ಸುದ್ದಿ – ಒಡಿಶಾದ ಗಜಪತಿ ಆಡಳಿತಗಾರರಿಗೆ ಸೇರಿದ 15 ನೇ ಶತಮಾನದ ತೆಲುಗು ಶಾಸನವೊಂದು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಗುಂಟೂರಿನಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ.

ಗಜಪತಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ:

• ಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಅರ್ಥ: ಗಜಪತಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು (ಕ್ರಿ.ಶ. 1434–1541) ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿ ಕಪಿಲೇಂದ್ರ ದೇವರಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಹಿಂದೂ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವವಾಗಿದೆ. “ಗಜಪತಿ” ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಅಕ್ಷರಶಃ ಅರ್ಥ “ಆನೆಗಳ ಒಡೆಯ“ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.
• ವಿಸ್ತರಣೆ: 15 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಈ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಗಂಗಾ ನದಿಯಿಂದ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ನದಿಯವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತ್ತು.
• ಸಾಹಿತ್ಯ ಪೋಷಣೆ: ಅವರು ಒಡಿಯಾ ಭಾಷೆಯನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪೋಷಿಸಿದರು; ಇದೇ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸರಳ ದಾಸರು ಮೊದಲ ಒಡಿಯಾ ಮಹಾಭಾರತವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು.
• ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪರಂಪರೆ: ಅವರು ಪುರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜಗನ್ನಾಥ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಭುವನೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ ಕಪಿಲೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.
• ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆ: ಇವರು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ವೈಷ್ಣವರಾಗಿದ್ದರೂ, ಶಿವ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಹರಿ–ಹರ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
• ಪ್ರತಾಪರುದ್ರ ದೇವ: ಇವರು ಗಜಪತಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕೊನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಡಳಿತಗಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಆಳ್ವಿಕೆಯು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವೈಷ್ಣವ ಸಂತ ಚೈತನ್ಯ ಮಹಾಪ್ರಭುಗಳ ಆಗಮನಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಯಿತು.