ಸುದ್ದಿ -  ಅಂಕಿಅಂಶ ಮತ್ತು ಯೋಜನಾ ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಚಿವಾಲಯವು (MoSPI) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾದರಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ (NSS) 75 ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ಮುಕ್ತಾಯ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವರ್ಗೀಕರಣ (NIC) 2025 ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವರ್ಗೀಕರಣ (NIC) ಸಂಹಿತೆಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವರ್ಗೀಕರಣ (NIC) ಸಂಹಿತೆಯು ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಚೌಕಟ್ಟಾಗಿದೆ.
• ಜಾಗತಿಕ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ:  ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ವಿಭಾಗವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವರ್ಗೀಕರಣದೊಂದಿಗೆ (ISIC) ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಹೊಂದಿದೆ.
• ನೀತಿ ಬಳಕೆ: ಉದ್ಯಮದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಈ ವರ್ಗೀಕರಣವು ನೀತಿ ನಿರೂಪಣೆ ಮತ್ತು ಬಜೆಟ್ ಹಂಚಿಕೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ಹಿನ್ನೆಲೆ: NIC ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 1962 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ರಚನೆಯಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಲು ಇದನ್ನು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ನೋಡಲ್ ಏಜೆನ್ಸಿ: ಇದನ್ನು MoSPI ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಕಚೇರಿ (NSO) ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.
• ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ತಟಸ್ಥ: ಈ ವರ್ಗೀಕರಣವು ಬಳಸಿದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವುದಿಲ್ಲ;  "ಏನನ್ನು" ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು, ಅದನ್ನು "ಹೇಗೆ" ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲಲ್ಲ.

NIC 2025 ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆಗಳು:

• ಆರು-ಅಂಕಿಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ಕೋಡ್ ರಚನೆಯು ಐದು-ಅಂಕಿಯಿಂದ ಆರು-ಅಂಕಿಗಳ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿದೆ, ಇದರಿಂದ ಉಪವರ್ಗಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 1,900 ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿದೆ.
• ಜಾಗತಿಕ ಸಮನ್ವಯ: ಉತ್ತಮ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೋಲಿಕೆಗಾಗಿ NIC 2025, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ISIC ಪರಿಷ್ಕರಣೆ 5 (UN-ISIC Revision 5) ರೊಂದಿಗೆ 4-ಅಂಕಿಯ ಮಟ್ಟದವರೆಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಹೊಂದಿದೆ.
• ಡಿಜಿಟಲ್ ವಲಯ: ಹೊಸ ವಿಭಾಗಗಳು ಕ್ಲೌಡ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಬ್ಲಾಕ್‌ಚೈನ್, ವೆಬ್ ಪೋರ್ಟಲ್‌ಗಳು, ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಫಿನ್-ಟೆಕ್ ಸೇವೆಗಳಂತಹ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಡಿಜಿಟಲ್ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.
• ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಆರ್ಥಿಕತೆ: ನವೀಕರಿಸಿದ ಸಂಹಿತೆಯು ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳು, ಸೇವಾ ಸಂಗ್ರಾಹಕರು, ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗಿಗ್ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು (Gig Economy) ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಸ್ವದೇಶಿ ವಲಯಗಳು: ಆಯುಷ್ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಮಗ್ಗ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಈಗ ಮೀಸಲಾದ ವರ್ಗೀಕರಣ ಸಂಹಿತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
• ಹಸಿರು ಆರ್ಥಿಕತೆ: ಹಸಿರು ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ವಿಸ್ತೃತ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು NIC 2025 ಅನ್ನು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಗಳು (SDGs) ಮತ್ತು ಪರಿಸರ-ಆರ್ಥಿಕ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ (SEEA) ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತಕ್ಕೆ 'ಕೃಷಿ'ಯೇ ಸಂಜೀವಿನಿ: ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರ 4.4% ಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆ

ಸುದ್ದಿ -  ಜುಲೈ-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2025ರ ಪಿಎಲ್‌ಎಫ್‌ಎಸ್ (PLFS) ವರದಿಯಂತೆ, ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಹೆಚ್ಚಳದಿಂದಾಗಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರವು 4.4%ಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ನಿರುದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪ ಏರಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದರೂ, ದೇಶದ ಒಟ್ಟಾರೆ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರವು 5.2%ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿ ಸಾಧಾರಣ ಸುಧಾರಣೆ ದಾಖಲಿಸಿದೆ.

ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು:

• ಗ್ರಾಮೀಣ ನಿರುದ್ಯೋಗ ಇಳಿಕೆ: ಹಿಂದಿನ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ 4.8% ರಷ್ಟಿದ್ದ ಗ್ರಾಮೀಣ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರವು ಪ್ರಸ್ತುತ 4.4% ಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
• ನಗರ ನಿರುದ್ಯೋಗ ಏರಿಕೆ: ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ನಿರುದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಪ ಏರಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.
• ಜೀವನೋಪಾಯದ ಮೂಲ: ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನೋಪಾಯದ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲಗಳಾಗಿ ಮುಂದುವರೆದಿವೆ.
• ತೃತೀಯ ವಲಯದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ: ನಗರ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ತೃತೀಯ ವಲಯವು (ಸೇವಾ ವಲಯ) ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ.

ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ:

• ಲೇಬರ್ ಬ್ಯೂರೋ ನಡೆಸಿದ ಆವರ್ತಕ ಕಾರ್ಮಿಕ ಬಲ ಸಮೀಕ್ಷೆ (PLFS) ಪ್ರಕಾರ, ಜುಲೈ-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2025 ರ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ (15 ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಪಟ್ಟವರು) ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರವು 4.8% ರಿಂದ 4.4% ಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
• ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಹೆಚ್ಚಳವು ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಕಾರ್ಮಿಕರಲ್ಲಿ 57.7% ರಷ್ಟು ಜನರು ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ,  ಏಪ್ರಿಲ್-ಜೂನ್ 2025 ರಲ್ಲಿ 53.5% ರಷ್ಟಿತ್ತು.
• ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದ 60.7% ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಈ ಬಾರಿ 62.8% ಗ್ರಾಮೀಣ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ನಗರ ನಿರುದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪ ಏರಿಕೆ:

• ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ನಿರುದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಏರಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.
• ಪುರುಷರಲ್ಲಿ: ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರ 6.1% ರಿಂದ 6.2% ಕ್ಕೆ ಏರಿದೆ.
• ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ: ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರ 8.9% ರಿಂದ 9.0% ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
• ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳು ನಿಯಮಿತ ವೇತನ ಮತ್ತು ಸಂಬಳದ ಉದ್ಯೋಗಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಏರಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದು, ಪ್ರಮಾಣವು 49.4% ರಿಂದ 49.8% ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ.
• ತೃತೀಯ ವಲಯ ಅಂದರೆ ಸೇವೆಗಳು, ವ್ಯಾಪಾರ, ಐಟಿ (IT) ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ನಗರ ಉದ್ಯೋಗದ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿವೆ.  ನಗರದ 62% ರಷ್ಟು ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿತ್ರಣ:

• ಒಟ್ಟಾರೆ ನಿರುದ್ಯೋಗ: ಹಿಂದಿನ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ 5.4% ರಷ್ಟಿದ್ದ ದೇಶದ ಒಟ್ಟಾರೆ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರವು (15 ವರ್ಷ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟವರು) ಸ್ವಲ್ಪ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿ 5.2% ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ.
• ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 56.2 ಕೋಟಿ ಉದ್ಯೋಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ 39.6 ಕೋಟಿ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 16.6 ಕೋಟಿ ಮಹಿಳೆಯರಿದ್ದಾರೆ.
• ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ, ಮಹಿಳಾ ಕಾರ್ಮಿಕ ಬಲದ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ದರ (LFPR) 33.7% ಕ್ಕೆ ಸುಧಾರಿಸಿದೆ.