ಸುದ್ದಿ – ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ ಕಾನೂನನ್ನು (ನಾರಿ ಶಕ್ತಿ ವಂದನ್ ಅಧಿನಿಯಮ್ / 106ನೇ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 2023) ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿನ ವಿಳಂಬದ ಬಗ್ಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. ಲೋಕಸಭೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ 33% ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಕೋರಿ ಅರ್ಜಿಯೊಂದನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಅವಲೋಕನಗಳು:

• ಭಾರತದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 48.44% ರಷ್ಟಿದ್ದರೂ, ಶಾಸಕಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಬಿ.ವಿ. ನಾಗರತ್ನ (ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಪೀಠದಲ್ಲಿದ್ದ ಏಕೈಕ ಮಹಿಳಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು) ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಿದರು.
• ಅವರು ರಾಜಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು “ಅತಿದೊಡ್ಡ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು” ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವು ಏಕೆ ಕಾಯಬೇಕು ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು.
• ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಆಧಾರ: ವಿಧಿ 15(3) ರಾಜ್ಯವು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮವನ್ನು (affirmative action) ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ನ್ಯಾಯದಷ್ಟೇ ರಾಜಕೀಯ ನ್ಯಾಯವೂ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಎಂದು ಪೀಠವು ಒತ್ತಿಹೇಳಿತು.

ಅನುಷ್ಠಾನ ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ಕಾರಣ: ಈ ಕಾನೂನು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬರುವುದು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ನಂತರವೇ:

1. ಮುಂದಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜನಗಣತಿ, ಮತ್ತು;
2. ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುವಿಂಗಡಣೆ (Delimitation) (ನವೀಕರಿಸಿದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಪುನರ್ ರಚಿಸುವುದು).
   ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಎರಡೂ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಕಾಲಮಿತಿಯನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿಲ್ಲ.