ಸುದ್ದಿ – ಭಾರತದೊಂದಿಗಿನ ಇರಾನಿನ ಸಂಪರ್ಕವು ಕಲೆ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳ ಮೇಲೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಮೂಲಕ ಅತ್ಯಂತ ಫಲಪ್ರದವಾಗಿದೆ.

ಸಂಬಂಧಗಳ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿದ ಪ್ರಮುಖ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಆಕ್ರಮಣಕಾರರು:

• ಸೈರಸ್ (Cyrus – ಕ್ರಿ.ಪೂ 558 – 530): ಅಕೆಮೆನಿಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ (Achaemenian Empire) ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಜಯಶಾಲಿ. ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ದಂಡಯಾತ್ರೆ ನಡೆಸಿ ಗಾಂಧಾರ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿ.
• ಡೇರಿಯಸ್ I (Darius I – ಕ್ರಿ.ಪೂ 522 – 486): ಸೈರಸ್‌ನ ಮೊಮ್ಮಗ. ಕ್ರಿ.ಪೂ 518 ರಲ್ಲಿ ಸಿಂಧೂ ಕಣಿವೆಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬ್ ಹಾಗೂ ಸಿಂಧ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು.

ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಪ್ರಭಾವ:

• ಆಡಳಿತ: ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಮೌರ್ಯನು ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದಾಗ ಅಕೆಮೆನಿಯನ್ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು (Achaemenian statecraft) ಒಂದು ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು. 1832-37ರ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳವರೆಗೆ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯು (East India Company) ಪರ್ಷಿಯನ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಂಗದ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ, ಈ ಪ್ರಭಾವವು ಆ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಮುಂದುವರೆಯಿತು.
• ಸಾಹಿತ್ಯ: * ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥವಾದ ಋಗ್ವೇದ ಮತ್ತು ಇರಾನ್‌ನ ಝೋರಾಸ್ಟ್ರಿಯನ್ (Zoroastrian) ಧರ್ಮಗ್ರಂಥವಾದ ಅವೆಸ್ತಾ (Avesta) ಗಳ ನಡುವೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಮ್ಯತೆಗಳಿವೆ.
  • ಅಕ್ಬರ್‌ನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ (1582) ಪರ್ಷಿಯನ್ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯಾಯಿತು.
  • ಕಾಗದ (Kagaz), ರಸೀದಿ (rasid), ವಕೀಲ (vakil), ದಿವಾನಿ (diwani), ತಹಸಿಲ್ (tahsil), ಮೊಹಲ್ಲಾ (Mohalla) ಮುಂತಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಪದಗಳನ್ನು ಪರ್ಷಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಎರವಲು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.
• ಕಲೆ: ಮೊಘಲರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಚಿಕಣಿ ವರ್ಣಚಿತ್ರ ತಂತ್ರಗಳ (Persian miniature techniques) ಪರಿಚಯವಾಯಿತು; ಹುಮಾಯೂನ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕಲಾವಿದರಾದ ಅಬ್ದು ಸಮದ್ ಮತ್ತು ಮಿರ್ ಸಯ್ಯಿದ್ ಅಲಿ ಅವರನ್ನು ತನ್ನ ಆಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದ್ದನು.

ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ:

• ಮೌರ್ಯರು: ‘ಖರೋಷ್ಟಿ ಲಿಪಿ’ (Kharoshti script – ಇರಾನಿನ ಬರವಣಿಗೆಯ ಒಂದು ರೂಪ) ವಾಯುವ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು, ಅಶೋಕನ ಕೆಲವು ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಇದೇ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವ ಅಶೋಕನ ಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಮೇಲಿನ ಪದಬಂಧಗಳು ಇರಾನಿನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು.
• ಮೊಘಲರು: ಸಮ್ಮಿತೀಯ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು (symmetrical layouts) ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಕಾಲುವೆಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಉದ್ಯಾನ ವಿನ್ಯಾಸವು, ಪ್ರಸಿದ್ಧ “ಚಾರ್‌ಬಾಗ್” (charbagh) ಉದ್ಯಾನ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು. ಹುಮಾಯೂನ್ ಸಮಾಧಿ (Humayun’s Tomb), ತಾಜ್‌ಮಹಲ್ (Taj Mahal) ನಂತಹ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಕೃತಿಗಳು ಸಹ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತವೆ.
• ಇತರೆ: ಸಂಗೀತ (ಪರ್ಷಿಯನ್ ವಾದ್ಯಗಳಾದ ಸಿತಾರ್, ಸಂತೂರ್ ಮತ್ತು ಕವ್ವಾಲಿ, ಗಜಲ್ ನಂತಹ ಪ್ರಕಾರಗಳು); ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು (ಸೂಫಿ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು – sufi traditions), ಇತ್ಯಾದಿ.