ಪೀಠಿಕೆ:  ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯವು (MHA) ಭಾರತವು ನಕ್ಸಲ್-ಮುಕ್ತವಾಗುವ ತನ್ನ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದೆ.

• ಗಡುವು: ಮಾವೋವಾದಿ ಹಿಂಸಾಚಾರವನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವ ಮತ್ತು ಉಗ್ರಗಾಮಿ ಜಾಲಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವ ಮಾರ್ಚ್ 31, 2026 ರ ಗಡುವನ್ನು ಸರ್ಕಾರವು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ತಲುಪಿದೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಎಡಪಂಥೀಯ ಉಗ್ರವಾದದ ಚಿತ್ರಣ (LWE)

• ಪೀಡಿತ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು: ಒಟ್ಟು ಎಡಪಂಥೀಯ ಉಗ್ರವಾದ-ಪೀಡಿತ (LWE) ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 2014 ರಲ್ಲಿ 126 ರಿಂದ 2026 ರ ಆರಂಭದ ವೇಳೆಗೆ ಕೇವಲ 7 ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ.
• ಹೆಚ್ಚು ಪೀಡಿತ: ಕೇವಲ 3 ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮಾತ್ರ “ಹೆಚ್ಚು ಪೀಡಿತ” ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿವೆ – ಬಿಜಾಪುರ, ಸುಕ್ಮಾ ಮತ್ತು ನಾರಾಯಣಪುರ; ಇವೆಲ್ಲವೂ ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿವೆ.
• ಲೆಗಸಿ ಮತ್ತು ಥ್ರಸ್ಟ್: 31 ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಈಗ “ಲೆಗಸಿ ಮತ್ತು ಥ್ರಸ್ಟ್” (Legacy and Thrust) ಜಿಲ್ಲೆಗಳೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಮರುಕಳಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ನಿರಂತರ ರಾಜ್ಯ ಬೆಂಬಲ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
• ಹಿಂಸಾಚಾರ: LWE-ಪ್ರೇರಿತ ಹಿಂಸಾಚಾರವು 88% ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ, 2010 ರಲ್ಲಿನ 1,936 ಘಟನೆಗಳಿಂದ 2025 ರಲ್ಲಿ 234 ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ.
• ಸಾವುನೋವುಗಳ ಇಳಿಕೆ: ಒಟ್ಟು ವಾರ್ಷಿಕ ಸಾವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 90% ರಷ್ಟು ಕುಸಿದಿದೆ, 2010 ರಲ್ಲಿನ 1,005 ರಿಂದ 2025 ರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 100 ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ.

ಉಗ್ರವಾದದ (LWE) ಯಶಸ್ವಿ ನಿರ್ಮೂಲನೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಅಂಶಗಳು

• ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ: COBRA ಮತ್ತು Greyhounds ನಂತಹ ಗಣ್ಯ ಪಡೆಗಳು, ಬಂಡುಕೋರರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಲಾಗದ “ವಿಮೋಚಿತ ವಲಯಗಳನ್ನು” ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಂಪನಿ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಬೇಸ್‌ಗಳನ್ನು (Company Operating Bases) ಬಳಸಿಕೊಂಡವು.
• ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಏಕೀಕರಣ: 12,000 ಕಿ.ಮೀ. ಸರ್ವ-ಋತು ರಸ್ತೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವು ಬಂಡುಕೋರರ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದ್ದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶಪಡಿಸಿತು.
• ಮಾಹಿತಿ ಸಮರ: 4G ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ 9,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮೊಬೈಲ್ ಟವರ್‌ಗಳು, ದೂರದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಾಲದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಾವೋವಾದಿ ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ತಟಸ್ಥಗೊಳಿಸಿದವು.
• ಆರ್ಥಿಕ ದಿಗ್ಬಂಧನ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತನಿಖಾ ದಳ (NIA) ಮತ್ತು ಜಾರಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯದಿಂದ (ED) ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಆಸ್ತಿ ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು “ನಗರ ನಂಟು” ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಧನಸಹಾಯ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಹಾಕಿತು.
• ಮಾನವ ಬಂಡವಾಳ: ಶರಣಾಗತಿ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿ ನೀತಿಯು 2014 ರಿಂದ 10,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಿಗೆ ತಕ್ಷಣದ ನಗದು ಅನುದಾನ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ವೃತ್ತಿಪರ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಶರಣಾಗಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿತು.
• ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಏಕಲವ್ಯ ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಜಿಲ್ಲಾ (Aspirational District) ಯೋಜನೆಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯು ಮಾವೋವಾದಿ “ಜನತನಾ ಸರ್ಕಾರ್” (ಸಮಾನಾಂತರ ಸರ್ಕಾರ) ಅನ್ನು ಗೋಚರ ಹಾಗೂ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ರಾಜ್ಯ ಸೇವೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿತು.
• ಏಕೀಕೃತ ಕಮಾಂಡ್: ಏಕೀಕೃತ ಕಮಾಂಡ್ ರಚನೆಯು ರಾಜ್ಯದ ಗಡಿಗಳಾದ್ಯಂತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಸಿಂಕ್ರೊನೈಸ್ ಮಾಡಿತು, ಉಗ್ರಗಾಮಿಗಳು ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ “ಗಡಿ-ಜಿಗಿಯುವ” ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿತು.

ಮುಂದುವರಿದ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸವಾಲುಗಳು

• ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಶೇಷಗಳು: ಹೆಚ್ಚು ಚಲನಶೀಲ “ಹಾರ್ಡ್‌ಕೋರ್” ಗುಂಪುಗಳು ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢದ ಅಬುಜ್‌ಮಾಡ್ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿವೆ, ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಣಾಮದ ದಾಳಿಗಳ ನಿರಂತರ ಬೆದರಿಕೆಯನ್ನು ಒಡ್ಡುತ್ತದೆ.
• ರಹಸ್ಯ ಜಾಲಗಳು: ಭೂಗತ ನಗರ ಜಾಲಗಳನ್ನು ತಟಸ್ಥಗೊಳಿಸುವುದು ಒಂದು ಸಂಕೀರ್ಣ ಗುಪ್ತಚರ ಕಾರ್ಯವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಗುಂಪುಗಳು ಸಶಸ್ತ್ರ ಸಂಘರ್ಷದಿಂದ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಬುಡಮೇಲು ಮಾಡುವಿಕೆಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ.
• ಭದ್ರತಾ ಅತಿ-ವಿಸ್ತರಣೆ: ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಬೇಸ್‌ಗಳನ್ನು (Forward Operating Bases) ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ದುಬಾರಿಯಾಗಿದೆ, ಆದರೂ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಅದು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರದ ಶೂನ್ಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.
• ಆರ್ಥಿಕ ಪುನರಾವರ್ತನೆ: ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧಿತ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಕೊರತೆಯು, ನಿರುದ್ಯೋಗಿ ಯುವಕರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಉಗ್ರವಾದದತ್ತ ತಳ್ಳಬಹುದು.
• ಗಡಿ ದುರ್ಬಲತೆ: ಗುಪ್ತಚರ ಹಂಚಿಕೆಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಏಕೀಕೃತಗೊಳ್ಳದ ಹೊರತು, ರಂಧ್ರವಿರುವ ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ಗಡಿಗಳು ಪಲಾಯನ ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಿಗೆ ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ‘ಸುರಕ್ಷಿತ ವಲಯಗಳನ್ನು’ ನೀಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತವೆ.

ಸರ್ಕಾರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರೀಕರಣ ಉಪಕ್ರಮಗಳು

• ಗ್ರಾಮ ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಧರ್ತಿ ಆಬಾ ಜನಜಾತಿಯ ಗ್ರಾಮ ಉತ್ಕರ್ಷ ಅಭಿಯಾನವು (DA-JGUA) ವಸತಿ, ನೀರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್‌ನಲ್ಲಿ 100% ಕವರೇಜ್ ಸಾಧಿಸಲು 25 ಪ್ರಮುಖ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ 63,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬುಡಕಟ್ಟು ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಿದೆ.
• PVTG ಬೆಂಬಲ: PM-JANMAN ಅತ್ಯಂತ ದೂರದ ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು 75 ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ದುರ್ಬಲ ಬುಡಕಟ್ಟು ಗುಂಪುಗಳನ್ನು (PVTGs) ಗುರಿಯಾಗಿಸಿದೆ.
• ನಂಬಿಕೆ ನಿರ್ಮಾಣ: ಸಿವಿಕ್ ಆಕ್ಷನ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್ (CAP) ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವು ವಿತರಿಸಲು ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಧನಸಹಾಯ ನೀಡಿದೆ.
• ಅರಣ್ಯ ಆರ್ಥಿಕತೆ: ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ನ್ಯಾಯಯುತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ವನ್ ಧನ್ ವಿಕಾಸ್ ಕೇಂದ್ರ (VDVK) ಯೋಜನೆಯು ಸಣ್ಣ ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಸಂಸ್ಕರಣೆಗಾಗಿ 2,200 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ಲಸ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ.
• ಡಿಜಿಟಲ್ ಏಕೀಕರಣ: 4G ಸ್ಯಾಚುರೇಶನ್ ಯೋಜನೆಯು ಅರಣ್ಯದ ಆಳವಾದ ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸಹ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡಿಜಿಟಲ್ ಗ್ರಿಡ್‌ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು 8,500 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮೊಬೈಲ್ ಟವರ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಿದೆ.
• ಕೌಶಲ್ಯ ಏಕೀಕರಣ: ಕೌಶಲ್ ವಿಕಾಸ್ ಯೋಜನೆಯು ಎಡಪಂಥೀಯ ಉಗ್ರವಾದ ಪೀಡಿತ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಯುವಕರಿಗೆ ತಕ್ಷಣದ ಉದ್ಯೋಗ ಕಲ್ಪಿಸಲು 46 ಐಟಿಐಗಳು (ITIs) ಮತ್ತು 49 ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ.

ಮುಂದಿನ ಹಾದಿ

• ಗುಪ್ತಚರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಲವರ್ಧನೆ: ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢದ ಅಬುಜ್‌ಮಾಡ್‌ನಂತಹ ದುರ್ಗಮ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಉಗ್ರರ ನಿಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ಗುಪ್ತಚರ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ನಿಖರವಾಗಿ ಬಲಪಡಿಸಬೇಕು.
• ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಬಲೀಕರಣ: ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳ ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಆಧಾರಿತ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಯುವಕರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆ ಒದಗಿಸಬೇಕು. ಇದು ಯುವಕರು ಮರಳಿ ಉಗ್ರವಾದದತ್ತ ಮುಖಮಾಡುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.
• ನಗರ ನಕ್ಸಲ್ ಜಾಲಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ: ಸಶಸ್ತ್ರ ಹೋರಾಟದಿಂದ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಬುಡಮೇಲು ಮಾಡುವಿಕೆಯತ್ತ ವಾಲುತ್ತಿರುವ ಗುಪ್ತ ನಗರ ನಕ್ಸಲ್ ಜಾಲಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ, ಅವುಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಮೂಲಗಳನ್ನು (Funding routes) ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಬೇಕು.
• ಆಡಳಿತ ಯಂತ್ರದ ನಿರಂತರ ಉಪಸ್ಥಿತಿ: ಕೇವಲ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಗಳ ನಿಯೋಜನೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಆರೋಗ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ತೀರ್ಮಾನ: ಭಾರತವು “ನಕ್ಸಲ್-ಮುಕ್ತ” ಗುರಿಯನ್ನು ತಲುಪಿರುವುದು ದೇಶದ ಆಂತರಿಕ ಭದ್ರತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿದೆ. ಕೇವಲ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಗಳ ಕಠಿಣ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಶರಣಾಗತಿ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ದ್ವಿಮುಖ ತಂತ್ರದ ಮೂಲಕ ಈ ಯಶಸ್ಸು ಲಭ್ಯವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಗ್ರವಾದವು ಯಾವುದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮರುಕಳಿಸದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಈ ಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ದಕ್ಷತೆ, ಜನರೊಂದಿಗೆ ನಂಬಿಕೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದು ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ.

ಮುಖ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಮಾದರಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

1. ಎಡಪಂಥೀಯ ಉಗ್ರವಾದವನ್ನು (LWE) ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸಿದ ‘ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ದ್ವಿಮುಖ ತಂತ್ರ’ದ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಿ. (250 ಪದಗಳು)
2. ಭಾರತವು ನಕ್ಸಲ್ ಮುಕ್ತವಾಗುವ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವು ಆಂತರಿಕ ಭದ್ರತಾ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸವಾಲುಗಳು ಇನ್ನೂ ಜೀವಂತವಾಗಿವೆ. ಈ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಮತ್ತು ಎಡಪಂಥೀಯ ಉಗ್ರವಾದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮರುಕಳಿಸದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿ. (250 ಪದಗಳು)