ಸುದ್ದಿ –  ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದು ಜಾಗತಿಕ ಭೂಭಾಗದ 50-64% ಉಷ್ಣಮಾರುತಗಳಿಗೆ ಬೆಚ್ಚಗಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಾಗರಗಳು ಕಾರಣವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ. ಇದು ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಸಾಗರದ ಹವಾಮಾನದ ನಡುವಿನ ಬಲವಾದ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

• ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ತಾಪಮಾನವು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕ ಉಷ್ಣಮಾರುತಗಳನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತದೆ.
• ಸಮುದ್ರ ಮೇಲ್ಮೈ ತಾಪಮಾನದ (Sea surface temperature) ಏರಿಕೆಯು ವಿಪರೀತ ಉಷ್ಣತೆಯ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಊಹಿಸಲು ಮುಂಚಿನ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಾಗರಗಳು ಉಷ್ಣಮಾರುತಗಳ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ?

• ಸಾಗರಗಳಿಂದ ತೇವಾಂಶ: ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಸಾಗರಗಳು ಹೆಚ್ಚು ನೀರಿನ ಆವಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ, ಇದು ವಾತಾವರಣದ ಆರ್ದ್ರತೆಯನ್ನು (Humidity) ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣಮಾರುತಗಳನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
• ಉಷ್ಣತೆ ಮತ್ತು ಆರ್ದ್ರತೆ: ಹೆಚ್ಚಿನ ಆರ್ದ್ರತೆಯು ಬಾಷ್ಪೀಕರಣದ ತಂಪಾಗಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು (Evaporative cooling) ಅಂದರೆ ಬೆವರುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಉಷ್ಣಮಾರುತಗಳು ಹೆಚ್ಚು ತೀವ್ರ ಮತ್ತು ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗುತ್ತವೆ.
• ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಸಾಗರದ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆ: ಸಾಗರಗಳು ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ವಾತಾವರಣದ ಪರಿಚಲನೆಯ (Atmospheric circulation) ಮೂಲಕ ಉಷ್ಣತೆ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತವೆ, ಇದರಿಂದ ಉಷ್ಣಮಾರುತಗಳು ಹರಡುತ್ತವೆ.
• ವಾತಾವರಣದ ತರಂಗ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು: ಸಾಗರಗಳು ಬೆಚ್ಚಗಾಗುವುದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವಾತಾವರಣದ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ, ಇದು ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣಮಾರುತಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ಉಷ್ಣಮಾರುತಗಳ ಗುಂಪಾಗುವಿಕೆ: ಇದು ಬಹು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಉಷ್ಣತೆಯ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣಮಾರುತಗಳ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು

• ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಅವಧಿ: ಸರಾಸರಿ ಉಷ್ಣಮಾರುತದ ಅವಧಿಯು ಸುಮಾರು 6.5 ದಿನಗಳಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ (1961-2021).
• ವಿಪರೀತ ಘಟನೆಗಳು: ಉಷ್ಣಮಾರುತಗಳ ಗರಿಷ್ಠ ಅವಧಿಯು ಸುಮಾರು 2 ದಿನಗಳಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು, ಇದು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
• ಉಷ್ಣತೆಯ ಒತ್ತಡ (Heat Stress): ಪ್ರಸ್ತುತ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಆರ್ದ್ರತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಇದರರ್ಥ ಅಧಿಕೃತ ವರ್ಗೀಕರಣವಿಲ್ಲದೆಯೇ ಅನೇಕ ಭಾರತೀಯರು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ (ಹೆಚ್ಚಿನ ಆರ್ದ್ರ-ಉಷ್ಣತೆಯ ತಾಪಮಾನ – Wet-bulb temperatures).

ಉಷ್ಣಮಾರುತಗಳು

• ಉಷ್ಣಮಾರುತಗಳು ಅಸಹಜವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನದ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಅವಧಿಗಳಾಗಿವೆ. ಇವು ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ (IMD) ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿರುತ್ತವೆ.

ಉಷ್ಣಮಾರುತವನ್ನು ಘೋಷಿಸುವ ಮಾನದಂಡಗಳು:

1. ತಾಪಮಾನದ ಮಿತಿ: ತಾಪಮಾನವು ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ≥ 40°C, ಬೆಟ್ಟಗುಡ್ಡಗಳಲ್ಲಿ ≥ 30°C ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ≥ 37°C ತಲುಪಿದಾಗ ಉಷ್ಣಮಾರುತವನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
2. ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಟ್ಟದಿಂದ ವಿಚಲನೆ: ತಾಪಮಾನವು ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ +4.5°C ನಿಂದ +6.4°C ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಉಷ್ಣಮಾರುತವೆಂದು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ > 6.4°C ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ‘ತೀವ್ರ ಉಷ್ಣಮಾರುತ’ (Severe heatwave) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
3. ನಿರಪೇಕ್ಷ ತಾಪಮಾನದ ಮಾನದಂಡ: ತಾಪಮಾನವು ≥ 45°C ಇದ್ದರೆ ಉಷ್ಣಮಾರುತ ಮತ್ತು ≥ 47°C ಇದ್ದರೆ ತೀವ್ರ ಉಷ್ಣಮಾರುತ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.