ಪೀಠಿಕೆ:  ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿನ ತ್ವರಿತ ಪ್ರಗತಿಯು ರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೇತರ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಜೈವಿಕ ಕಾರಕಗಳ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ದುರ್ಬಳಕೆಯ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಭಾರತದ ಜೈವಿಕ ಭದ್ರತಾ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಯ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿದೆ.

ಜೈವಿಕ ಭದ್ರತೆ ಎಂದರೇನು?

• ಜೈವಿಕ ಭದ್ರತೆ (Biosecurity) ಎಂಬುದು ಜೈವಿಕ ಕಾರಕಗಳು, ವಿಷಕಾರಿ ಅಂಶಗಳು ಅಥವಾ ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ದುರ್ಬಳಕೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ನೀತಿಗಳು, ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
• ಇದು ಅಪಾಯಕಾರಿ ರೋಗಕಾರಕಗಳನ್ನು (pathogens) ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು, ಜೈವಿಕ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಅನಧಿಕೃತ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹರಡಬಹುದಾದ ರೋಗಗಳ ಏಕಾಏಕಿ ಹಾವಳಿಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಜೈವಿಕ ಭದ್ರತೆಯು ಕೇವಲ ಮಾನವನ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಇದು ಪ್ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ವ್ಯತ್ಯಾಸ: ಜೈವಿಕ ಭದ್ರತೆಯು ಜೈವಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಜೈವಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆಯು ರೋಗಕಾರಕಗಳ ಆಕಸ್ಮಿಕ ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವುದರ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ದೃಢವಾದ ಜೈವಿಕ ಸುರಕ್ಷತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಒಟ್ಟಾರೆ ಜೈವಿಕ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾರತಕ್ಕೆ ಜೈವಿಕ ಭದ್ರತೆ ಏಕೆ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ?

• ಭಾರತದ ಬೃಹತ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯು ಯಾವುದೇ ಜೈವಿಕ ಅನಾಹುತದ ಸಂಭಾವ್ಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
• ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಜಾನುವಾರುಗಳ ಮೇಲಿನ ಅತಿಯಾದ ಅವಲಂಬನೆಯು ದೇಶವನ್ನು ಕೃಷಿ-ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಪ್ರಾಣಿ ರೋಗಗಳಿಗೆ ತುತ್ತಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿನ ತ್ವರಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು, ನಾಗರಿಕ ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದ್ವಿ-ಬಳಕೆಯ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಸವಾಲನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
• ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಜೈವಿಕ ಕಾರಕಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೇತರ ಶಕ್ತಿಗಳ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಗುಂಪುಗಳು) ಆಸಕ್ತಿಯು ಭದ್ರತಾ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
• ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರುವ, ಹರಳೆಣ್ಣೆಯಿಂದ (castor oil) ಪಡೆಯಲಾಗುವ ರಿಸ್ಸಿನ್ (Ricin) ಎಂಬ ವಿಷಕಾರಿ ವಸ್ತುವಿನ ತಯಾರಿಕೆಯ ಕುರಿತು ವರದಿಗಳು ಬಂದಿವೆ.

ಭಾರತದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಜೈವಿಕ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ:

• ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಇಲಾಖೆ: ಸಂಶೋಧನಾ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳ ಸುರಕ್ಷತಾ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೋಗ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೇಂದ್ರ (NCDC): ರೋಗಗಳ ಏಕಾಏಕಿ ಹಾವಳಿಯ ಕಣ್ಗಾವಲು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
• ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ ಮತ್ತು ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಇಲಾಖೆ: ಜಾನುವಾರುಗಳ ಜೈವಿಕ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ರೋಗಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ಭಾರತೀಯ ಸಸ್ಯ ಕ್ವಾರಂಟೈನ್ ಸಂಸ್ಥೆ: ಕೃಷಿ ಆಮದು ಮತ್ತು ರಫ್ತುಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (NDMA): ಜೈವಿಕ ವಿಪತ್ತುಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ವಿವರವಾದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಕಾನೂನುಗಳು:

1. ಪರಿಸರ (ಸಂರಕ್ಷಣೆ) ಕಾಯಿದೆ, 1986: ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳು ಮತ್ತು ತಳೀಯವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ ಜೀವಿಗಳನ್ನು (GMOs) ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
2. ಸಾಮೂಹಿಕ ವಿನಾಶದ ಅಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ವಿತರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ (ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ನಿಷೇಧ) ಕಾಯಿದೆ, 2005: ಇದು ಜೈವಿಕ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಅಪರಾಧೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.
3. ಜೈವಿಕ ಸುರಕ್ಷತಾ ನಿಯಮಗಳು, 1989: ಮತ್ತು ಮರುಸಂಯೋಜಕ ಡಿಎನ್‌ಎ (recombinant DNA) ಸಂಶೋಧನೆ ಹಾಗೂ ಜೈವಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ 2017 ರಲ್ಲಿ ಹೊರಡಿಸಲಾದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು.

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಮಗಳು:

• ಜೈವಿಕ ಅಸ್ತ್ರಗಳ ಸಮಾವೇಶ (BWC): ಇದು ಜೈವಿಕ ಮತ್ತು ವಿಷಕಾರಿ ಅಸ್ತ್ರಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಉತ್ಪಾದನೆ, ಸ್ವಾಧೀನ, ವರ್ಗಾವಣೆ, ಶೇಖರಣೆ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು 1975 ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು ಮತ್ತು ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣ ವರ್ಗದ ಸಾಮೂಹಿಕ ವಿನಾಶದ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು (WMD) ನಿಷೇಧಿಸಿದ ಮೊದಲ ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ನಿರಸ್ತ್ರೀಕರಣ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿದೆ.
• ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಗುಂಪು: ಇದು ರಾಸಾಯನಿಕ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಅಸ್ತ್ರಗಳ ಪ್ರಸರಣವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಶ್ರಮಿಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಒಂದು ಅನೌಪಚಾರಿಕ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ದ್ವಿ-ಬಳಕೆಯ ವಸ್ತುಗಳು, ಉಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಮೇಲಿನ ರಫ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣಗಳನ್ನು ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇದು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಜಾಗತಿಕ ಉತ್ತಮ ಆಚರಣೆಗಳು:

• ಅಮೆರಿಕ: ಆರೋಗ್ಯ, ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜೈವಿಕ ರಕ್ಷಣಾ ತಂತ್ರ (2022-2028) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಜೈವಿಕ ಭದ್ರತಾ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ.
• ಚೀನಾ: ತನ್ನ ಜೈವಿಕ ಭದ್ರತಾ ಕಾನೂನು (2021) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಆನುವಂಶಿಕ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು (genetic data) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಯ ವಿಷಯಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದೆ.
• ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ (UK): ಇದರ ಜೈವಿಕ ಭದ್ರತಾ ತಂತ್ರ (2023) ಜೈವಿಕ ಕಣ್ಗಾವಲು ಮತ್ತು ತ್ವರಿತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತದೆ.

ಮುಂದಿನ ದಾರಿ:

• ಸ್ಪಷ್ಟ ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ಸಮನ್ವಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಾರತವು ಸಮಗ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜೈವಿಕ ಭದ್ರತಾ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.
• ದ್ವಿ-ಬಳಕೆಯ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಕೃತಕ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನವೀಕರಿಸಬೇಕು.
• ಜೀನೋಮಿಕ್ ಕಣ್ಗಾವಲು (genomic surveillance), ಮೈಕ್ರೋಬಿಯಲ್ ಫಾರೆನ್ಸಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು.

ಮುಖ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು: 

1. ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿನ ವೇಗವಾದ ಪ್ರಗತಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಜೈವಿಕ ಭದ್ರತೆ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಯ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಶವಾಗಿ ಹೇಗೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಜೈವಿಕ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿ ಹಾಗೂ ಭಾರತದ ಸಾಮಾಜಿಕ–ಆರ್ಥಿಕ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ಜೈವಿಕ ಅಪಾಯಗಳ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.
2. ಭಾರತದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಜೈವಿಕ ಭದ್ರತಾ ಸಂಸ್ಥಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವವನ್ನು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ. ಜಾಗತಿಕ ಉತ್ತಮ ಆಚರಣೆಗಳ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ, ದ್ವಿ-ಬಳಕೆಯ ಸಂಶೋಧನೆ, ಜೀನೋಮಿಕ್ ಕಣ್ಗಾವಲು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೇತರ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಎದುರಿಸಲು ಭಾರತವು ಯಾವ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಿ.

ಕನ್ನಡ ಮಾಧ್ಯಮ ಕ್ಲಾಸುಗಳು, ಟೆಸ್ಟ್ ಬುಕ್ , ಟೆಸ್ಟ್ ಸಿರೀಸ್ ಮತ್ತು ಮೆಂಟಾರ್ಷಿಪ್‌ಗಾಗಿ – ನಮ್ಮನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ: +91 6366-294954