ಇಥಿಯೋಪಿಯಾದ ಹೈಲಿ ಗುಬ್ಬಿ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ: ಇಥಿಯೋಪಿಯಾದ ಅಫಾರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಹೈಲಿ ಗುಬ್ಬಿ ಶೀಲ್ಡ್ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯು ಸುಮಾರು 10,000–12,000 ವರ್ಷಗಳ ಸುಪ್ತ ಸ್ಥಿತಿಯ ನಂತರ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸ್ಫೋಟಗೊಂಡಿದೆ. ಸ್ಫೋಟವು 15 ಕಿ.ಮೀ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೂದಿ ಮತ್ತು SO₂ ಮೋಡಗಳನ್ನು ಎರಚಿ, ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ವಿಮಾನಯಾನಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿ ಉಂಟುಮಾಡಿತು. ಅಫಾರ್ ಪ್ರದೇಶವು ನುಬಿಯನ್–ಸೊಮಾಲಿಯನ್–ಅರೇಬಿಯನ್ ಫಲಕಗಳ ‘ಟ್ರಿಪಲ್ ಜಂಕ್ಷನ್’ ಇರುವ ಭೌಗೋಳಿಕ ಕೇಂದ್ರ. ಇಥಿಯೋಪಿಯಾ ‘ಹಾರ್ನ್ ಆಫ್ ಆಫ್ರಿಕಾ’ಯಲ್ಲಿರುವ ಭೂಆವೃತ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದ್ದು ಬ್ಲೂ ನೈಲ್ ನ ಮೂಲವಾದ ಲೇಕ್ ಟಾನಾವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿನ ಭಾರತೀಯ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳು: ನೇಪಾಳವು ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಪರವಾನಗಿಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದು, ಅರುಣ್ III (900 MW) ಮತ್ತು ಲೋವರ್ ಅರುಣ್ (669 MW) ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು SJVN ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅರುಣ್ III ಯಿಂದ ಶೇ. 70 ವಿದ್ಯುತ್ ಭಾರತಕ್ಕೆ ರಫ್ತು ಆಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಶೇ. 21.9 ನೇಪಾಳಕ್ಕೆ ಉಚಿತ. ವೆಸ್ಟ್ ಸೆಟಿ (750 MW) ಮತ್ತು ಸೆಟಿ ನದಿ ಯೋಜನೆ (450 MW) ಗಳನ್ನು NHPC ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದು, 2031–32 ವೇಳೆಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ BOOT ಮಾದರಿ — Build, Own, Operate, Transfer — ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ.

ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್ – ಭಾರತದ 53ನೇ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ (CJI): ನ್ಯಾ. ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್ ಅವರು ನ್ಯಾ. ಭೂಷಣ್ ಗವಾಯಿ ಅವರ ನಂತರ ಭಾರತದ 53ನೇ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಸೇರುವ ಮೊದಲು ಅವರು ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ಹರಿಯಾಣದಿಂದ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ CJI ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಆರ್ಟಿಕಲ್ 370 ರ ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವಿಕೆ, ಪೆಗಾಸಸ್ ತನಿಖೆ ಮತ್ತು OROP ಪ್ರಕರಣಗಳ ಪ್ರಮುಖ ತೀರ್ಪುಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 124(2) ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗೆ CJI ನೇಮಕಾಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ. CJI ಯ ಪದಚ್ಯುತಿ ಮಹಾಭಿಯೋಗದ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ. ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಅಧಿಕೃತ ನಿವೃತ್ತಿ ವಯಸ್ಸು 65 ಎಂದು ಸಂವಿಧಾನ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

20ನೇ G20 ನಾಯಕರ ಶೃಂಗಸಭೆ 2025 – ಜೋಹಾನ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಘೋಷಣೆ: 20ನೇ G20 ಶೃಂಗಸಭೆ 2025 ಅನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಜೋಹಾನ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ‘ಉಬುಂಟು’ ತತ್ವದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಘೋಷಣೆಯು ಗ್ಲೋಬಲ್ ಸೌತ್ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿತು. ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಕರಣೆ, MDB ಸುಧಾರಣೆ, ಆಫ್ರಿಕನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಶಾಶ್ವತ ಸದಸ್ಯತ್ವ, DPI ಬೆಂಬಲ, AI ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಸಾಲ ಸುಸ್ಥಿರತೆ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಭಾರತವು ಆಫ್ರಿಕಾ ಕೌಶಲ್ಯ ಉಪಕ್ರಮ, ಉಪಗ್ರಹ ದತ್ತಾಂಶ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ, ಮಾದಕವಸ್ತು–ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ನಂಟು, ಜಾಗತಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ತಂಡ ಇತ್ಯಾದಿ ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದೆ. US ಗೈರುಹಾಜರಿ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಬದ್ಧತೆಗಳ ಕೊರತೆಯು ಸವಾಲಾಗಿತ್ತು.

ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ – WHO ಘೋಷಿಸಿದ ಪೋಲಿಯೊ ಮುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ: WHO ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾವನ್ನು ಪೋಲಿಯೊ ವೈರಸ್ ಮಾದರಿ–2 ರ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಮುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ. GPEI ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ದೇಶವು 36 ತಿಂಗಳ ಶೂನ್ಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಕರಣಗಳು, ≥90% ರೋಗನಿರೋಧಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಬೇಕು. ಪೋಲಿಯೊವು ಅತ್ಯಂತ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಎಂಟ್ರೊವೈರಲ್ ರೋಗವಾಗಿದ್ದು ಮಲ–ಮೌಖಿಕ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹರಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯುವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಪೋಲಿಯೊ 1, 2, 3 ಎಂಬ ಮೂರು ಸೆರೋಟೈಪ್‌ಗಳಿವೆ. ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ‘ವೈಲ್ಡ್ ಪೋಲಿಯೊ ವೈರಸ್’ ಇನ್ನೂ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸ್ಥಳೀಯ. ಭಾರತವು 2014ರಲ್ಲಿ ಪೋಲಿಯೊ ಮುಕ್ತ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಪಡೆದಿದೆ.

AUSINDEX 2025 – ಭಾರತ–ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ನೌಕಾ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸ: AUSINDEX 2025 ಎಂಬುದು ಭಾರತ–ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ನೌಕಾಪಡೆಗಳ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ, ದ್ವೈವಾರ್ಷಿಕ ಕಡಲ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸವಾಗಿದ್ದು ಉತ್ತರ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಇದರ ಉದ್ದೇಶ ಪರಸ್ಪರ ಕಾರ್ಯಚರಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ (interoperability) ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಇಂಡೋ–ಪೆಸಿಫಿಕ್ ತಂತ್ರಾತ್ಮಕ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು. ಭಾರತದಿಂದ INS ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಿಂದ HMAS ಬಲ್ಲಾರತ್ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಅಭ್ಯಾಸವು ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ವಿರೋಧಿ ಕದನ, ಗನ್ನರಿ ತಾಲೀಮುಗಳು ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ವೈಮಾನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು. ಜೊತೆಗೆ ಭೂಪರ್ತ್‌ನಲ್ಲಿ AUSTRAHIND 2025 ಸೇನಾ ಅಭ್ಯಾಸವೂ ನಡೆದಿದೆ.

INS ಮಾಹೆ – ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮಾಹೆ-ದರ್ಜೆಯ ASW–SWC: INS ಮಾಹೆ ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಮೊದಲ ‘ಮಾಹೆ-ದರ್ಜೆಯ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ವಿರೋಧಿ ಆಳವಿಲ್ಲದ ನೀರಿನ ನೌಕೆ’ (ASW–SWC) ಆಗಿದೆ. ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಶಿಪ್‌ಯಾರ್ಡ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಇದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದು, ಹಳೆಯ ಅಭಯ್–ದರ್ಜೆಯ ಕಾರ್ವೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. 78 ಮೀ. ಉದ್ದದ ಡೀಸೆಲ್–ಎಂಜಿನ್ ನೌಕೆಯಾಗಿ ಶೇ. 80 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ವದೇಶೀಕರಣ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಸುಧಾರಿತ ಸೋನಾರ್, ಫೈರ್–ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಕರಾವಳಿ ಕಣ್ಗಾವಲು, ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ತಟಸ್ಥಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಮೈನಿಂಗ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಇದು 200 ಮೀಟರ್‌ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಆಳದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿತವಾಗಿದೆ.

ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ನವ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ: ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನೇಮಿಸಿದ ಸಮಿತಿ ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ನವ ಹೆಡ್ಜ್‌ವಾರ (Kotigao) ಮತ್ತು ನೇತ್ರಾವಳಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಧಾಮಗಳನ್ನು ಕೋರ್ ವಲಯವಾಗಿ ಸిఫಾರಸು ಮಾಡಿ, ಭಗವಾನ್ ಮಹಾವೀರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವನ್ನು ಬಫರ್ ವಲಯವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ NTCA (National Tiger Conservation Authority) ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ; ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ವನ್ಯಜೀವಿ (ಸಂರಕ್ಷಣೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 1972 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ NTCA ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇರೆಗೆ ಟೈಗರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಘೋಷಣೆ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ 58 ಟೈಗರ್ ರಿಸರ್ವ್ಸ್‌ಗಳಿವೆ; NTCA ತತ್ವಗಳು, ಕೋರ್-ಬಫರ್ ಮಾದರಿ ಮತ್ತು ಸ್ಫೂರ್ತಿದಾಯಕ ನಿರ್ವಹಣೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗುತ್ತವೆ.

ಭಾರತ–ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ಥಾನ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಕಾರ ಜವಳಿ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆ:  ಭಾರತವು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ಥಾನದೊಂದಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಗಾಢಪಡಿಸಲು ಜವಳಿ ಸಚಿವರಿಂದ ನಿಯೋಗವನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದೆ. ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಗಳಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ, ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಉಳಿತಾಯಗಳಿಗಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ತಜ್ಞತೆ ಬಳಕೆ ಮಾಡಲು ಒಪ್ಪಂದವಾಯಿತು. ಅಫ್ಘಾನ್ ಸರ್ಕಾರವು ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ, 1% ಸುಲಭ ಆಮದು ಶುಲ್ಕ, ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಭೂ ಹಂಚಿಕೆಗೆ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ತಿಳಿಸಿದೆ. ವ್ಯಾಪಾರವು FY 2024–25 ರಲ್ಲಿ ~USD 1 ಬಿಲಿಯನ್ ತಲುಪಿದ್ದು, ಭಾರತವು ಅಫ್ಘಾನ್ ಜವಳಿ ಹಾಗೂ ಉಡುಪುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪೂರೈಕೆದಾರರಾಗಿದ್ದು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಾಫ್ಟ್ ಪವರ್ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ.

2025 ಮಹಿಳಾ ಕುಬಡ್ಡಿ ವಿಶ್ವಕಪ್ — ಭಾರತಕ್ಕೆ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್: 2025ರ ಮಹಿಳಾ ಕುಬಡ್ಡಿ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಫೈನಲ್ ನವೆಂಬರ್ 24, 2025 ರಂದು ಢಾಕಾ (ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ) ಮಿರ್ಪುರ್‌ನಲ್ಲಿ జరిగింది; ಭಾರತ ಚೈನೀಸ್ ತೈಪೆ ವಿರುದ್ಧ 35–28 തോಲಿಸಿ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ಗೆದ್ದಿತು. ಇದು ಭಾರತದ ಸತತ ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ; टूರ್‌ನೆಮೆಂಟ್‌ 17–24 ನವೆಂಬರ್ ಬೆಳಗಿತ್ತು ಮತ್ತು 11 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆ ನೀಡಿದವು. ನಾಯಕಿ ರಿತು ನೇಗಿ. ಈ móti ದೇಶಾಂತ್ಯ ಕ್ರೀಡಾ ಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಕ್ರೀಡೆಗಳ ವಿಸ್ತಾರದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿದಾಯಕ ಜಾಗತಿಕ ಕ್ರೀಡಾ ಜಯ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಹೊಸ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಹಿತೆಗಳ (Labour Codes) ಜಾರಿ: ಭಾರತವು 2020 ರಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಿದ ನಾಲ್ಕು ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಹಿತೆಗಳನ್ನು ದೇಶದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದ್ದು, 29 ಹಳೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಮಿಕ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಯಥಾರ್ಥ ಪರಿಷ್ಕಾರಗಳನ್ನು ತರುತ್ತವೆ. ವೇತನ ಸಂಹಿತೆ (Code on Wages) ಕನಿಷ್ಟ ವೇತನದ ಏಕೀಕರಣೆ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆ; ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಸಂಹಿತೆ ಗಿಗ್–ವર્કರ್ಸ್‌ಗೆ ಸೌಲಭ್ಯ; ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಬಂಧ ಸಂಹಿತೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಮತ್ತು ಲೇಆಫ್ ನೀತಿ ಬದಲಾವಣೆ; OSH Code ಕೆಲಸದ ಆರೋಗ್ಯ, ಸುರಕ್ಷತಾ ಕಡ್ಡಾಯತೆಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಈಸಂಹಿತೆಗಳು ಉದ್ಯೋಗದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮ ಸ್ನೇಹಿ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳಿಗೆ ಮಿಶ್ರ ಪರಿಣಾಮ ನೀಡಬಹುದಾಗಿದೆ.

UNFCCC COP30 – ಬೆಲೆಮ್ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಹವಾಮಾನ ಕ್ರಮ: ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ ಬೆಲೆಮ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ COP30 ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ‘ಬೆಲೆಮ್ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ಯಾಕೇಜ್’ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ದೇಶಗಳು 2035 ರೊಳಗೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ USD 1.3 ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಹವಾಮಾನ ಹಣಕಾಸು ಚಲಾಯಿಸಲು ಮತ್ತು ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಹಣಕಾಸನ್ನು ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡವು. ನಷ್ಟ–ಹಾನಿ ನಿಧಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಿಸಲಾಯಿತು. ಬೆಲೆಮ್ ಕ್ರಿಯಾ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವು ನ್ಯಾಯಯುತ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿತು. GGA ಗೆ 60 ಸೂಚಕಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು. ಹವಾಮಾನ ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿಯ ಅಪಾಯವನ್ನು ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಮಾನ್ಯಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಉಷ್ಣವಲಯ ಅರಣ್ಯ ಹಣಕಾಸು, ನೈತಿಕ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ, FINI, Blue NDC, ಸೂಪರ್ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕ ಕಡಿತಗಳಂತಹ ಹೊಸ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನದ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಗಡುವು ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಮುಖ್ಯ ಕೊರತೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯಿತು.

ಭಾರತ–ಜಾರ್ಜಿಯಾ ರೇಷ್ಮೆ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಜವಳಿ ಸಹಕಾರ: ಭಾರತದ ಜವಳಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ನಿಯೋಗವು ಜಾರ್ಜಿಯಾಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ರೇಷ್ಮೆ, ಜವಳಿ, ಉಡುಪು ಮತ್ತು ರತ್ನಗಂಬಳಿ ವ್ಯಾಪಾರ ವಿಸ್ತರಣೆ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸಿತು. 11ನೇ BACSA ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿತು. ಭಾರತದ ‘5–ಇನ್–1 ರೇಷ್ಮೆ ಸ್ಟೋಲ್’ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು. ಭಾರತವು ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರೇಷ್ಮೆ ಉತ್ಪಾದಕವಾಗಿದ್ದು, ಐದು ವಿಧದ ವಾಣಿಜ್ಯ ರೇಷ್ಮೆಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಏಕೈಕ ರಾಷ್ಟ್ರ. ಕೇಂದ್ರೀಯ ರೇಷ್ಮೆ ಮಂಡಳಿ 1948ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆ. ಈ ಭೇಟಿ ರೇಷ್ಮೆ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಜವಳಿ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿತು.

16ನೇ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗ – 2026–31 ಶಿಫಾರಸುಗಳು: ಡಾ. ಅರವಿಂದ್ ಪನಗರಿಯಾ ನೇತೃತ್ವದ 16ನೇ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗವು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗೆ ತನ್ನ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ. ಇದು 2026–31 ಅವಧಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ವರದಿಯಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆ ಸೂತ್ರ, ಅನುದಾನ ಚೌಕಟ್ಟು, ಪಂಚಾಯತ್–ಪುರಸಭೆಗಳ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ವಿಸ್ತರಣೆ, ವಿಪತ್ತು ಹಣಕಾಸಿನ ಪರಾಮರ್ಶೆ ಮುಂತಾದ ವಿಚಾರಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗವು Article 280 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಅರೆ–ನ್ಯಾಯಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ. ಇದು ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ನಾಲ್ವರು ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಐದು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ರಚಿಸಲಾಗುವುದು.

ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವೆನೆಜುವೆಲಾ–ಭಾರತ ಸಹಕಾರ: ವೆನೆಜುವೆಲಾ ತನ್ನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ತೈಲದಾಚೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದೊಂದಿಗೆ ಸಹಕಾರಕ್ಕೆ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿಸಿದೆ. ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳು ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಗೆ ಕೇಂದ್ರೀಯವಾಗಿದ್ದು ಪೂರೈಕೆ ವ್ಯತ್ಯಯದ ಅಪಾಯ ಹೊಂದಿವೆ. ಭಾರತವು 30 ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದೆ; ಇವು EV ಬ್ಯಾಟರಿ, ಸೌರಫಲಕಗಳಿಗಾಗಿ ಅಗತ್ಯ. ಗಣಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜ ಅಭಿಯಾನ’ ಇದರ ನೀತಿ ಯಂತ್ರಣೆಯಾಗಿದೆ. ವೆನೆಜುವೆಲಾ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದ ದೇಶವಾಗಿದ್ದು ಸಮೃದ್ಧ ತೈಲ–ಅನಿಲ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿ — ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ಶೃಂಗಸಭೆ ಮತ್ತು ನೀತಿ ಪ್ರಗತಿ: ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿ ಶೃಂಗಸಭೆ 2025 ಅನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿ, ಹವಾಮಾನ-ಸ್ನೇಹಿ, ರಾಸಾಯನಿಕಮುಕ್ತ ಮತ್ತು ಪುನರುತ್ಪಾದಕ ಕೃಷಿಗೆ ಶಕ್ತಿ ನೀಡುವ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು. ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿ ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ, ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತಿಗೆ ಲಾಭ ನೀಡುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಕಡಿಮೆ ಇಳುವರಿ, ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣದ ದುರ್ಬಲತೆ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿದೆ. ಕೇಂದ್ರದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿ ಮಿಷನ್ ಹಾಗೂ PKVY/BPKP ಉದ್‍ಯಮಗಳು ಅಳವಡಿಕೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುತ್ತಿವೆ; ಆಂಧ್ರ, ಕರ್ನಾಟಕ, ಕೇರಳ ಮುಂತಾದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿವೆ.

‘ಬಿರ್ಸಾ 101’ — ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಮೊದಲ ಸ್ವದೇಶಿ CRISPR ಆಧಾರಿತ ಜೀನ್ ಥೆರಪಿ: ಭಾರತದ CSIR-IGIB ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಹಕಾರದಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾದ ‘ಬಿರ್ಸಾ 101’ ಎಂಬ ಹೊಸ CRISPR-ಆಧಾರಿತ ಜೀನ್ ಥೆರಪಿ ಸಿಕ್ಲ್ ಸೆಲ್ ರೋಗ (SCD) ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ದುಬಾರಿ ಪರದೇಶಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಆರ್ಥಿಕ ತೊಂದರೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶಯುಕ್ತ, ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಹಾರವೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗುರಿ 2047 ರೊಳಗೆ ಸಿಕ್ಲ್ ಸೆಲ್-ಮುಕ್ತ ಭಾರತ ನಿರ್ಮಿಸುವುದು; ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ದೇಶೀಯ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬುಡಕಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯೋಜನಗಳಿರುತ್ತದೆ. ಜೀನ್ ಎಡಿಟಿಂಗ್-ಆಧಾರಿತ ಚಿಕಿತ್ಸಿಗಳ ತೆರವಿಗ, ನೀತಿ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತಾ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್‌ಗಳ ಜೋಡಣ ಅಗತ್ಯವೆನ್ನಿಸುತ್ತದೆ.

ಢಾಕಾದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಶೇಖ್ ಹಸೀನಾ: ಢಾಕಾದ ಕೋರ್ಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸುದ್ದಿವಾರ್ತೆಗಳು ವರದಿಸುವಂತೆ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಶೇಖ್ ಹಸೀನಾ ವಿರುದ್ಧ ಕೆಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪುಗಳು ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ಹಸ್ತಾಂತರಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ವಿನಂತಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿನಂತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪ್ರಕರಣವು ಹಸ್ತಾಂತರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ, ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಭಾರತ–ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಹಸ್ತಾಂತರ ಒಪ್ಪಂದದ ವಿಧಾನಗಳು ಹಾಗೂ “Political Offence” ತತ್ವವು ನಿರಾಕರಣೆಯ ಆಧಾರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಷಯವು ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ, ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಹಾಗೂ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ಪರಿಗಣನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ASMPA-R — ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಅಪ್‌ಗ್ರೇಡ್‌ಗೊಂಡ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್-ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಂತ ಕ್ರೂಸ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ: ಫ್ರಾನ್ಸ್ ತನ್ನ ನವೀಕೃತ ಏರ್-ಲೌಂಚ್ಡ್ ಕ್ರೂಸ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ ASMPA-R ಅನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ಸೇವೆಗೆ ಸೇರಿಸುತ್ತಿದೆ; ಇದಕ್ಕೆ ರಾಮ್‌ಜೆಟ್-ಚಾಲಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಸುಮಾರು 600 ಕಿ.ಮೀ ತಲುಪುವ ಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಕ್-3 ವೇಗದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದು ಮಧ್ಯದ ಶ್ರೇಣಿಯಂತಹ ಪರಾಮಾಣು–ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಪಾದಾಯಮಾನವಾಗಿದೆ. ASMPA-R ಹಾಗೂ ಅದರ ಮುಂದಿನ ಅವತಾರಗಳು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಮಗ್ರ ರಕ್ಷಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಡಿಟೆರ್ನ್ಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿವೆ. ಇಂತಹ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ದೇಶೀಯ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಸಂಬಂಧಿ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ.

‘ರುದ್ರ ಬ್ರಿಗೇಡ್’ — ಏಕೀಕೃತ ಸರ್ವ-ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಬಲ ರೂಪಕ್ಕೆ ಹರಿಸುವ ಪ್ರಯೋಗ: ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆ ತನ್ನ ನೂತನ ಏಕೀಕೃತ ಸರ್ವ-ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ಗಳನ್ನು (‘ರುದ್ರ’) ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ, ತ್ವರಿತ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಬಹು-ಕ್ಷೇತ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಹೊಂದುವ ಹೊಸ ತಂತ್ರವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುತ್ತಿದೆ. ರುದ್ರ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪದಾತಿದಳ, ಯಾಂತ್ರೀಕೃತ ದಳ, ಟ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು, ಫಿರಂಗಿ ಪಡೆ, ವಾಯುರಕ್ಷಣಾ ಘಟಕಗಳು, ಡ್ರೋನ್ ಘಟಕಗಳು, ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧ-ಬೆಂಬಲ ತಂಡಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಪರಿವರ್ತನೆ ‘Cold-Strike Doctrine’ ಕಡೆಗೆ ಭಾರತದ ಯುದ್ಧತಂತ್ರವನ್ನು ಮುಂದೂಡುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಕೆಲವು ರುದ್ರ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌ಗಳು ಉತ್ತರ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜನೆಗೊಂಡಿವೆ.

ವಿಧಿ 200–201: ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಮಸೂದೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ — ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ: ವಿಧಿ 200–201 ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಅಧಿಕಾರ — ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸಂವಿಧಾನ ಪೀಠದ ನಿರ್ಣಯ ಮಸೂದೆಗಳನ್ನು ಅತೀ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯವರೆಗೂ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿ ಇಡುತ್ತಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ದೊರಕಿದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಐದು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಸಂವಿಧಾನ ಪೀಠವು ವಿಧಿ 200 ಮತ್ತು 201 ಕುರಿತಾಗಿಯೆ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿತು. ಮಸೂದೆ ಮಂಡನೆಗೆ ಉತ್ತರವಾಗಿ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಿಗೆ ಮೂರು ಆಯ್ಕೆಗಳು ಇವೆ: ಸ್ಪಷ್ಟ ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದು; ಹಣಕಾಸು ಮಸೂದೆಯಾಗದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಹಿಂತಿರುಗಿಸುವಿಕೆ; ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗೆ ಕಾಯ್ದಿರಿಸುವಿಕೆ. ಅನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ಸಂವಿಧಾನ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮಸೂದೆಗಳ ವಿಷಯಾತ್ಮಕ ಗುಣಮಟ್ಟ (merit) ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹಕ್ಕು ಹೊಂದಲ್ಲ, ಆದರೆ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದ ದೀರ್ಘ ವಿಳಂಬದ ವಿರುದ್ಧ ಸೀಮಿತ ಮಾನ್ಡಮಸ್ (limited mandamus) ರೀತಿಯ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಬಹುದು. “Deemed Assent” ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದೆ — ಸ್ಪಷ್ಟ ಒಪ್ಪಿಗೆಯೇ ಕಾನೂನಾಗಿ ಪರಿಗಣನೆಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವರ್ಗೀಕರಣ ಸಂಹಿತೆ — NIC 2025: MoSPI ಅಂತರಗತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಕಿ ಸಂಸ್ಥೆ(NSO) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ NIC 2025 ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ವರ್ಗೀಕರಿಸುವ ಆಧುನಿಕ ಚೌಕಟ್ಟಾಗಿದೆ. ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಐದು ಅಂಕಿಯಿಂದ ಆರು ಅಂಕಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಉಪವರ್ಗಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು UN–ISIC Revision 5 ಜೊತೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಲೌಡ್ ಸೇವೆಗಳು, ಬ್ಲಾಕ್‌ಚೈನ್, ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್, ಫಿನ್‌ಟೆಕ್, ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಗಿಗ್ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಆಯುಷ್ ಮತ್ತು ಕೈಮಗ್ಗ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವರ್ಗೀಕರಣವಿದ್ದು, ಹಸಿರು ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು SDG ಸೂಚಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ನೀತಿ ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಗಾಗಿ ಸಮೃದ್ಧ ಅಂಕಿಅಂಶ ಮೂಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

YUVA AI for ALL: ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯದ IndiaAI ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ‘YUVA AI for ALL’ ಎಂಬ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾಠ್ಯಕೃಶಿ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಉದ್ದೇಶ 1 ಕೋಟಿ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಮೂಲಭೂತ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಸಾಕ್ಷರತೆ ಒದಗಿಸುವುದಾಗಿದೆ. FutureSkills Prime ಮತ್ತು iGOT Karmayogi ಎಂಬ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವ 4.5 ಗಂಟೆಗಳ ಕೋರ್ಸ್ 6 ಘಟಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು — AI ಮೂಲತತ್ವಗಳು, ನೈತಿಕತೆ, ಅನ್ವಯಗಳು, ಜನರೇಟಿವ್ ಎಐ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಉದಾಹರಣೆಗಳು. ಕೋರ್ಸ್ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದವರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ಯೋಜನೆಯ ಗುರಿ ಯುವಜನರನ್ನು ಭವಿಷ್ಯದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗೆ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು.

ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ ನೇಮಕಾತಿ–ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ ವಿವಾದ: ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಸಂವಿಧಾನ ಪೀಠದ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ: ಸಂವಿಧಾನ ಪೀಠವು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗಳ ಸುಧಾರಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 2021ರ ಮುಖ್ಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದೆ. ಮದ್ರಾಸ್ ಬಾರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಅವೈಧ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾದ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಸಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದ ಮರುಜಾರಿಗೆ ತಂದಿರುವುದು ಶಾಸಕಾಂಗದ ಅತಿಕ್ರಮ ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಸರ್ಕಾರವೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ Tribunals ಮುಂದೆ ದಾವೆದಾರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ನೇಮಕಾತಿ–ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಹೆಚ್ಚಿದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಅಪಾಯವೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಾಯಿತು. 4 ವರ್ಷಗಳ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ, 50 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಷರತ್ತು, ಎರಡು ಹೆಸರುಗಳ ಪ್ಯಾನಲ್, ನಾಗರಿಕ ಸೇವಕರ ಸಮಾನತಾ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಯಿತು. 4 ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ ಆಯೋಗ (NTC) ರಚಿಸಲು ಕೋರ್ಟ್ ಸೂಚಿಸಿದೆ.

PM–KISAN: ರೈತರಿಗೆ ದೇಶವ್ಯಾಪಿ ನೇರ ಆದಾಯ ಬೆಂಬಲದ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆ: PM–KISAN 2019ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ, ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಭೂಮಿಯುಳ್ಳ ರೈತರಿಗೆ ವಾರ್ಷಿಕ ₹6,000 ನೇರ ಆದಾಯ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವ DBT ಆಧಾರಿತ ಕೇಂದ್ರ ಯೋಜನೆ. ಈ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಪ್ರತಿ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ₹2,000ರ ಮೂರು ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚುನಾವಣಾಧಿಕಾರಿಗಳು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದಾಯದವರು, ಸಂಸ್ಥಾನಿಕ ಭೂಮಾಲೀಕರು ಯೋಜನೆಯ ಹೊರಗೆ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. e-KYC, PM–KISAN ಪೋರ್ಟಲ್, ಮೊಬೈಲ್ ಆಪ್ ಹಾಗೂ “ಕಿಸಾನ್ ಇ-ಮಿತ್ರ” AI ಚಾಟ್‌ಬಾಟ್ ಸೇವೆಗಳ ಮೂಲಕ ಯೋಜನೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಡಿಜಿಟಲೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ 11 ಕೋಟಿ ರೈತರಿಗೆ ₹3.70 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ಮೊತ್ತ ವರ್ಗಾವಣೆಗೊಂಡಿದೆ; ಸಣ್ಣ–ಅತಿಸಣ್ಣ ರೈತರ ಸಂಖ್ಯೆ 85% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು.

ನೀತಿ ಆಯೋಗ – ಆಕಾಂಕ್ಷಿ ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳ ‘ಜಲ ಆಯವ್ಯಯ’ ವರದಿ: ನೀತಿ ಆಯೋಗವು ವರುಣಿ ಎಂಬ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ “ಆಕಾಂಕ್ಷಿ ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಜಲ ಆಯವ್ಯಯ” ವರದಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ವರದಿ ಪ್ರಕಾರ, 8 ಕೃಷಿ-ಹವಾಮಾನ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿನ ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ನೀರಿನ ಅಸಮಾನತೆ, ಪೂರೈಕೆ ಅಂತರ ಮತ್ತು ಅಸ್ಥಿರ ಮಳೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. ಕೃಷಿ ವಲಯವೇ ದೇಶದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನೀರು ಬಳಕೆದಾರ, ನಂತರ ಗೃಹಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆ. ಹಲವಾರು ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಜಲದ ಮೇಲೆ ಅತಿಯಾದ ಅವಲಂಬನೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ನೀತಿ ಆಯೋಗವು ಒಂದು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕವಲ್ಲದ, 2015ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, SDGಗಳು, ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಒಕ್ಕೂಟ ಮತ್ತು ನೀತಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾರತ–ಇಸ್ರೇಲ್ ‘ಟರ್ಮ್ಸ್ ಆಫ್ ರೆಫರೆನ್ಸ್’ (ToR) – ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾತುಕತೆ: ಭಾರತ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದದ ಮಾತುಕತೆಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಲು ‘ಟರ್ಮ್ಸ್ ಆಫ್ ರೆಫರೆನ್ಸ್’ ಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿವೆ. ಮುಂದಿನ ದಶಕದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಹತ್ತು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಈ ಸಹಮತ ಹೊಂದಿದೆ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶ, ವ್ಯಾಪಾರ ಅಡೆತಡೆಗಳ ಕಡಿತ, ಹೂಡಿಕೆ ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆ ಸಹಕಾರ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗಗಳು. ಭಾರತ ಇಸ್ರೇಲ್‌ನ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಏಷ್ಯನ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಪಾಲುದಾರ. ವಜ್ರ–ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ–ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಹೈಟೆಕ್ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪಕರಣಗಳ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಭೌಗೋಳಿಕ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.

ಕೊಲಂಬೊ ಭದ್ರತಾ ಸಮ್ಮೇಳನ (CSC): ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ 7ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಲಹೆಗಾರರ ಮಟ್ಟದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸೀಶೆಲ್ಸ್ CSC ಯ 6ನೇ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಯಿತು. 2011ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ–ಶ್ರೀಲಂಕಾ–ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ ನಡುವಿನ ಕಡಲ ಭದ್ರತಾ ಸಹಕಾರದಿಂದ CSC ಉದ್ಭವಿಸಿ, 2020ರಲ್ಲಿ ಔಪಚಾರಿಕಗೊಂಡಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಈಗ 6 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿದ್ದು, ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದ ಕಡಲ ಭದ್ರತೆ, ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ನಿಗ್ರಹ, ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆ, ಮಾನವ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ಹಾಗೂ ಮಾನವೀಯ ನೆರವು–ವಿಪತ್ತು ಪರಿಹಾರ ಎನ್ನುವ ಐದು ಸ್ತಂಭಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಕೊಲಂಬೊದಲ್ಲಿ ಇದರ ಖಾಯಂ ಕಾರ್ಯಾಲಯವಿದೆ.

ಪ್ರೊಟಿಡ್ರಿಸೆರಸ್ ಅಲ್ಬೊಕ್ಯಾಪಿಟಾಟಸ್ – ಹೊಸ ಔಲ್‌ಫ್ಲೈ ಜಾತಿ: ಕೇರಳದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಟಿಡ್ರಿಸೆರಸ್ ಅಲ್ಬೊಕ್ಯಾಪಿಟಾಟಸ್ ಹೆಸರಿನ ಹೊಸ ಔಲ್‌ಫ್ಲೈ ಜಾತಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಟಿಡ್ರಿಸೆರಸ್ ಕುಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಇದು ಕೇವಲ ಎರಡನೇ ಜಾತಿ. ಇದರ ತಲೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಬಿಳಿ ಕೂದಲಿನ ಗೋಜಲು ಹಾಗೂ ಸ್ಪರ್ಶತಂತುಗಳ ತುದಿಯ ಗದೆಯಾಕಾರದ ಬಿಳಿ ರಚನೆ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣ. ಮುಸ್ಸಂಜೆಯ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ “ಔಲ್‌ಫ್ಲೈ” ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಇದು ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೇರ್ಪಡೆ.

ರತನ್ ಮಹಲ್ ವನ್ಯಜೀವಿ ಧಾಮ – ಗುಜರಾತ್: ಗುಜರಾತ್‌ನ ರತನ್ ಮಹಲ್ ವನ್ಯಜೀವಿ ಧಾಮದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಾಡು ಹುಲಿ ಒಂಬತ್ತು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ವಾಸ್ತವ್ಯ ಮಾಡಿದ್ದು, ರಾಜ್ಯವು ಸಿಂಹ–ಚಿರತೆ–ಹುಲಿ ಮೂರನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶದ ಏಕೈಕ ರಾಜ್ಯವಾಯಿತು. 1982ರಲ್ಲಿ ಕರಡಿ ಧಾಮವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾದ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಸ್ಲೋತ್ ಕರಡಿಗಳ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಾಸಸ್ಥಾನ. ದಾಹೋದ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗುಜರಾತ್–ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಈ ಧಾಮವು ಒಣ ಸಾಗವಾನಿ, ಬಿದಿರು–ಎಲೆಉದುರುವ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಪನಾಮ್ ನದಿಯ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಚಿರತೆ, ನರಿ, ಕತ್ತೆಕಿರುಬ ಮೊದಲಾದ ಹಲವು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯವಾಗಿದೆ.

ಹವಾಮಾನ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಜಾಗತಿಕ ಶ್ರೇಯಾಂಕ – CCPI 2026: COP30 ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ CCPI 2026 ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ದೇಶಕ್ಕೂ “ಅತ್ಯುನ್ನತ” ಶ್ರೇಣಿ ಸಿಗದಿರುವುದರಿಂದ ಮೊದಲ ಮೂರು ಸ್ಥಾನಗಳು ಖಾಲಿ. ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ 4ನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದು ಜಾಗತಿಕ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಭಾರತವು 13 ಸ್ಥಾನ ಕುಸಿದು 23ನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದು, “ಮಧ್ಯಮ ಸಾಧಕ” ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ; ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಹಂತಬದಲಾವಣೆಗಾಗಿ ಸಮಯಸೀಮೆಯ ಕೊರತೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ. ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಕೆಟ್ಟ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ. CCPI 63 ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಹವಾಮಾನ ತಗ್ಗಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು 14 ಸೂಚಕಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಜಾಗತಿಕ ‘ಬಿಗ್ ಕ್ಯಾಟ್ಸ್’ ಶೃಂಗಸಭೆ – 2026 (ಭಾರತ ಆತಿಥ್ಯ): COP30 ವೇಳೆ ಭಾರತವು 2026ರಲ್ಲಿ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಬಿಗ್ ಕ್ಯಾಟ್ಸ್ ಶೃಂಗಸಭೆ ಆಯೋಜಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದೆ. IBCA ಚೌಕಟ್ಟಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಈ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಏಳು ಬಿಗ್ ಕ್ಯಾಟ್ಸ್ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಹಕಾರ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. IBCA ಗುರುತಿಸಿದ ಏಳು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಐದು ಭಾರತದಲ್ಲಿವೆ — ಹುಲಿ, ಸಿಂಹ, ಚಿರತೆ, ಹಿಮ ಚಿರತೆ, ಚೀತಾ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ 3,682 ಹುಲಿಗಳು, 891 ಏಷ್ಯನ್ ಸಿಂಹಗಳು ಮತ್ತು 13,874 ಚಿರತೆಗಳಿವೆ. ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಚೀತಾ ಮೂಲಕ 27 ಚೀತೆಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. IBCA ಯ ಸಚಿವಾಲಯ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿದೆ.

ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ — ಮಿಚೆಲ್ ಬ್ಯಾಚೆಲೆಟ್‌ಗೆ ಬಹುಮಾನ: 2024ರ ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಚಿಲಿಯ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ ಮಿಚೆಲ್ ಬ್ಯಾಚೆಲೆಟ್ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಮಿಚೆಲ್ ಅವರು ಚಿಲಿಯ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದು, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಹಿಳಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಮಾನವಹಕ್ಕುಗಳ ಇಲಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 1986 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿದ್ದು ಶಾಂತಿ, ನಿರಸ್ತ್ರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ಕರೆನ್ಸಿ ₹25 ಲಕ್ಷ, ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪತ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ಮರಣಿಕೆ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಹವಾಮಾನ ಕ್ರಿಯೆ, ಬಡತನ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾರತ–ಅಮೆರಿಕ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಆಮದು ಒಪ್ಪಂದ (2026): ಭಾರತದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ತೈಲ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಘಟಕಗಳು 2026 ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದಿಂದ 2.2 ದಶಲಕ್ಷ ಟನ್ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ (LPG) ಆಮದು ಮಾಡಲು ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿವೆ. ಇದು ರಚನಾತ್ಮಕ ಎರಡರರ್ಜಿಯ ಒಪ್ಪಂದ ಹಾಗೂ ಭಾರತದ ವಾರ್ಷಿಕ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಆಮದುದ ~10% ಅಳತೆ ಆಗಿದೆ. ಖರೀದಿ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಮಾಂಟ್ ಬೆಲ್ವಿಯು (Mont Belvieu) ಮಾನದಂಡದೊಂದಿಗೆ ಲಿಂಕ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಪೂರೈಕೆ ಮೂಲವನ್ನು ವೈವಿಧ್ಯಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತವು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಗ್ರಾಹಕ; ಗೃಹಬಳಕೆ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ತಲದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಆಮದಿನ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಲಂಬನೆ ಇದೆ.

ಮೆಕ್ಸಿಕೋದಲ್ಲಿ Gen-Z ನೇತೃತ್ವದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಟೆಲ್ ಹಿಂಸಾಚಾರ: ಮೆಕ್ಸಿಕೋದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಟೆಲ್ ಬಲ ಮತ್ತು ಸರಕಾರದ ಭದ್ರತಾ ನೀತಿಯ ವಿರುದ್ಧ Gen-Z ಯುವತೆಯ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ದೇಶವ്യാപಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಮೆಕ್ಸಿಕೋ 2018ರಿಂದ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ 30,000 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಸಾವುಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದೆ; ಅಪಹರಣ ಮತ್ತು ಕಣ್ಮರೆ ಸಮಸ್ಯೆಯೂ ಗಂಭೀರವಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ 2006ರ ಸೈನಿಕೀಕರಣ ಧೋರಣೆ ಹಲವು ವೈರಿಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದ್ದು, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಜನಜೆಡ್ ಜಾತಿಯ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ತೀವ್ರಗೊಂಡಿವೆ. ಇವು ಯುವ-ಸಾಮಾಜಿಕ ಮೈತ್ರಿಯನ್ನು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಜಾಗೃತಿಯು ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾಜ-ರಾಜಕೀಯ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.

ಕ್ವಾರ್ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆ — ಚೆನಾಬ್ ನದಿಯ ರನ್-ಆಫ್-ದಿ-ರಿವರ್ ಯೋಜನೆ: ಜಮ್ಮು–ಕಾಶ್ಮೀರದ ಕಿಶ್ತವಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಚೆನಾಬ್ ನದಿಯ ಮೇಲಿರುವ 540 ಮೆಗಾವಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕ್ವಾರ್ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆ CVPPPL ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. NHPC ಮತ್ತು JKSPDC ಜಂಟಿ ಉದ್ಯಮವಾದ ಈ ಯೋಜನೆ ರನ್-ಆಫ್-ದಿ-ರಿವರ್ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಲ್ಪ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹಣೆಯೊಂದಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. 2028ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾರಂಭವಾಗುವ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 1,975 ದಶಲಕ್ಷ ಯುನಿಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಲಭ್ಯವಾಗಲಿದೆ. ಜಮ್ಮು–ಕಾಶ್ಮೀರದ ವಿದ್ಯುತ್ ಭದ್ರತೆ, ಗ್ರಿಡ್ ಸಮತೋಲನ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಇದು ಮಹತ್ತರ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಅಂಬಾಜಿ ಅಮೃತಶಿಲೆಗೆ GI ಟ್ಯಾಗ್ — ಗುಜರಾತ್‌ನ ವಿಶೇಷ ಶಿಲೆ: ಗುಜರಾತ್‌ನ ಬನಸ್ಕಾಂತ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಂಬಾಜಿ ಪ್ರದೇಶದ ಅಮೃತಶಿಲೆಗೆ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಕ (GI) ಟ್ಯಾಗ್ ಮಾನ್ಯತೆ ದೊರೆತಿದೆ. ಶುದ್ಧ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣ, ಹೊಳಪು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಅಂಶ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಕಲ್ಲು ಭಾರತದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೇವಾಲಯಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು 200 MSME ಘಟಕಗಳು ಇದರ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ–ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿವೆ. GI ಟ್ಯಾಗ್ ಅಂಬಾಜಿ ಅಮೃತಶಿಲೆಗೆ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆ, ಪ್ರಮಾಣಿತ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ರಫ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಶಿಲೆಯ ಗುರುತನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ — ನೇಮಕಾತಿ, ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ, ಪದಚ್ಯುತಿ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಪಾತ್ರ: ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯನ್ನು (CJI) ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 124 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ನೇಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅರ್ಹತೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ 5 ವರ್ಷ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿರುವುದು ಅಥವಾ 10 ವರ್ಷ ವಕೀಲರಾಗಿರುವುದು ಸೇರಿದೆ. ಜೇಷ್ಠತೆ ಆಧಾರಿತ ನೇಮಕಾತಿ ಪದ್ಧತಿ ಅನುಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೇಮಕಾತಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಲಿಜಿಯಂ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. CJI 65 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರೆಗೆ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪದಚ್ಯುತಿ ವಿಶೇಷ ಬಹುಮತದ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ. CJI ಪ್ರಕರಣ ಹಂಚಿಕೆ, ಪೀಠಗಳ ರಚನೆ, ಕೊಲಿಜಿಯಂ ನೇತೃತ್ವ, ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಬೋಧನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು “ಸಮಾನರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗರು” ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳ ರಾಯಧನ ದರಗಳ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ — ಭಾರತದ ಗಣಿಗಾರಿಕಾ ಸುಧಾರಣೆ: ಭಾರತವು ಗ್ರ್ಯಾಫೈಟ್, ಜಿರ್ಕೋನಿಯಮ್, ಸೀಸಿಯಂ ಮತ್ತು ರುಬಿಡಿಯಂ‌ಗಳಿಗೆ ಮೌಲ್ಯ-ಆಧಾರಿತ ರಾಯಧನ ದರಗಳನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದೆ. ಇದರಿಂದ ದೇಶೀಯ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಉತ್ತೇಜನ, ಹರಾಜು ಯಶಸ್ಸಿನ ಏರಿಕೆ, ಮತ್ತು ಆಮದು ಅವಲಂಬನೆ ಕಡಿತಗೊಳ್ಳುವುದು ಗುರಿ. EV ಬ್ಯಾಟರಿ ಬೇಡಿಕೆ ಏರಿಕೆಯಿಂದ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳ ಅಗತ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಬೆಲೆಯ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆ ಆಕರ್ಷಕತೆಯನ್ನು ಈ ಸುಧಾರಣೆ ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಮಿನರಲ್ ಚೇನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನ್ವೇಷಣಾ ದುರ್ಬಲತೆ, ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕೊರತೆ, ಕೌಶಲ್ಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ನೀತಿ ವಿಳಂಬ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಾಗಿವೆ. NMET ಬಲಪಡಿಕೆ, PLI, ಅನುಮತಿ ವೇಗ ಮತ್ತು ವ್ಯೂಹಾತ್ಮಕ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಭಾರತೀಯ ಖನಿಜ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಅಗತ್ಯ.

CAFE–III ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ–ದೊಡ್ಡ ಕಾರುಗಳ ಇಂಧನ ದಕ್ಷತಾ ಅಸಮಾನತೆ: ಭಾರತದ CAFE–III (FY28–FY32) ನಿಯಮಗಳು ತೂಕ-ಆಧಾರಿತ CO₂ ಗುರಿಗಳನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಹಗುರವಾದ ಸಣ್ಣ ಕಾರುಗಳು ಸುಮಾರು 48% ಇಂಧನ ದಕ್ಷತೆ ಸುಧಾರಿಸಬೇಕು, ಆದರೆ 2.5 ಟನ್ SUV ಗಳಿಗೆ ಕೇವಲ 25% ಸುಧಾರಣೆಯೇ ಅಗತ್ಯ. ಇದರಿಂದ ಸಣ್ಣ ಕಾರುಗಳ ಮೇಲೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಬೆಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ, ಕೈಗೆಟುಕುವತೆ ಕುಗ್ಗುತ್ತದೆ. SUV ಗಳು EV/ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸಲು ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಅಸಮತೋಲನ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. “ಬ್ರಿಕ್ ಇನ್ ದಿ ಬುಟ್” ಸಮಸ್ಯೆ, ತೂಕ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಪ್ರೇರಣೆ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಮಾನದಂಡಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಕೊರತೆ ಮುಖ್ಯ ಸವಾಲುಗಳು. CAFE ನಿಯಮಗಳನ್ನು EV ಮಾರ್ಗಚಿತ್ರ, ವಿಭಾಗವಾರು ಗುರಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ.

ಇಂಡಿಯಾ ಜಸ್ಟಿಸ್ ವರದಿ – ಬಾಲನ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ಸ್ಥಿತಿ: ಇಂಡಿಯಾ ಜಸ್ಟಿಸ್ ವರದಿ ಪ್ರಕಾರ, ಬಾಲನ್ಯಾಯ ಮಂಡಳಿಗಳಲ್ಲಿ (JJB) 55% ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕರಣಗಳು ಬಾಕಿ ಇವೆ; ಒಡಿಶಾ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಾಕಿ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಬಾಕಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಸುಮಾರು 25% JJB ಗಳು ಕಡ್ಡಾಯವಾದ ಮೂವರು ಸದಸ್ಯರ ಪೀಠವಿಲ್ಲದೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕರಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಸೇವಾ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯವಿಲ್ಲ. 16–18 ವರ್ಷ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ “ಸುರಕ್ಷತಾ ಸ್ಥಳ”ವನ್ನು 14 ರಾಜ್ಯಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಲ್ಲ. ದತ್ತಾಂಶಕ್ಕಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಭಂಡಾರವಿಲ್ಲದ್ದು, ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ದುರ್ಬಲವಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್–ಕಾನೂನು ಸೇವೆಗಳಂತಹ ನಾಲ್ಕು ನೋಡಲ್ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸಮನ್ವಯ ಕೊರತೆಯಿರುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಾಗಿವೆ.

ಗುಜರಾತ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು, ವನ್ಯಜೀವಿ ಧಾಮಗಳು ಮತ್ತು ರಾಮ್‌ಸಾರ್ ತಾಣಗಳು: ಗುಜರಾತ್ ನ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ — ಗಿರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯನ್ ಸಿಂಹಗಳು ನೆಲೆಯಿದ್ದು, ವಾನ್ಸ್‌ದಾ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣಾ ಧಾಮಗಳು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಅರಣ್ಯವರ್ಗವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಕಚ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಜೌಗು ತಾಣಗಳು (ಕಚ್ ಕೊಲ್ಲಿ, ನಲ್ ಸರೋವರ್, ವಾಧ್ವಾನ) ಮಹತ್ತರ ಪಕ್ಷಿ ಹಾಗೂ ಸಾಂಡ್ರ ಹಬ್‌ಗಳಾಗಿವೆ; ಡುಗಾಂಗ್‌, ಸಮುದ್ರ ಆಮೆಗಳು ಮತ್ತು ಫ್ಲೆಮಿಂಗೋಗಳು ಗಮನಾರ್ಹ. ಗುಜರಾತ್‌ನ ರಾಮ್‌ಸಾರ್ ತಾಣಗಳು ಜೌಗು ಪರಂಪರಾ, ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳ ತಾಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜೈವವೈವಿಧ್ಯ ಸುದ್ದಿಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಉದ್ಯಮ, ಮರಳತೆ ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ ಉಪ್ಪು ಕೃಷಿ ಮುಖ್ಯ ಬೆದರಿಕೆಗಳು.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸೇವೆಗಳು–ಉತ್ಪಾದನಾ ವಲಯಗಳ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕ: ಭಾರತದ ಸೇವಾ-ಆಧಾರಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಲು ಬಲವಾದ ಉತ್ಪಾದನಾ ನೆಲೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಆರ್ಥಿಕ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿ (EAC–PM) ರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಉತ್ಪಾದನಾ ವಲಯವು ಸೇವೆಗಳ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್, ವಿನ್ಯಾಸ, ಐಟಿ, ಹಣಕಾಸು, ದುರಸ್ತಿ ಮೊದಲಾದ “ಲಿಂಕೇಜ್ ಪರಿಣಾಮ”ಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಉದ್ಯೋಗ, ರಫ್ತು ಮತ್ತು ಸಮತೋಲಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮುಖ್ಯ. ಆದರೆ ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ವೆಚ್ಚಗಳು, ಕೌಶಲ್ಯ ಕೊರತೆ, ನಿಯಂತ್ರಣದ ಸಂಕೀರ್ಣತೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅಂತರ ಸವಾಲಾಗಿದೆ. ವಿಕಸಿತ್ ಭಾರತ್ 2047 ಗುರಿಗಾಗಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ 25% GDP ಪಾಲು ಸಾಧಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಸೇವೆಗಳು–ಉತ್ಪಾದನೆ ಸಮ್ಮಿಳನವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ.

ಪೂರ್ವಾನ್ವಯ ಪರಿಸರ ಅನುಮತಿಗಳು – ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪಿನ ನೂತನ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ: ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ವನಶಕ್ತಿ ತೀರ್ಪನ್ನು ಹಿಂಪಡೆದು, ಅಪರೂಪದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಾನ್ವಯ ಪರಿಸರ ಅನುಮತಿಗಳನ್ನು (Post-facto EC) ಮರುಅನುಮತಿಸಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ತೀರ್ಪು ಇಂತಹ ECಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಕ್ರಮವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿತ್ತು. ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಪಹ್ವಾ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಮುಂತಾದ ಹಿಂದಿನ ತೀರ್ಪುಗಳು ಪೂರ್ವಾನ್ವಯ EC ಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದ್ದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿತು. ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಂತಹ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದ್ದ ಪರಿಣಾಮವೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ, ಪೂರ್ವಾನ್ವಯ EC ಗಳು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ತತ್ವ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಕಾನೂನುಗಳ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗುವ ಅಪಾಯ ಉಳಿದಿದೆ. ಮುಂದಿನ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕಠಿಣ ದಂಡ, ಅಪರೂಪದ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅನುಮತಿ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ.