್ಮೂಲ-ಆಧಾರಿತ ರಫ್ತುಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಭಾರತದ ರಫ್ತುಗಳು ಸೀಮಿತವಾಗಿವೆ. ಇದು ನಿರಂತರ ವ್ಯಾಪಾರ ಅಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ.
• ಭಾರತೀಯ ವಲಸಿಗರು ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆ: ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಮೇಲಿನ ಆಗಾಗ್ಗೆ ನಡೆಯುವ ಘಟನೆಗಳು ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳ ಮೂಡಿಸಿವೆ.
• ವೀಸಾ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯ ಮನ್ನಣೆ: ವೀಸಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯ ಮನ್ನಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಸವಾಲುಗಳು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆ.
• ಕೃಷಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶ: ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯನೈರ್ಮಲ್ಯ (SPS) ಮಾನದಂಡಗಳಿಂದಾಗಿ ಭಾರತವು ತನ್ನ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ರಫ್ತು ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ.
• ರಕ್ಷಣಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಹಕಾರದಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬ: ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮತ್ತು ಜಂಟಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಹಾಗೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ (Joint R&D) ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಪ್ರಗತಿಯಾಗಿಲ್ಲ.

ಮುಂದಿನ ಹಾದಿ

• ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಆಳಗೊಳಿಸುವುದು: ಕಡಲ ಭದ್ರತೆ, ಗುಪ್ತಚರ ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ಜಂಟಿ ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು.
• CECA ತ್ವರಿತಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ವೈವಿಧ್ಯೀಕರಣ: ವಿಸ್ತೃತ ಆರ್ಥಿಕ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.
• ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನ ಬಾಂಧವ್ಯ: ಲಿಥಿಯಂ ಮತ್ತು ಅಪರೂಪದ ಭೂಮಿಯ ಖನಿಜಗಳಿಗಾಗಿ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಹಸಿರು ಜಲಜನಕ (Green Hydrogen) ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದು.

ಮುಖ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು:

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಭಾರತ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ನಡುವಿನ ‘ಸಮಗ್ರ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ’ಯು ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ವಲಯದ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರತೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ? ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳ ಸಹಕಾರದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ. (250 ಪದಗಳು)

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ ಭಾರತ-ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದದ (ECTA) ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಿ. ಉಭಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಇರುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಡೆತಡೆಗಳು ಯಾವುವು? (250 ಪದಗಳು)