ಸುದ್ದಿ – ಕೇಂದ್ರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯವು ಜ್ಞಾನ ಭಾರತಂ ಮಿಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 20 ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕಗೊಳಿಸಲಿದೆ. ಇದು ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ ಇರುವ ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.

ಜ್ಞಾನ ಭಾರತಂ ಮಿಷನ್ ಬಗ್ಗೆ:

• ಅವಲೋಕನ: ಇದು ಭಾರತದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು, ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯದ (ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ) ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಿಷನ್ ಆಗಿದೆ.
• ಪ್ರಾರಂಭ: ಇದನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ವಲಯ ಯೋಜನೆ (2024–2031) ಆಗಿ ₹482.85 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಇದು 44 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಿಷನ್ (2003) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ.
• ಉದ್ದೇಶ: ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ, ಕ್ಲೌಡ್ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಮತ್ತು ಬ್ಲಾಕ್‌ಚೈನ್ ದೃಢೀಕರಣ ಸೇರಿದಂತೆ ಆಧುನಿಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುವುದು.
• ಮೂಲ ಗುರಿ: ಭಾರತದ ಬೌದ್ಧಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಏಕೀಕೃತ, ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದಾದ ವೇದಿಕೆಯಾದ ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೆಪೊಸಿಟರಿ’ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು.
• ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ: ಇದು ವಿಕ್ಷಿತ್ ಭಾರತ್ @2047 ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಜ್ಞಾನ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ‘ವಿಶ್ವ ಗುರು’ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು:

• ಸಮಗ್ರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಇದು ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ, ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣ, ಅನುವಾದ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ದಾಖಲಾತಿ: ‘ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಕೇಂದ್ರಗಳ’ ಮೂಲಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಸೂಚಿಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ರಚಿಸುವುದು.
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೆಪೊಸಿಟರಿ: ಹುಡುಕಬಹುದಾದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಆಧಾರಿತ ‘ಕೈಬರಹ ಪಠ್ಯ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ’ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.
• ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಜಾಲ: ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಸಮನ್ವಯಕ್ಕಾಗಿ ‘ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ಕೇಂದ್ರಗಳು’ ಮತ್ತು ‘ಸ್ವತಂತ್ರ ಕೇಂದ್ರಗಳ’ ಮೂಲಕ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂರಕ್ಷಣೆ: ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಮತ್ತು ನಿವಾರಕ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ‘ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು’ ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
• ನಿಧಿಯ ರಚನೆ: 70% ಮುಂಗಡ ಬಿಡುಗಡೆ ಮತ್ತು ಅಳೆಯಬಹುದಾದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ 30% ಪರಿಶೀಲನೆಯ ನಂತರ ಬಿಡುಗಡೆ.
• ಸಾರ್ವಜನಿಕ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ: ‘ಜ್ಞಾನ-ಸೇತು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಇನ್ನೋವೇಶನ್ ಚಾಲೆಂಜ್’ ಮೂಲಕ ಯುವಕರು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧಕರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.
• ಗುಣಮಟ್ಟದ ಭರವಸೆ: ತೃತೀಯ ಪಕ್ಷದ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆ, ಬಳಕೆಯ ತಪಾಸಣೆ ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲನಾ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.