ಸಂವಿಧಾನ (131ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುವಿಂಗಡಣೆ ಮಸೂದೆಗಳು, 2026: ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಂಡನೆಯಾಗಲಿರುವ 131ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಹಾಗೂ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುವಿಂಗಡಣೆ ಮಸೂದೆಗಳು ಲೋಕಸಭೆಯ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು 543 ರಿಂದ 850 ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ 33% ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ತ್ವರಿತಗೊಳಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿವೆ. 2011ರ ಜನಗಣತಿಯನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಸ್ಥಾನ ಮರುಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರ ಗಡಿ ಮರುವಿಂಗಡಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೊಸ ಆಯೋಗವು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲಿದೆ. ಆದರೆ ದಕ್ಷಿಣ ರಾಜ್ಯಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವ ಕುಸಿತ, ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ನಿರ್ಬಂಧ ಮತ್ತು ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಸಮತೋಲನ ಕುರಿತು ಗಂಭೀರ ಕಳವಳಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿವೆ.

ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಸೇನಾ ಉಲ್ಬಣದ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಕುರಿತ UNDP ವರದಿ: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (UNDP) ವರದಿ ಪ್ರಕಾರ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸೇನಾ ಸಂಘರ್ಷವು ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದ ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. $299 ಬಿಲಿಯನ್ ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟ ಹಾಗೂ 8.8 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಬಡತನಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕುವ ಅಪಾಯವಿದೆ. ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕದಲ್ಲಿ 1.5 ವರ್ಷಗಳ ಪ್ರಗತಿ ಹಿಂತಿರುಗಬಹುದು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಡತನ ದರ ಹೆಚ್ಚಳ, ಹಣ ರವಾನೆ ಕುಸಿತ ಹಾಗೂ ಆರೋಗ್ಯ ವೆಚ್ಚ ಏರಿಕೆ ಕಂಡುಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಇದು ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಸ್ಪರ ಅವಲಂಬಿತ್ವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಪೋಷಣ್ 2.0 ಮತ್ತು 8ನೇ ಪೋಷಣ್ ಪಖ್ವಾಡ: ಪೋಷಣ್ 2.0 ಯೋಜನೆ, ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, 0–6 ವರ್ಷದ ಮಕ್ಕಳ ಪೌಷ್ಟಿಕತೆ ಮತ್ತು ಮಿದುಳಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದು ICDS ಮತ್ತು ಪೋಷಣ್ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಏಕೀಕರಿಸಿ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಪೋಷಣ್ ವಾಟಿಕಾ, ECCE ಹಾಗೂ ಸಕ್ಷಮ್ ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ಮತ್ತು ಮುಖ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ನೈಜ-ಸಮಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು 9 ಕೋಟಿ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿದೆ.

ಭಾರತದ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು: ಭಾರತದ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗವು ಆದಾಯದ ಸ್ಥಗಿತ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಪಲ್ಲಟ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ವೆಚ್ಚಗಳಿಂದ ಆರ್ಥಿಕ ಒತ್ತಡ ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ವಸತಿ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ವೆಚ್ಚಗಳು ಗಗನಕ್ಕೇರಿವೆ. ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಕೊರತೆ ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ. GDP ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿದ್ದರೂ ಬಳಕೆ ಕುಗ್ಗುವ ಅಪಾಯವಿದೆ. ADAPT ಚೌಕಟ್ಟು ಆದಾಯ ವೈವಿಧ್ಯಕರಣ, ಕೌಶಲ್ಯ ವಿಕಸನ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಲಾಭಾಂಶದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.

ILO ವರದಿ: ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ರಕ್ಷಣೆಯ ಅಗತ್ಯತೆ: ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ (ILO)  ವರದಿ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಬಡತನ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆಗೆ ಮುಖ್ಯ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. ಭಾರತವು ಸೆಸ್ ನಿಧಿಗಳು, ತ್ರಿಪಕ್ಷೀಯ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಗಿಗ್ ಕಾರ್ಮಿಕ ಕಾನೂನುಗಳ ಮೂಲಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಆರೋಗ್ಯ, ನಿರುದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ಭದ್ರತೆ ಇದರ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಸಮಗ್ರ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ-ಸ್ಪಂದಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಅಗತ್ಯತೆಯನ್ನು ವರದಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದ ದುರ್ಬಲ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗ: ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಹೊಸ ಸವಾಲು: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಡತನದಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ಆರ್ಥಿಕ ದುರ್ಬಲತೆ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಮುಖ ಚಲನಶೀಲತೆಯ ಕೊರತೆ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. World Bank ಸೂಚಿಸಿದಂತೆ, ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ನಿರಂತರತೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಳೆಯುವ ವಿಧಾನ ದುರ್ಬಲ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಉದ್ಯೋಗ, ಕಡಿಮೆ ಉಳಿತಾಯ, ಹಾಗೂ ವಲಯವಾರು ಅಸಮತೋಲನಗಳು ಈ ವರ್ಗದ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಅಸಮಾನತೆ, ನಿರುದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸವಾಲುಗಳು ಗಂಭೀರವಾಗಿವೆ. ಸರ್ಕಾರದ PMKVY, PLI, DPI ಮತ್ತು ಇ-ಶ್ರಮ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ಕ್ರಮಗಳು ಉದ್ಯೋಗಾರ್ಹತೆ, ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿವೆ.