ಸುದ್ದಿ - 2025ರಲ್ಲಿ ಹಡಗು ಮರುಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಮೊದಲನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ, ಅದರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪಾಲು 35.4% ಕ್ಕೆ ಏರಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣವು 2.99 ಮಿಲಿಯನ್ (GT) ತಲುಪಿದೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:
- ಗುಜರಾತ್ನ ಅಲಾಂಗ್-ಸೋಸಿಯಾ ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ಭಾರತದ ಹಡಗು ಮರುಬಳಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಸುಮಾರು 97% ರಷ್ಟನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
- ಪ್ರಮುಖ ಸರ್ಕಾರಿ ಉಪಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಹಡಗುಗಳ ಮರುಬಳಕೆ ಕಾಯ್ದೆ, 2019, ಹಡಗು ವಿಘಟನೆ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ನೋಟ್ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾರಿಟೈಮ್ ಇಂಡಿಯಾ ವಿಷನ್ 2030 ಸೇರಿವೆ.
- ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಮ್ಮೇಳನದ (UNCTAD) ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಹಡಗು ಮರುಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಡಗು ಮರುಬಳಕೆ
- ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪಾಲು: ಭಾರತದ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪಾಲು 30.1% (2024) ರಿಂದ 35.4% (2025) ಕ್ಕೆ ಏರಿದೆ.
- ಪ್ರಮಾಣ: 2025ರಲ್ಲಿ 2.99 ಮಿಲಿಯನ್ ಗ್ರಾಸ್ ಟನ್ಗಳನ್ನು (GT) ತಲುಪಿದೆ, ಇದು 2024ಕ್ಕಿಂತ ~60% ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾರಿಟೈಮ್ ಇಂಡಿಯಾ ವಿಷನ್ (MIV) 2030ರ ಗುರಿಯನ್ನು 5 ವರ್ಷಗಳ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಿದೆ.
- ಭೌಗೋಳಿಕ ಕೇಂದ್ರ: ಗುಜರಾತ್ನ ಅಲಾಂಗ್-ಸೋಸಿಯಾ ಕ್ಲಸ್ಟರ್, ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಹಡಗು ಮರುಬಳಕೆ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಮರುಬಳಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ~97% ರಷ್ಟನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
- ಸೀಮಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಇತರ ಕೇಂದ್ರಗಳು: ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ, ಕೇರಳ ಮತ್ತು ಮುಂಬೈ.
ಸರ್ಕಾರ ಕೈಗೊಂಡ ಉಪಕ್ರಮಗಳು
- ಹಡಗುಗಳ ಮರುಬಳಕೆ ಕಾಯ್ದೆ, 2019: ಹಡಗುಗಳ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಮರುಬಳಕೆಗಾಗಿರುವ ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾವೇಶಕ್ಕೆ (HKC) ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹಡಗು ಮರುಬಳಕೆ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
- ಹಡಗು ವಿಘಟನೆ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ನೋಟ್ ಯೋಜನೆ: ಹಡಗು ಮಾಲೀಕರು ಸ್ಕ್ರ್ಯಾಪ್ ಮೌಲ್ಯದ 40% ರಷ್ಟು ಕ್ರೆಡಿಟ್ ನೋಟ್ ಅನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ, ಇದನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಹಡಗುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಹೊಸ ಹಡಗಿನ ವೆಚ್ಚದ 5% ರವರೆಗೆ ರಿಯಾಯಿತಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದು.
- ಮ್ಯಾರಿಟೈಮ್ ಇಂಡಿಯಾ ವಿಷನ್ (MIV) 2030: ಭಾರತವನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಅಗ್ರಮಾನ್ಯ ಹಡಗು ಮರುಬಳಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಹಡಗು ವಿಘಟನೆಯ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
- ಅಲಾಂಗ್ ಹಡಗು ಮರುಬಳಕೆ ಅಂಗಳದ ವಿಸ್ತರಣೆ: ಇದರ ಹಡಗು ಮರುಬಳಕೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸುಮಾರು 9 ಮಿಲಿಯನ್ ಲೈಟ್ ಡಿಸ್ಪ್ಲೇಸ್ಮೆಂಟ್ ಟನ್ಗಳಿಗೆ (LDT) ದ್ವಿಗುಣಗೊಳಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
- ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಹಡಗು ಮರುಬಳಕೆ ನಿಯಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆ: ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ (EU) ಅನುಮೋದಿತ ಪಟ್ಟಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಹಡಗುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.