ಸುದ್ದಿ – ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ ಕ್ಯಾಂಪೊ ಗ್ರಾಂಡೆಯಲ್ಲಿ (Campo Grande) ನಡೆದ ‘ವಲಸೆ ಹೋಗುವ ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಮಾವೇಶ‘ದ (CMS) ಸಿಒಪಿ-15 (COP15) ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಈ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.

ವಲಸೆ ಜೀವಿಗಳ ಬೇಟೆ ಮೇಲಿನ ಜಾಗತಿಕ ಉಪಕ್ರಮದ (GTI) ಬಗ್ಗೆ:

• ಕುರಿತು: ಅಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರವಲ್ಲದ ಬೇಟೆಯ (unsustainable taking) ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಸರ್ಕಾರಗಳು, ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸಹಯೋಗದ ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಯತ್ನ ಇದಾಗಿದೆ.
• ‘ವಿಶ್ವದ ವಲಸೆ ಜೀವಿಗಳ ಸ್ಥಿತಿ ವರದಿ 2024′ (State of the World’s Migratory Species report 2024) ಪ್ರಕಾರ, ಅಕ್ರಮ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಸುಸ್ಥಿರವಲ್ಲದ ಬೇಟೆಯು ಸಮಾವೇಶದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾದ ಎಲ್ಲಾ 1,200 ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ 70% ಜೀವಿಗಳ ಉಳಿವಿಗೆ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕುತ್ತಿದೆ.
• ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಬೇಟೆಗಾರಿಕೆ, ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ಮಾರಾಟ, ಕ್ರೀಡೆ, ಔಷಧ ಇತ್ಯಾದಿ ದೇಶೀಯ ಕಾರಣಗಳು ವಲಸೆ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ.
• ಗುರಿ: ಕುನ್ಮಿಂಗ್-ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್ ಜಾಗತಿಕ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಚೌಕಟ್ಟಿನ (Kunming–Montreal Global Biodiversity Framework) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಚೇತರಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಿಂದ ತಡೆಯುವಿಕೆಯಂತಹ ತಮ್ಮ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ಬದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ದೇಶಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡುವುದು.
• ಕಾರ್ಯದ 4 ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು: ಡೇಟಾ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು; ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ನೀತಿ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು; ಸಮುದಾಯದ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವುದು.
• ಪಾಲುದಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು: ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಸಮಾವೇಶ (CBD), ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪರಿಸರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (UNEP), ವಿಶ್ವ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಕೇಂದ್ರ (UNEP-WCMC), ವರ್ಲ್ಡ್ ವೈಡ್ ಫಂಡ್ ಫಾರ್ ನೇಚರ್ (WWF) ಮತ್ತು ಟ್ರಾಫಿಕ್ (TRAFFIC) ಇತ್ಯಾದಿ.

ವಲಸೆ ಹೋಗುವ ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಮಾವೇಶ (CMS):

• ಸ್ಥಾಪನೆ: ಜರ್ಮನಿಯ ಬಾನ್‌ನಲ್ಲಿ (Bonn) 1979 ರಲ್ಲಿ. ಇದನ್ನು ಬಾನ್ ಸಮಾವೇಶ (Bonn Convention) ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಕುರಿತು: ಇದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪರಿಸರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ (UNEP) ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿದ್ದು, ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ವಲಸೆ ಹೋಗುವ ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವತ್ತ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತದೆ.
• ವಲಸೆ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಎರಡು ಸಿಎಂಎಸ್ ಅನುಬಂಧಗಳ (CMS Appendices) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ:
  • ಅನುಬಂಧ I: ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ರಕ್ಷಣೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಭೇದಗಳು (Endangered species).
  • ಅನುಬಂಧ II: ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರದ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪ್ರಭೇದಗಳು.
• ಸದಸ್ಯರು: ಭಾರತ ಸೇರಿದಂತೆ 133 ಪಕ್ಷಗಳು (132 ದೇಶಗಳು, ಜೊತೆಗೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟ – EU).
• ಪ್ರಮುಖ ವರದಿ: ವಿಶ್ವದ ವಲಸೆ ಜೀವಿಗಳ ಸ್ಥಿತಿ (State of the World’s Migratory Species).