ಗಿಗ್ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಕಾರ್ಮಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ: ಐಎಲ್ಒ 193ನೇ ಒಪ್ಪಂದ

 

ಸುದ್ದಿ - ಐಎಲ್ಒ (ILO) 193ನೇ ಒಪ್ಪಂದವು ವೇದಿಕೆ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ (platform workers) ಯೋಗ್ಯವಾದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ, ನ್ಯಾಯಯುತ ವೇತನ, ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಅಲ್ಗಾರಿದಮಿಕ್ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ, ದತ್ತಾಂಶ ಗೌಪ್ಯತೆ ಮತ್ತು ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರಂತಹ ದುರ್ಬಲ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಆಯಾಮಗಳು:

  • 1919 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಐಎಲ್ಒ, ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ, ಭಾರತವು ಇದರ ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ.
  • ಜಿನೀವಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ (ILO) 114ನೇ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ವೇದಿಕೆ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಐಎಲ್ಒ 193ನೇ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.
  • ಕನಿಷ್ಠ ಎರಡು ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಇದನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದ 12 ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಜಾರಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ, ಇದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ವಿವಾದ ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ಜಾರಿ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸರ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತದೆ.

ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು

  • ಸಮಗ್ರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಈ ರಕ್ಷಣೆಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಔಪಚಾರಿಕ ಮತ್ತು ಅನೌಪಚಾರಿಕ ವೇದಿಕೆ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ (ಆನ್‌ಲೈನ್ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳ-ಆಧಾರಿತವಾದ ವಿತರಣೆ, ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಇತ್ಯಾದಿ).
  • ಕಾರ್ಮಿಕರ ವರ್ಗೀಕರಣ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಯುತ ವೇತನ: ಕೆಲಸವನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಗಿಗ್ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರಗಳು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ತಪ್ಪು ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ತಡೆಯಬೇಕು. ಕಾರ್ಮಿಕರು ಸಕಾಲಿಕ ವೇತನವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ಕನಿಷ್ಠ ವೇತನವನ್ನಾದರೂ ಪಡೆಯಬೇಕು.
  • ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆ: ಸಂಘಟನಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ತಾರತಮ್ಯ ಮಾಡದಿರುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆಯ ಪ್ರವೇಶದಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸುರಕ್ಷಿತ ಕೆಲಸದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಖಾತ್ರಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಯಾವುದೇ ದಂಡವಿಲ್ಲದೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲು ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ.
  • ಅಲ್ಗಾರಿದಮಿಕ್ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ: ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ಬಳಸುವ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವೇದಿಕೆಗಳು ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿರಬೇಕು. ಖಾತೆ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಅಥವಾ ತಡೆಹಿಡಿಯಲಾದ ವೇತನದಂತಹ ಮಹತ್ವದ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಮಾನವ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಕೋರುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಾರ್ಮಿಕರು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.
  • ದತ್ತಾಂಶ ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲ ಗುಂಪುಗಳು: ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ವೈಯಕ್ತಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ಗೌಪ್ಯತೆಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಸುರಕ್ಷತೆಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನೇಮಕಾತಿ ಹಾಗೂ ಉದ್ಯೋಗದ ನಿಂದನೆಗಳಿಂದ ವಲಸೆ ಮತ್ತು ನಿರಾಶ್ರಿತ ವೇದಿಕೆ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಐಎಲ್ಒ (ILO) ಬಗ್ಗೆ

  • ಸ್ಥಾಪನೆ: 1919 ರಲ್ಲಿ ವರ್ಸೈಲ್ಸ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆ; 1946 ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ (UN) ಮೊದಲ ವಿಶೇಷ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಯಿತು.
  • ಸದಸ್ಯರು: 187; ಭಾರತವು ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 1922 ರಿಂದ ಐಎಲ್ಒ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಖಾಯಂ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ.
  • ಕಾರ್ಯಾದೇಶ: ಶಾಶ್ವತ ಶಾಂತಿಯು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ ಎಂಬ ತತ್ವದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ, ಯೋಗ್ಯವಾದ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಾರ್ಮಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.
  • ಜಾಗತಿಕ ಮಾನ್ಯತೆ: ಕಾರ್ಮಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ 1969 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.
  • ಪ್ರಮುಖ ವರದಿಗಳು: ವಿಶ್ವ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮುನ್ನೋಟ (WESO), ಜಾಗತಿಕ ವೇತನ ವರದಿ, ವಿಶ್ವ ಸಾಮಾಜಿಕ ರಕ್ಷಣೆ ವರದಿ, ಇತ್ಯಾದಿ.
  • ಐಎಲ್ಒ ಒಪ್ಪಂದಗಳು: ಎಂಟು ಪ್ರಮುಖ ಅಥವಾ ಮೂಲಭೂತ ಐಎಲ್ಒ ಒಪ್ಪಂದಗಳಲ್ಲಿ ಆರನ್ನು ಭಾರತ ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ, ಇವುಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ:
    1. ಸಂಘಟನಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಘಟಿಸುವ ಹಕ್ಕಿನ ರಕ್ಷಣೆ ಒಪ್ಪಂದ, 1948 (ಸಂಖ್ಯೆ 87).
    2. ಸಂಘಟಿಸುವ ಮತ್ತು ಸಾಮೂಹಿಕ ಚೌಕಾಶಿ ಹಕ್ಕಿನ ಒಪ್ಪಂದ, 1949 (ಸಂಖ್ಯೆ 98).