ಸುದ್ದಿ –  20ನೇ G20 ನಾಯಕರ ಶೃಂಗಸಭೆ 2025 ನ್ನು ಆಫ್ರಿಕಾ ಖಂಡದಲ್ಲಿ ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಜೋಹಾನ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಶೃಂಗಸಭೆಯನ್ನು ‘ಉಬುಂಟು’ (Ubuntu) ಎಂಬ ನ್ಗುನಿ ಬಂಟು (Nguni Bantu) ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ‘ಉಬುಂಟು’ ಎಂದರೆ “ನಾವಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ನಾನಿದ್ದೇನೆ” (I am because we are) ಎಂದರ್ಥ. ಇದು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧ, ಮಾನವ ಘನತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮೂಹಿಕ ಯೋಗಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

G20 ಶೃಂಗಸಭೆ 2025 ರ ಪ್ರಮುಖ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು:

• ಜೋಹಾನ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ನಾಯಕರ ಘೋಷಣೆ: ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಬೇಗನೆ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಘೋಷಣೆಯು, “ಗ್ಲೋಬಲ್ ಸೌತ್‌”ನ (Global South) ಧ್ವನಿಯನ್ನು ವರ್ಧಿಸಿತು ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಧ್ರುವೀಕರಣಕ್ಕಿಂತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ (Development Justice) ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿತು.
• ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳು (Critical Minerals): ಕಚ್ಚಾ ಖನಿಜಗಳನ್ನು ರಫ್ತು ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮೂಲದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ಥಳೀಯ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಣೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಸದಸ್ಯರು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು.
• MDB ಸುಧಾರಣೆ: ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು (MDBs) ಸುಧಾರಿಸುವ ಯೋಜನೆಗೆ ನಾಯಕರು ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದರು. ಇದು ಸ್ಥಗಿತತೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಕಡಿಮೆ-ಆದಾಯದ ದೇಶಗಳಿಗೆ ರಿಯಾಯಿತಿ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಸಾಲ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಆಫ್ರಿಕನ್ ಯೂನಿಯನ್ (African Union): ಈ ಶೃಂಗಸಭೆಯು ಆಫ್ರಿಕನ್ ಯೂನಿಯನ್‌ನ ಖಾಯಂ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಿತು. ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯನಿರತ ಗುಂಪುಗಳ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆದ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಮುಂಚೂಣಿಗೆ ತಂದಿತು.
• ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಇನ್ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ (DPI): ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ DPI ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಂದಕವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲು ದೇಶಗಳು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದವು.
• AI ಆಡಳಿತ: ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯಯುತ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಅಪಾಯಗಳ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸುವ ಮಾನವ-ಕೇಂದ್ರಿತ AI ಆಡಳಿತ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಘೋಷಣೆಯು ಅನುಮೋದಿಸಿತು.
• ಸಾಲದ ಸುಸ್ಥಿರತೆ (Debt Sustainability): COVID-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕದ ನಂತರ ಸಾಲದ ಮೇಲಿನ ಮೊದಲ ಸ್ವತಂತ್ರ G20 ಘೋಷಣೆ ಇದಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಾಲ ಸೇವಾ ವೆಚ್ಚಗಳು ಗ್ಲೋಬಲ್ ಸೌತ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಇದು ಗುರುತಿಸಿದೆ.

ಇತರೆ ಕಾರ್ಯನಿರತ ಗುಂಪುಗಳ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಶ್ವ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು:

• ಮಹಿಳಾ ಆರ್ಥಿಕ ಸಬಲೀಕರಣ: G20 ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ ಕಾರ್ಯನಿರತ ಗುಂಪು (EWWG) ಮಹಿಳೆಯರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಬಲೀಕರಣವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲು ಮೂರು ಸ್ತಂಭಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು.
• ಆರೈಕೆ ಆರ್ಥಿಕತೆ (Care Economy): ಪಾವತಿಸದ ಆರೈಕೆ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರ ಆರ್ಥಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಗೆ ತಡೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೈಕೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ.
• ಲಿಂಗ ಆಧಾರಿತ ಹಿಂಸಾಚಾರ (GBV): GBV ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀ ಹತ್ಯೆಯನ್ನು (Femicide) ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡಲು ಏಕೀಕೃತ ಬದ್ಧತೆ; ಇದನ್ನು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು.
• ಹಣಕಾಸಿನ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ: 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿನ ಲಿಂಗ ಅಂತರವನ್ನು ಮುಚ್ಚುವ ಜಾಗತಿಕ ಗುರಿ.
• ಡಿಜಿಟಲ್ ಇನ್ನೋವೇಶನ್ ಅಲಯನ್ಸ್: ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳಿಗೆ “ಗ್ಲೋಬಲ್ ಸೌತ್ ಪರ್ಯಾಯ”ವಾಗಿ DPI ಅನ್ನು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಭಾರತ, ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮೈತ್ರಿಕೂಟವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು.
• ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ: ಕದಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಅಥವಾ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲ್ಪಟ್ಟ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೂಲ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು G20 ಸದಸ್ಯರು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ.
• ಉಬುಂಟು ಲೆಗಸಿ ಇನಿಶಿಯೇಟಿವ್: ಆಫ್ರಿಕಾದಾದ್ಯಂತ ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಲು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕನ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (AfDB) ಇದನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದವು.
• ಹಸಿರು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ: ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕಾರ್ಯನಿರತ ಗುಂಪು MSME ಗಳಿಗೆ ಹೂಡಿಕೆಗಳ ಅಪಾಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಬಾಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು “ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಹಣಕಾಸು ಚೌಕಟ್ಟು” ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು.
• ಜೈವಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ (Bioeconomy) ತತ್ವಗಳು: ಜಾಗತಿಕ ಜೈವಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲು ಹಂಚಿಕೆಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮತ್ತು ನೀತಿ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಹತ್ತು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.
• ವಿಪತ್ತು ಅಪಾಯ: ವಿಪತ್ತು ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಸ್ಪಂದನೆಯಿಂದ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಯೋಜನೆಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಲು (ಬಜೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅಪಾಯವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ) ನಾಯಕರು ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದರು.

ಜೋಹಾನ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ G20 ನಾಯಕರ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ ಉಪಕ್ರಮಗಳು:

1. ಆಫ್ರಿಕಾ ಕೌಶಲ್ಯ ಗುಣಕ ಉಪಕ್ರಮ (Africa Skills Multiplier Initiative): ಮುಂದಿನ ದಶಕದಲ್ಲಿ “ತರಬೇತುದಾರರಿಗೆ ತರಬೇತಿ” (train-the-trainers) ಮಾದರಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ತರಬೇತುದಾರರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವುದು.
2. ಮಾದಕವಸ್ತು-ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ನಂಟನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಉಪಕ್ರಮ: ಅಕ್ರಮ ಹಣದ ಹರಿವನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವುದು, ಗುಪ್ತಚರ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮಾದಕವಸ್ತು ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ಹಾಗೂ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯೊಂದಿಗಿನ ಅದರ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಸಂಘಟಿತ ಪ್ರಯತ್ನ.
3. ಜಾಗತಿಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜ್ಞಾನ ಭಂಡಾರ: ಪೇಟೆಂಟ್ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಮೂಲಕ ದುರುಪಯೋಗವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜ್ಞಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವುದು, ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವುದು.
4. ಜಾಗತಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತಂಡ: ಭವಿಷ್ಯದ ಆರೋಗ್ಯ ತುರ್ತುಸ್ಥಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿಪತ್ತುಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ “ಆರೋಗ್ಯ ಶಾಂತಿಪಾಲನಾ ಪಡೆ” (Health Peacekeeping Force) ಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು G20 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಜ್ಞರ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಟ್ಟಿ.
5. ಮುಕ್ತ ಉಪಗ್ರಹ ದತ್ತಾಂಶ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ: ಕೃಷಿ, ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಉಪಗ್ರಹ ದತ್ತಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರಿಣತಿಯ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು.
6. ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳ ಚಕ್ರೀಯತೆ ಉಪಕ್ರಮ (Critical Minerals Circularity Initiative): ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹೊರತೆಗೆಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳ ಮರುಬಳಕೆ ಮತ್ತು ‘ಅರ್ಬನ್ ಮೈನಿಂಗ್’ (urban mining) ಅನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.

G20 ಶೃಂಗಸಭೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲುಗಳು:

• US ಗೈರುಹಾಜರಿ: ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ, ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವು ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ನಿಯೋಗವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲಿಲ್ಲ, ಇದು ಗುಂಪಿನ ಒಗ್ಗಟ್ಟನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿತು.
• ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳು: ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ತಾತ್ವಿಕವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇದು ಬದ್ಧವಾಗಿರುವ ಜಾರಿ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ.
• ಭೌಗೋಳಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಹೇಳಿಕೆಗಳು: ಉಕ್ರೇನ್ ಮತ್ತು ಗಾಜಾ ಸಂಘರ್ಷಗಳ ಮೇಲಿನ ನಿಲುವು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಮೃದುವಾಗಿತ್ತು; ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಖಂಡಿಸುವ ಬದಲು ಮಾನವೀಯ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಯಿತು.
• ಹವಾಮಾನ ಹಣಕಾಸು: ಹವಾಮಾನ ಹಣಕಾಸಿನ ಮೇಲಿನ ‘ಹೊಸ ಸಾಮೂಹಿಕ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಗುರಿ’ಗಾಗಿ (NCQG) ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಂದ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಆರ್ಥಿಕ ಬದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಶೃಂಗಸಭೆ ವಿಫಲವಾಯಿತು.
• ವಿಘಟನೆಯ ಅಪಾಯಗಳು: US ನ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಗ್ಲೋಬಲ್ ಸೌತ್ ಮೇಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿದ ಗಮನವು G20 ಅನ್ನು ಏಕೀಕೃತ ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಬದಲು ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಬಣಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಬಹುದು.