ಸುದ್ದಿ – ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ ಕಾಯ್ದೆ, 2023 ಅನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯ ಸಚಿವಾಲಯವು 16 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 ರಂದು ಗೆಜೆಟ್ ಅಧಿಸೂಚನೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

• ಮೀಸಲಾತಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಇದು ಲೋಕಸಭೆ, ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಗಳು ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ 33% ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
• ಒಳ-ಮೀಸಲಾತಿ: ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡದ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಆ ವರ್ಗಗಳೊಳಗಿನ ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ ಮೂರನೇ ಒಂದರಷ್ಟು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಮೀಸಲಿಡುತ್ತದೆ.
• ಮೂಲ ಪೂರ್ವಾಪೇಕ್ಷೆ: ಈ ಕಾಯ್ದೆ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವ ಮೊದಲು ಹೊಸ ಜನಗಣತಿ ಮತ್ತು ತರುವಾಯದ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು.
• ಹಿಂದಿನ ಕಾಲಮಿತಿ: ಈ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು 2027 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು 2034 ರ ಮೊದಲು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.
• ಶಾಸಕಾಂಗದ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಲೋಕಸಭೆಯ ಗರಿಷ್ಠ ಸ್ಥಾನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು 850 ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುವ ಸಂವಿಧಾನ (131 ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಮಸೂದೆ, 2026 ರ ಮೇಲಿನ ಮತದಾನದ ಮುನ್ನಾದಿನದಂದು ಈ ಅಧಿಸೂಚನೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಜನಗಣತಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ: ಇದು 2026 ರ ನಂತರದ ಕಡ್ಡಾಯ ಜನಗಣತಿಯ ಅಗತ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಂಸತ್ತು-ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಜನಗಣತಿಯ ಆಯ್ಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು 2011 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ಅನುಷ್ಠಾನದ ಗುರಿ: ಹೊಸ ಜನಗಣತಿಯ ಅಗತ್ಯತೆಯನ್ನು ಕೈಬಿಡುವ ಮೂಲಕ 2029 ರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಗೂ ಮುನ್ನ ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆ.