Published on: December 13, 2025

ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ತಡೆ (PoSH) ಕಾಯಿದೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್

ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ತಡೆ (PoSH) ಕಾಯಿದೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್

ಸುದ್ದಿ – ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ PoSH 2013 ರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದು, ಮಹಿಳೆಯರು ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಲ್ಲದವರ (non-employees) ವಿರುದ್ಧವೂ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದ ಆಂತರಿಕ ದೂರು ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ (ICC) ದೂರು ದಾಖಲಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿನ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಿಳೆಯು ತನ್ನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಭಾಗವಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರೆ, ಆಕೆ ತನ್ನದೇ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದ ಆಂತರಿಕ ದೂರು ಸಮಿತಿಯ ಮುಂದೆ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಲು ಅರ್ಹಳು. ಈ ತೀರ್ಪು (Sohail Malik Case) ನೊಂದ ಮಹಿಳೆಯ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ಸಮಿತಿಗೆ ಬೇರೆ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದ ಉದ್ಯೋಗಿಯ ಮೇಲೂ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು (jurisdiction) ಚಲಾಯಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

PoSH ಕಾಯಿದೆಯ ಕುರಿತು ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು 1997 ರಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ ವಿಶಾಖಾ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳಿಂದ (Vishakha Guidelines) ಈ ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

  • ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಇದು ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿರುವ ಯಾವುದೇ ಮಹಿಳೆ (ಉದ್ಯೋಗಿ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲದಿರಬಹುದು) ಮತ್ತು ವಾಸಸ್ಥಳ ಅಥವಾ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.
  • ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ: ಇದು ಲೈಂಗಿಕ ಸ್ವರೂಪದ ಅನಪೇಕ್ಷಿತ ಕೃತ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ನಡವಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಕೂಲ ಅಥವಾ ಬೆದರಿಕೆಯ ಕೆಲಸದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದಾಗಿದೆ.
  • ವಿಸ್ತೃತ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ: ಇದು ಸರ್ಕಾರಿ, ಖಾಸಗಿ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು (NGO), ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ಮನೆಗಳು ಅಥವಾ ಉದ್ಯೋಗದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೌಕರರು ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
  • ಆಂತರಿಕ ದೂರು ಸಮಿತಿ (ICC): 10 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿರುವ ಪ್ರತಿ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಈ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸುವುದನ್ನು ಕಾಯಿದೆ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದೆ.
  • ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಿತಿ (LC): ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಆಂತರಿಕ ಸಮಿತಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ದೂರುಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಮತ್ತು ಪರಿಹರಿಸಲು ಜಿಲ್ಲಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಬೇಕು.
  • ದಂಡನೆಗಳು: ಅಪರಾಧದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ವಿತ್ತೀಯ ದಂಡ ಅಥವಾ ಉದ್ಯೋಗದಿಂದ ವಜಾಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗಿ ನೀಡಬಹುದು.