ಸುದ್ದಿ –  ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ (AR) ವಿವಿಧ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳು ಬಳಸುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕರಕುಶಲ ಕತ್ತಿಯಾದ ‘ದಾವೊ’ (Dao) ಮತ್ತು ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚೀಸ್ ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ‘ಯಾಕ್ ಚುರ್ಪಿ’ (Yak Churpi), ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವಾಲಯದ (MoC&I) ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಉತ್ತೇಜನ ಇಲಾಖೆಯ (DPIIT) ಜಿಐ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಿಯಿಂದ (GI Registry) ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಕ (GI) ಟ್ಯಾಗ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ಈ ಮಾನ್ಯತೆಯು ರಾಜ್ಯದ ಶ್ರೀಮಂತ ಪರಂಪರೆಯ ಸಂಕೇತಗಳಾಗಿರುವ ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಪಾಕಶಾಲೆಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕರಕುಶಲತೆಯನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ.

ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಎರಡು ಹೊಸ ಜಿಐ (GI) ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಬಗ್ಗೆ:

1. ಅರುಣಾಚಲದ ದಾವೊ (AR Dao):

• ತಯಾರಿಕೆ: ಇದನ್ನು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ನಡೆದು ಬಂದಿರುವ ಲೋಹದ ಕೆಲಸದ ಅಥವಾ ಕುಲುಮೆ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು (forging methods) ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನುರಿತ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು ಕೈಯಾರೆ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ.
• ಮಹತ್ವ: ಪ್ರತಿಯೊಂದು ‘ದಾವೊ’ ಕತ್ತಿಯು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಬಳಕೆಯ ಸಾಧನವಾಗಿರುವುದಲ್ಲದೆ, ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳ ಧೈರ್ಯ, ಅಸ್ಮಿತೆ (Identity) ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

2. ಯಾಕ್ ಚುರ್ಪಿ (Yak Churpi):

• ಮೂಲ: ಇದು ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕಾಮೆಂಗ್ ಮತ್ತು ತವಾಂಗ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಅರುಣಾಚಲಿ ಯಾಕ್ (Arunachali Yak) ತಳಿಯ ಹಾಲಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಡೈರಿ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ (ಚೀಸ್).
• ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು: ಇದು ತನ್ನ ದಟ್ಟವಾದ ರಚನೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಕೆಡದಂತೆ ಉಳಿಯುವ (long shelf-life) ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ತವಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಕಾಮೆಂಗ್‌ನ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಜನರಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರವಾಗಿದೆ (Staple food).