ಸುದ್ದಿ – ‘ವಿಕ್ಷಿತ್ ಭಾರತ್’ (ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ) ದೃಷ್ಟಿಕೋನದೊಂದಿಗೆ ಪೊಲೀಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯನ್ನು ಆಧುನೀಕರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲುಗಳು

• ಅಪರಾಧಗಳ ಹೊಸ ರೂಪಗಳು: ಲಂಚ ಮತ್ತು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ತೆರಿಗೆ ವಂಚನೆ, ವಿತ್ತೀಯ ಕಾನೂನುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಂತಹ ಆರ್ಥಿಕ ಅಪರಾಧಗಳು (White-collar crimes) ಹಾಗೂ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯಂತಹ (Artificial Intelligence) ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಡೆಯುವ ಅಪರಾಧಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿವೆ.
• ಅಸಮರ್ಪಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳು: ಸಮರ್ಪಕ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ಜಾಲ, ಆಧುನಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ಆಧಾರಿತ ತರಬೇತಿಯ ಕೊರತೆ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತಿದೆ.
• ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಕೊರತೆ: ಬ್ಯೂರೋ ಆಫ್ ಪೊಲೀಸ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಅಂಡ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ (BPR&D) ಜನವರಿ 2022 ರ ದತ್ತಾಂಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರತಿ ಲಕ್ಷ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಮಂಜೂರಾದ 196.23 ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಕೇವಲ 152.80 ಪೊಲೀಸ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದಾರೆ.

ಪೊಲೀಸ್ ಆಧುನೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕ್ರಮಗಳು

• ನವೀನ ತಂತ್ರಗಳು: ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಗುಪ್ತಚರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಮೂಲಕ NATGRID ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿತವಾದ ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
• ಸಂಶೋಧನೆ: ಪೊಲೀಸ್ ತನಿಖೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಧಿವಿಜ್ಞಾನದ (Forensics) ಬಳಕೆಯ ಕುರಿತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು (Case Studies) ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು.
• ಸರ್ಕಾರದ ಸಮಗ್ರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ: ಕಾನೂನು ಜಾರಿ, ಪುನರ್ವಸತಿ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಮಟ್ಟದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ‘ಹೋಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಗವರ್ನಮೆಂಟ್’ (Whole of the Government) ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
• ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳು: ಪ್ರಕಾಶ್ ಸಿಂಗ್ ಪ್ರಕರಣ (2006)ದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸೂಚಿಸಿರುವಂತೆ, ಡಿಜಿಪಿ (DGP) ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ ಮತ್ತು ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಮುಂತಾದ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪಾಲಿಸುವುದು.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಕ್ರಮಗಳು

• ಯೋಜನೆ: ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದೊಂದಿಗೆ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ‘ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಪೊಲೀಸ್ ಆಧುನೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಸಹಾಯ‘ (ASUMP) ಯೋಜನೆ.
• ಶಾಸನಾತ್ಮಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳು: ಹೊಸ ಅಪರಾಧ ಕಾನೂನುಗಳಾದ ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ 2023 (BNS), ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸುರಕ್ಷಾ ಸಂಹಿತೆ 2023 (BNSS) ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಅಧಿನಿಯಮ 2023 (BSA) ಜಾರಿ.
• ಸ್ಮಾರ್ಟ್ (SMART) ಪೊಲೀಸಿಂಗ್ ಉಪಕ್ರಮಗಳು: ಅಪರಾಧ ಮತ್ತು ಅಪರಾಧಿಗಳ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುವ ಜಾಲ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು (CCTNS) ಮುಂತಾದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಉಪಕ್ರಮಗಳು.