ಸುದ್ದಿ – ಕೀನ್ಯಾದ ನೈರೋಬಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪರಿಸರ ಸಭೆಯ ಏಳನೇ ಅಧಿವೇಶನವು (UNEA-7) ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ 11 ನಿರ್ಣಯಗಳು, ಮೂರು ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲದ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.

UNEA-7 ರ ಪ್ರಮುಖ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು:

• UNEP ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪರಿಸರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ (UNEP) ಹೊಸ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವನ್ನು (2026–2029) ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಆರ್ಥಿಕತೆ (Circular economy), ಸಂಪನ್ಮೂಲ ದಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಹವಾಮಾನ-ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚು ನಿರ್ವಹಣೆ: ಭಾರತದ ನೇತೃತ್ವದ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚು ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ, ಮುನ್ಸೂಚನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆಯಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
• ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI): ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಪರಿಸರ ಮುದ್ರೆ (Environmental footprint) ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಲಾಯಿತು. ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವತ್ತ ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಹರಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಖನಿಜಗಳು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು: ಹಸಿರು ಇಂಧನ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಖನಿಜಗಳು ಮತ್ತು ಲೋಹಗಳ ಸುಸ್ಥಿರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಹಾಗೂ ರಾಸಾಯನಿಕ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳ ಮೇಲಿನ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.
• ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲದ ಘೋಷಣೆ: ಸುಸ್ಥಿರ ಕ್ರಮಗಳು, ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ಪರಿಸರ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಗತ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಸಚಿವರು ಬದ್ಧತೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
• GEO-7: ಏಳನೇ ಜಾಗತಿಕ ಪರಿಸರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ (Global Environment Outlook) ವರದಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಸಮಗ್ರವಾದ ಜಾಗತಿಕ ಪರಿಸರ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪರಿಸರ ಸಭೆಯ (UNEA) ಬಗ್ಗೆ:

UNEA ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು 2012 ರಲ್ಲಿ Rio+20 ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.

• ಇದು ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪರಿಸರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ (UNEP) ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯಾಗಿದ್ದು, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಇದು ಕೀನ್ಯಾದ ನೈರೋಬಿಯಲ್ಲಿ ದ್ವೈವಾರ್ಷಿಕ (ಎರಡು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ) ಅಧಿವೇಶನಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ.
• ಇದು ಜಾಗತಿಕ ಪರಿಸರ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ‘ಬಾಧ್ಯತೆಯಲ್ಲದ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು’ (Non-binding resolutions) ಅಂಗೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.
• ಇದನ್ನು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದ 10 ಸದಸ್ಯರ ಬ್ಯೂರೋ (ವರದಿಗಾರರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ) ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು:

1. ಭಾರತದ ಪಾತ್ರ: ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಕುರಿತು ಭಾರತ ಮಂಡಿಸಿದ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಜಾಗತಿಕ ಅಂಗೀಕಾರ ಸಿಕ್ಕಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ.
2. AI ಮತ್ತು ಪರಿಸರ: ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ (AI) ಶಕ್ತಿ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಪರಿಸರದ ಮೇಲಾಗುವ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ.
3. ಸುಸ್ಥಿರತೆ: 2026-2029 ರ ಅವಧಿಗೆ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಬಳಕೆಯ ದಕ್ಷತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
4. GEO-7 ವರದಿ: ಜಾಗತಿಕ ಪರಿಸರ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ವರದಿ ಇದಾಗಿದೆ.
5. ಸರ್ವಸದಸ್ಯರ ವೇದಿಕೆ: UNEA ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಏಕೈಕ ಪರಿಸರ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.