ಹಿನ್ನಲೆ: ಭಾರತದ ಹೊಸ ಮಾದರಿ ಒಪ್ಪಂದದ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ ಮೊದಲ OECD (Organisation for Economic Co-operation and Development) ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಇಸ್ರೇಲ್ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ.  ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2025 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ನಡುವೆ ಸಹಿ ಮಾಡಲಾದ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಹೂಡಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದವು (BIA) 4 ಜುಲೈ 2026 ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿದೆ.

ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಹೂಡಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದ (BIA) ಕುರಿತು:

• ಈ BIA ಯು 1996 ರಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಮಾಡಲಾದ ಹಿಂದಿನ ಹೂಡಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ, ಇಂತಹ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಕುರಿತಾದ ಭಾರತದ ನೀತಿ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ 1996 ರ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು 2017 ರಲ್ಲಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಪ್ರಸ್ತುತ 800 ಮಿಲಿಯನ್ USD ಇರುವ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಿದೆ.

ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಮುಖ ನಿಬಂಧನೆಗಳು

• ಹೂಡಿಕೆಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಆತಿಥೇಯ ದೇಶದ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಮತ್ತು ಬಂಡವಾಳದ ಬದ್ಧತೆ, ಲಾಭದ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಅಪಾಯದ ಊಹೆಯಂತಹ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ದೇಶೀಯ ಕಾನೂನುಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಹೂಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಒಪ್ಪಂದದ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪೋರ್ಟ್‌ಫೋಲಿಯೊ ಹೂಡಿಕೆಗಳು (portfolio investments) ಮತ್ತು ಊಹಾತ್ಮಕ ಸ್ವತ್ತುಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಿಂದ ಹೊರಗಿಡುತ್ತದೆ.
• ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಹಕ್ಕು: ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ, ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ನೀತಿ ಉದ್ದೇಶಗಳ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ಸಾರ್ವಭೌಮ ಹಕ್ಕನ್ನು (sovereign right) BIA ಪುನರುಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಶೆಲ್ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ (shell companies) ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಒಪ್ಪಂದದ ವಿವಾದ ಪರಿಹಾರ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಪುನರ್ರಚಿಸುವ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಒಪ್ಪಂದದ ದುರುಪಯೋಗವನ್ನು ತಡೆಯುವ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ತೆರಿಗೆ ನಿಬಂಧನೆಗಳು: ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಸಮಗ್ರ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿಯನ್ನು (tax carve-out) ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ತೆರಿಗೆ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆಸ್ತಿ ಮುಟ್ಟುಗೋಲು (expropriation) ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ತೆರಿಗೆ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಪ್ಪಂದದ ವಿವಾದ ಇತ್ಯರ್ಥ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆತಿಥೇಯ ದೇಶದ ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಎಲ್ಲಾ ತೆರಿಗೆ ಕಾನೂನುಗಳು, ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
• ವಿವಾದ ಇತ್ಯರ್ಥದ ಕುರಿತು, ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಮೊದಲು ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳ ಮೂಲಕ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯನ್ನು (international arbitration) ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೊದಲು ದೇಶೀಯ ಕಾನೂನು ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ದೇಶೀಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡ ನಂತರ ಅಥವಾ 5 ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದ ನಂತರ, ಇವೆರಡರಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಮೊದಲೋ ಆ ನಂತರ ಮಾತ್ರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬಹುದು.
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ವಿನಾಯಿತಿ: ಒಪ್ಪಂದವು ಬಲವಾದ ಅಗತ್ಯ ಭದ್ರತಾ ವಿನಾಯಿತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಸರ್ಕಾರಗಳು ತಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಅಗತ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇಂತಹ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗೇತರ (non-justiciable) ಎಂದು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಅಂದರೆ ಪರಿಹಾರದ ಕ್ಲೈಮ್‌ಗಳಲ್ಲೂ ಸಹ ಭದ್ರತಾ ವಿನಾಯಿತಿಯನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುವ ದೇಶದ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗಳು ಪರಿಶೀಲಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.

ಭಾರತ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು

• ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು: ಭಾರತವು 1950 ರಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್ ಅನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು. ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಪೂರ್ಣ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದಾಗ 1992 ರಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಯಿತು. 2022-23 ರಲ್ಲಿ, ಉಭಯ ದೇಶಗಳು ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಏರಿಸಿದ 30 ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಆಚರಿಸಿದವು.
• ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆ: AWACS (Airborne Warning and Control System) ರಾಡಾರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಡ್ರೋನ್‌ಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕ್ಷಿಪಣಿ ಮತ್ತು ಕಣ್ಗಾವಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳವರೆಗೆ ಸುಧಾರಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಮುಖ ಪೂರೈಕೆದಾರನಾಗಿರುವ ಇಸ್ರೇಲ್, ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರಕ್ಷಣಾ ಪೂರೈಕೆದಾರರಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
• ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು: 2023-24 ಮತ್ತು 2024-25 ರ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯಾಪಾರವು (ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ) ಕ್ರಮವಾಗಿ 6.53 ಶತಕೋಟಿ USD ಮತ್ತು 3.75 ಶತಕೋಟಿ USD ಆಗಿತ್ತು. 2017 ರಲ್ಲಿ, ನಾವೀನ್ಯತೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ನೀರು, ಕೃಷಿ, ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಸಹಕಾರದ ಕುರಿತು ಉಭಯ ದೇಶಗಳು 7 ತಿಳುವಳಿಕಾ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡವು.
• ಜಂಟಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗಾಗಿ 40 ಮಿಲಿಯನ್ USD ಮೌಲ್ಯದ ಭಾರತ-ಇಸ್ರೇಲ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಆರ್&ಡಿ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ನಾವೀನ್ಯತೆ ನಿಧಿ (I4F) ಯನ್ನು ಸಹ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
• ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ಸಹಕಾರ: ಫುಡ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ-ಆಧಾರಿತ ಪರಿಸರ ಸಾಧನಗಳಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಹಯೋಗದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ I2U2 ಗುಂಪಿನ (ಭಾರತ, ಇಸ್ರೇಲ್, USA, UAE) ಸಕ್ರಿಯ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾಗಿವೆ.

ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ

• ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆ: ಇಸ್ರೇಲ್ ಭಾರತಕ್ಕೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಿಗೆ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಪಾಲುದಾರನಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಮತ್ತು ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
• ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ನೀರು: ಇಸ್ರೇಲ್ ತನ್ನ ನಾವೀನ್ಯತೆಯ ಮಾದರಿ, ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಕ ಇಳುವರಿ ನೀಡುವ ಕೃಷಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ, ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಭಾರತವು ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
• ಭೂರಾಜಕೀಯ: ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾಲುದಾರನಾಗಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಆಕ್ಟ್ ವೆಸ್ಟ್ (Act West) ನೀತಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿದೆ.

ಮುಂದಿನ ಹಾದಿ

• BIA ಯು ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಹಾಗೂ ಊಹಿಸಬಹುದಾದ ಹೂಡಿಕೆ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.
• ಇದು ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಹೂಡಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವ ಮತ್ತು ಭಾರತ ಹಾಗೂ ಇಸ್ರೇಲ್ ನಡುವಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಆಳಗೊಳಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.

ಮುಖ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಮಾದರಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು:

1. "ಭಾರತ-ಇಸ್ರೇಲ್ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಹೂಡಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದವು (BIA) ಕೇವಲ ಆರ್ಥಿಕ ಮೈತ್ರಿಯಲ್ಲದೆ, ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ಭಾರತದ 'ಆಕ್ಟ್ ವೆಸ್ಟ್' (Act West) ನೀತಿಯ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗಿದೆ." ಹೊಸ ಮಾದರಿ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಮುಖ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಾ ಈ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ. (250 ಪದಗಳು, 15 ಅಂಕಗಳು)
2. ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಆತಿಥೇಯ ರಾಷ್ಟ್ರದ 'ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಸಾರ್ವಭೌಮ ಹಕ್ಕನ್ನು' (Sovereign Right to Regulate) ಕಾಪಾಡುವ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಇತ್ತೀಚಿನ ಭಾರತ-ಇಸ್ರೇಲ್ BIA ಹೇಗೆ ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆ? ಹೂಡಿಕೆದಾರ-ರಾಜ್ಯ ವಿವಾದ ಇತ್ಯರ್ಥ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ವಿನಾಯಿತಿಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಿ. (250 ಪದಗಳು, 15 ಅಂಕಗಳು)