Published on: September 26, 2025

ಆಲಮಟ್ಟಿ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಎತ್ತರ ಹೆಚ್ಚಳದ ವಿವಾದ: ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ಜಲ ಹಕ್ಕು ಸಂಘರ್ಷ

ಆಲಮಟ್ಟಿ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಎತ್ತರ ಹೆಚ್ಚಳದ ವಿವಾದ: ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ಜಲ ಹಕ್ಕು ಸಂಘರ್ಷ

ಸುದ್ದಿ – ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಆಲಮಟ್ಟಿ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಎತ್ತರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿ ನೀರು ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಮರುಹುಟ್ಟು ನೀಡಿದೆ ಮತ್ತು ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟವನ್ನು (Full Reservoir Level – FRL) ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ್ದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಆದೇಶವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತಡೆಯಾಜ್ಞೆ ನೀಡಿದೆ.

ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ವಿವಾದಗಳು – ಆಲಮಟ್ಟಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು: ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿ ನೀರು ವಿವಾದ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣ-II (KWDT-II) ನೀಡಿದ ತೀರ್ಪುಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೀರನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಎತ್ತರ ಹೆಚ್ಚಳ ಸಹಾಯಕವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಿಂದ ತಡೆಯಾಜ್ಞೆ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.

  • ಪೂರ್ಣ ಜಲಾಶಯ ಮಟ್ಟ (FRL): ಯಾವುದೇ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೀರನ್ನು ಸುರಕ್ಷತಾ ಕಾಲುವೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹೊರಹಾಕದೆ (Spillway Discharge) ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಜಲಾಶಯವು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಗರಿಷ್ಠ ಎತ್ತರ (Elevation) ಇದಾಗಿದೆ.

ಆಲಮಟ್ಟಿ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಬಗ್ಗೆ:

  • ಆಲಮಟ್ಟಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು, ಇದನ್ನು ಲಾಲ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಅಪ್ಪರ್ ಕೃಷ್ಣಾ ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಜಲಾಶಯವಾಗಿದೆ.
  • ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟದ ಮಿತಿ: ಇದನ್ನು ಮೂಲತಃ 524.25 ಮೀಟರ್‌ಗಳ ಪೂರ್ಣ ಜಲಾಶಯ ಮಟ್ಟದೊಂದಿಗೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಆದೇಶದ ಮೇರೆಗೆ ಇದರ ಎತ್ತರವನ್ನು 519.6 ಮೀಟರ್‌ಗೆ ಇಳಿಸಲಾಯಿತು.
  • ಬಹು ಉದ್ದೇಶ: ಇದರ ಜೋಡಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳು ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ನೀರನ್ನು ನಾರಾಯಣಪುರ ಜಲಾಶಯಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇದು ನೀರಾವರಿ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಹ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಮುಂದುವರಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು:

  • ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಸವಾಲು: ಎತ್ತರ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕಾಗಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಯತ್ನವು ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಅಧಿಕಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಕಾನೂನು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
  • ತೆಲಂಗಾಣದ ಆಕ್ಷೇಪಣೆ: ಆಲಮಟ್ಟಿಯ ಎತ್ತರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರಿಂದ ತೆಲಂಗಾಣದ ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿ ನೀರಿನ ಪಾಲು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಬರಪೀಡಿತ ದಕ್ಷಿಣ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಕೊರತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.
  • ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಕಳವಳ: ಜಲಾಶಯದ ಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಾದಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶದ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಮತ್ತು ಕೆಳಭಾಗಕ್ಕೆ (downstream) ಹರಿಯುವ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು.