ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶಗಳು: ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಸಮತೋಲನ

ಸುದ್ದಿ - ಮೂರು ರಾಜ್ಯಗಳಾದ್ಯಂತ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶಗಳ (ESAs) ಗಡಿ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯ (MoEFCC) ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಕೇಂದ್ರದ ಮೂಲ ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆಯು 2014 ರಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅಂದಿನಿಂದ 5 ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ. ಆದರೆ, ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ESAs ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲು ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿರುವುದರ ಕುರಿತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳೊಂದಿಗಿನ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಇನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಗೆಹರಿದಿಲ್ಲ.

ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶ (ESA) ಎಂದರೇನು?

  • ESAs ಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯಗಳ ಸುತ್ತಲಿನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬಫರ್ ವಲಯಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಪರಿಸರ (ರಕ್ಷಣೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 1986 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
  • ಭೂ ಬಳಕೆಯ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಕನಿಷ್ಠಗೊಳಿಸುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ (ಕ್ವಾರಿ) ಯೋಜನೆಗಳು, ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ, ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕ ಕೆಂಪು-ವರ್ಗದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮುಂತಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ESAs ಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ತೀವ್ರವಾಗಿ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು

  • ಇದನ್ನು ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಶ್ರೇಣಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಾರತೀಯ ದ್ವೀಪಕಲ್ಪದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ 1,600 ಕಿ.ಮೀ ವಿಸ್ತರಿಸಿರುವ ಪ್ರಾಚೀನ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಗುಜರಾತ್, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಗೋವಾ, ಕರ್ನಾಟಕ, ಕೇರಳ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡು ಎಂಬ 6 ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿದೆ.

ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ

  • ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಪಂಚದ 36 ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಹಾಟ್‌ಸ್ಪಾಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ 4 ರಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇತರ ಮೂರು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಹಾಟ್‌ಸ್ಪಾಟ್‌ಗಳೆಂದರೆ ಹಿಮಾಲಯ, ಇಂಡೋ-ಬರ್ಮಾ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಸುಂಡಾಲ್ಯಾಂಡ್.
  • ಇವು ಯುನೆಸ್ಕೋ (UNESCO) ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದ ಎಂಟು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿವೆ.
  • ಜಲವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪಾತ್ರ: ಇದು "ದ್ವೀಪಕಲ್ಪದ ಭಾರತದ ನೀರಿನ ಗೋಪುರ" ವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳಿಗೆ (ಗೋದಾವರಿ, ಕೃಷ್ಣಾ, ಕಾವೇರಿ) ಮೂಲವಾಗಿದೆ.
  • ವಿಶಿಷ್ಟ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು: ಉಷ್ಣವಲಯದ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕಾಡುಗಳು, ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು, ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಮೈರಿಸ್ಟಿಕಾ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಕುಂಠಿತ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಶೋಲಾ ಕಾಡುಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ.
  • ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಾಣಿಸಂಕುಲ: ಸಿಂಹಬಾಲದ ಸಿಂಗಳೀಕ ಮತ್ತು ನೀಲಗಿರಿ ತಾಹರ್ ನಂತಹ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗೆ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ.

ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಮಿತಿಗಳು

ಮಾನದಂಡ

ಮಾಧವ್ ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ಸಮಿತಿ (2011)

ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಸಮಿತಿ (2013)

ವಿಧಾನ

ಸಂರಕ್ಷಣಾ-ಪರ: ಇಡೀ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಒಂದೇ ನಿರಂತರ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ.

ಸಮತೋಲಿತ/ಅಭಿವೃದ್ಧಿ-ಪರ: ಭೂಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ (ರಕ್ಷಿಸಲು) ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ (ಮಾನವ ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ) ಭೂದೃಶ್ಯಗಳಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದೆ.

ಉದ್ದೇಶಿತ ESA ವ್ಯಾಪ್ತಿ

129,037 ಚ. ಕಿ.ಮೀ (ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಪ್ರದೇಶದ 100%).

~60,000 ಚ. ಕಿ.ಮೀ (ನೆಲದ ನೈಜತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಒಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶದ ~37% ಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲಾಗಿದೆ).

ವಲಯ ನಿರ್ಮಾಣ ತಂತ್ರ

ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ವರ್ಗೀಕರಣ: ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಲಯಗಳು (ESZ) I, II, ಮತ್ತು III.

ವಿಶಾಲ ವರ್ಗೀಕರಣ: ಹೆಚ್ಚು ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ನಿಷೇಧ; ಇತರೆಡೆ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ.