ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧ: ದೆಹಲಿ ಘೋಷಣೆ ಮತ್ತು WHO ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ: ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧ ಶೃಂಗಸಭೆಯು ಜಾಗತಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದೆ. ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧ ಜಾಗತಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯ, ಆಯುಷ್ ಮಾರ್ಕ್, ಮೈ ಆಯುಷ್ ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ಸರ್ವಿಸಸ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ಹಾಗೂ World Health Organization ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ 2025–2034ಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡ ದೆಹಲಿ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಯುಷ್ ವಲಯದ ವೇಗವಾದ ವಿಸ್ತರಣೆ, ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣ, ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮಾನದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ ಆಧಾರಿತ ನೀತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸಮಗ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಈ ಶೃಂಗಸಭೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.

ಅಪಾಯ ಆಧಾರಿತ ಠೇವಣಿ ವಿಮೆ: ಆರ್‌ಬಿಐ ಸುಧಾರಣೆ: ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಠೇವಣಿದಾರರ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ Reserve Bank of India ಅಪಾಯ ಆಧಾರಿತ ಠೇವಣಿ ವಿಮಾ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಏಕರೂಪ ದರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿದ್ದು, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಅಪಾಯ ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಆಧಾರವಾಗಿ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ನಿಗದಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ತಮ ಅಪಾಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಹೊಂದಿರುವ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚ ಹಾಗೂ ಅತಿಯಾದ ಅಪಾಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೆಚ್ಚ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ನೈತಿಕ ಅಪಾಯ ತಗ್ಗಿ, ಹಣಕಾಸು ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಠೇವಣಿ ವಿಮೆಯನ್ನು Deposit Insurance and Credit Guarantee Corporation ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ವರ್ಚುವಲ್ ಕಪ್ಲಿಂಗ್: ಚೀನಾದ ಸರಕು ರೈಲು ಸಾಧನೆ: ಚೀನಾ ಭೌತಿಕ ಜೋಡಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ಏಳು ಭಾರೀ ಸರಕು ರೈಲುಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಸಂಘಟಿತ ಘಟಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಮೊದಲ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದೆ. ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ವೈರ್‌ಲೆಸ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಕಪ್ಲರ್‌ಗಳ ಬದಲಾಗಿ ವರ್ಚುವಲ್ ಕಪ್ಲಿಂಗ್ ಬಳಸಿ ದ್ವಿಮಿತೀಯ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿದೆ. ನೈಜ-ಸಮಯದ ದತ್ತಾಂಶ ವಿನಿಮಯದಿಂದ ಸುರಕ್ಷಿತ ಅಂತರ, ಸಮಕಾಲೀನ ವೇಗವರ್ಧನೆ ಮತ್ತು ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹೊಸ ಹಳಿಗಳಿಲ್ಲದೆ ಸರಕು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು 50 ಶೇಕಡಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ.

ಭದ್ರತಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಹಿತೆ ಮಸೂದೆ 2025: ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಹಳೆಯ ಮೂರು ಭದ್ರತಾ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಏಕೀಕರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಭದ್ರತಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಹಿತೆ ಮಸೂದೆ 2025 ಅನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದೆ. ಇದು SEBI Act, Depositories Act ಮತ್ತು Securities Contracts Regulation Act ಅನ್ನು ಬದಲಿಸುತ್ತದೆ. ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ರಕ್ಷಣೆ, ಸರಳೀಕೃತ ತತ್ವ-ಆಧಾರಿತ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಕ ದಕ್ಷತೆ ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಗಳಾಗಿವೆ. ಸೆಬಿ ಮಂಡಳಿಯ ಬಲವರ್ಧನೆ, ಒಂಬುಡ್ಸ್‌ಮನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ನಿಯಂತ್ರಕ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ಬಾಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಅಪರಾಧಗಳ ಅಪರಾಧ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಪ್ರಮುಖ ನಿಬಂಧನೆಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ಅಧಿಕಾರ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಜಾರಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಸವಾಲುಗಳಾಗಿ ಉಳಿದಿವೆ.

ವರ್ಚುವಲ್ ಕಪ್ಲಿಂಗ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಧನೆ: ಚೀನಾ ಭೌತಿಕ ಜೋಡಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ಏಳು ಭಾರೀ ಸರಕು ರೈಲುಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಸಂಘಟಿತ ಘಟಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಮೊದಲ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದೆ. ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ವೈರ್‌ಲೆಸ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ವರ್ಚುವಲ್ ಕಪ್ಲಿಂಗ್ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದ್ದು, ದ್ವಿಮಿತೀಯ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಮೂಲಕ ಸಾಪೇಕ್ಷ ವೇಗ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಂತರವನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ನೈಜ-ಸಮಯದ ರೈಲು–ರೈಲು ಹಾಗೂ ರೈಲು–ನೆಲ ಸಂವಹನವು ಸುರಕ್ಷಿತ, ಸಮನ್ವಿತ ಚಲನೆಯನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಿದೆ. ಹೊಸ ಹಳಿಗಳಿಲ್ಲದೆ ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು 50% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಇದು ವೆಚ್ಚ, ಇಂಧನ ದಕ್ಷತೆ ಹಾಗೂ ಜಾಗತಿಕ ತಾಂತ್ರಿಕ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ಜೈವಿಕ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ ಕಪುಚಿನ್ ಕೋತಿ ವಿನಿಮಯ: ಕರ್ನಾಟಕದ ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ಜೈವಿಕ ಉದ್ಯಾನವನವು ಪ್ರಾಣಿ ವಿನಿಮಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಡಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಿಂದ ಎಂಟು ಬ್ಲ್ಯಾಕ್-ಕ್ಯಾಪ್ಡ್ ಕಪುಚಿನ್ ಕೋತಿಗಳನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ಕಪುಚಿನ್ ಕೋತಿ ಅಮೆಜಾನ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ನ್ಯೂ ವರ್ಲ್ಡ್ ಕೋತಿ ಪ್ರಭೇದವಾಗಿದೆ. ಇದು ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ಉಷ್ಣವಲಯ ಹಾಗೂ ಉಪೋಷ್ಣವಲಯ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಹಗಲುಚರ ಮತ್ತು ವೃಕ್ಷವಾಸಿ ಜೀವಿಯಾಗಿದೆ. ಬೀಜ ಪ್ರಸಾರ ಮತ್ತು ಕೀಟ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಮೂಲಕ ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಐಯುಸಿಎನ್ ಪ್ರಕಾರ ಇದು ಕನಿಷ್ಠ ಕಾಳಜಿ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಸೈಟಿಸ್ ಅನುಬಂಧ–೨ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ.

ಸ್ವದೇಶಿ ಚಿಪ್ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು – DHRUV64: ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯವು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಅರವತ್ತನಾಲ್ಕು ಬಿಟ್ ಮೈಕ್ರೊಪ್ರೊಸೆಸರ್ ಆಗಿರುವ ಧ್ರುವ ಅರವತ್ತನಾಲ್ಕನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದೆ. ಇದು ರಿಸ್ಕ್-ವಿ ಮುಕ್ತ ವಿನ್ಯಾಸದ ಆಧಾರಿತ, ಒಂದು ಗಿಗಾಹೆರ್ಟ್ಜ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ದ್ವಿಕೇಂದ್ರ ಮೈಕ್ರೊಪ್ರೊಸೆಸರ್ ಆಗಿದೆ. ಮೈಕ್ರೊಪ್ರೊಸೆಸರ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಡಿ ಉನ್ನತ ಗಣಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕೇಂದ್ರ ಇದನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ. ಐದು ಜಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ವಾಹನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಆಧಾರಿತ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಗೆ ಇದು ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಭಾರತದ ಚಿಪ್ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಗೆ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆಯಾಗಿದೆ.

ಭದ್ರತಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಏಕೀಕೃತ ಸಂಹಿತೆ: ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಭದ್ರತಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಹಳೆಯ ಮೂರು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ತತ್ವಾಧಾರಿತ ಸಂಹಿತೆಯಡಿ ಏಕೀಕರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಭದ್ರತಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಹಿತೆ ಮಸೂದೆ 2025 ಅನ್ನು ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಿದೆ. ಈ ಮಸೂದೆ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ರಕ್ಷಣೆ, ಬಂಡವಾಳ ಕ್ರೋಢೀಕರಣ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಕ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ. ನಿಯಂತ್ರಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಡಳಿತ ಬಲಪಡಿಕೆ, ಕುಂದುಕೊರತೆ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಒಂಬುಡ್ಸ್‌ಮನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಸಣ್ಣ ಅಪರಾಧಗಳ ಅಪರಾಧ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳಾಗಿವೆ. ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಜಾರಿಯೇ ಇದರ ಯಶಸ್ಸಿನ ಕೀಲಿ.

ಯಾರ್ಲುಂಗ್ ತ್ಸಾಂಗ್ಪೋ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆ: ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸವಾಲು: ಚೀನಾ ಯಾರ್ಲುಂಗ್ ತ್ಸಾಂಗ್ಪೋ ನದಿಯ ಮಹಾ ತಿರುವು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ಸುಮಾರು 60 ಗಿಗಾವಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಈ ಬಹು ಅಣೆಕಟ್ಟು ಯೋಜನೆ ಭೂಕಂಪನ ಸಂವೇದನಾಶೀಲ ಹಿಮಾಲಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಚೀನಾ ಇದನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಯೋಜನೆ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಇದರಿಂದ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಕ್ಕೆ ಜಲ ಭದ್ರತೆ, ಪ್ರವಾಹ ಅಪಾಯ, ಪರಿಸರ ಹಾನಿ ಮತ್ತು ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಒತ್ತಡಗಳ ಆತಂಕ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ಕಣಿವೆಯ ಕೃಷಿ, ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.