ಸುದ್ದಿ –  ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನವು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ದುರ್ಬಲ ಆಡಳಿತ, ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಉಗ್ರವಾದ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ನಿರ್ಬಂಧಗಳೊಂದಿಗೆ ತಾಲಿಬಾನ್ ಆಡಳಿತದ ಐದನೇ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಿದೆ.

ತಾಲಿಬಾನ್ ಕುರಿತು:

• ಉದಯ: 1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪಶ್ತೂನ್ ಮದ್ರಸಾಗಳಲ್ಲಿ ತಾಲಿಬಾನ್ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು.
• ಭೌಗೋಳಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಇದು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಾದ್ಯಂತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪಕ್ಕದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶಗಳವರೆಗೂ ಪ್ರಭಾವ ಹೊಂದಿದೆ.
• ಆಡಳಿತ ಮಾದರಿ: ತಾಲಿಬಾನ್ ಒಂದು ಕಠಿಣ ಧಾರ್ಮಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಶರಿಯಾ ಕಾನೂನುಗಳಿಂದ ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.
• ಜಾಗತಿಕ ಮಾನ್ಯತೆ: ರಷ್ಯಾ ತಾಲಿಬಾನ್ ಅನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, ಭಾರತವು ಔಪಚಾರಿಕ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡದೆ ಅದರೊಂದಿಗೆ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಇರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ತಾಲಿಬಾನ್ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಇರುವ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಅವಕಾಶಗಳು:

• ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪ್ರಭಾವದ ಇಳಿಕೆ: ತಾಲಿಬಾನ್‌ನ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದೆ.
• ಭದ್ರತಾ ಭರವಸೆಗಳು: ತಾಲಿಬಾನ್, ಅಫ್ಘಾನ್ ನೆಲವನ್ನು ಭಾರತ ವಿರೋಧಿ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದೆ.
• ISKP ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟ: ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಖೊರಾಸನ್ (Islamic State Khorasan) ವಿರುದ್ಧದ ತಾಲಿಬಾನ್ ಸಂಘರ್ಷವು ಭಾರತದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
• ಅಫೀಮು ನಿಷೇಧ: 2022ರಲ್ಲಿ ಅಫೀಮು ಗಸಗಸೆ ಬೆಳೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಾದಕವಸ್ತುಗಳ ಒಳಹರಿವು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ.
• ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸ್ಥಿರತೆ: ತಾಲಿಬಾನ್‌ನ ಅಧಿಕಾರ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವು ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ ಅಪಾಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ತಾಲಿಬಾನ್ ಆಡಳಿತದಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಎದುರಾಗುವ ಭದ್ರತಾ ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸವಾಲುಗಳು:

• ಆಶ್ರಯ ಜಾಲಗಳು: ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಬೆಂಬಲಿತ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಗುಂಪುಗಳು ಇನ್ನೂ ತಾಲಿಬಾನ್‌ನ ಅನುಮತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿವೆ.
• ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಪ್ರಸಾರ: ಶರಿಯಾ ಕಾನೂನಿನ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಜಾರಿ, ಕೆಲವು ಮೂಲಭೂತವಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಗ್ರಗಾಮಿ ಸಹಾನುಭೂತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
• ಚೀನೀ ಪ್ರಭಾವ: ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಚೀನೀ ಗುತ್ತಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
• ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು: ತಾಲಿಬಾನ್ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಮೇಲಿನ ದಮನ ನೀತಿಯು ಭಾರತದ ಮೌಲ್ಯಾಧಾರಿತ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆಗೆ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.

ಭವಿಷ್ಯದ ದಾರಿ:

• ವಾಸ್ತವಿಕವಾದಿ ನಿಲುವು: ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ತಾಲಿಬಾನ್ ಜೊತೆ ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ವ್ಯವಹರಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ.
• ಮಾನವೀಯ ನೆರವು: ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ಪಾಲುದಾರರ ಮೂಲಕ ಆಹಾರ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದು.
• ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು: ತಾಲಿಬಾನ್‌ನಿಂದ ಉಂಟಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು.
• ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ವೇದಿಕೆಗಳು: ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಸ್ಥಿರತೆಗಾಗಿ ಸಾರ್ಕ್ (SAARC), ಎಸ್‌ಸಿಒ (SCO) ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ (UN) ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
• ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ: ಅಫ್ಘಾನ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿ, ಭಾರತದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು.