Published on: March 27, 2026

ಸರಸ್ವತಿ ಸಮ್ಮಾನ್-2025 ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಯಾಮಗಳು

ಸರಸ್ವತಿ ಸಮ್ಮಾನ್-2025 ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಯಾಮಗಳು

ಸುದ್ದಿಖ್ಯಾತ ಬಂಗಾಳಿ ಲೇಖಕ ರಾಮ್ ಕುಮಾರ್ ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯ ಅವರಿಗೆ ಅವರ ‘ಹರ ಪಾರ್ವತಿ ಕಥಾ’ ಎಂಬ ಪೌರಾಣಿಕ ಮತ್ತು ತಾತ್ವಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಕಾದಂಬರಿಗಾಗಿ 2025ನೇ ಸಾಲಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ‘ಸರಸ್ವತಿ ಸಮ್ಮಾನ್’ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸಮಗ್ರ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕೆ. ಕೆ. ಬಿರ್ಲಾ ಫೌಂಡೇಶನ್ 1991ರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಹಿಂದಿ ಕವಿ ಹರಿವಂಶರಾಯ್ ಬಚ್ಚನ್ ಅವರು ಈ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾದ ಮೊದಲ ಸಾಹಿತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಸನಾತ್ಮಕ ಚೌಕಟ್ಟು:

  • ಅರ್ಹತಾ ಮಾನದಂಡ: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ 8ನೇ ಅನುಸೂಚಿಯಲ್ಲಿ (Eighth Schedule) ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿರುವ 22 ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಗಳ ಪೈಕಿ ಯಾವುದೇ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ಕಳೆದ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗೆ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಒಲಿಯುತ್ತದೆ.
  • ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಸ್ವರೂಪ: 15 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳ ನಗದು ಪುರಸ್ಕಾರ, ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪತ್ರ ಮತ್ತು ಗೌರವ ಫಲಕವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
  • ಕನ್ನಡದ ಸಾಧನೆ: ಕನ್ನಡಿಗರಾದ ಎಸ್. ಎಲ್. ಭೈರಪ್ಪ (2010ರಲ್ಲಿ ‘ಮಂದ್ರ’ ಕಾದಂಬರಿಗಾಗಿ) ಹಾಗೂ ಎಂ. ವೀರಪ್ಪ ಮೊಯ್ಲಿ (2014ರಲ್ಲಿ ‘ಶ್ರೀ ರಾಮಾಯಣ ಮಹಾನ್ವೇಷಣಂ’ ಮಹಾಕಾವ್ಯಕ್ಕಾಗಿ) ಈ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿನ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಸಾಧನೆಗಳಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ವೇದಿಕೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಭಾರತದ ಬಹುಭಾಷಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು (Pluralistic Culture) ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ.