ಸುದ್ದಿ –  ಭಾರತವು ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಸಿಲಿಸೇರ್ ಸರೋವರ ಮತ್ತು ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢದ ಕೊಪ್ರಾ ಜಲಾಶಯವನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿಗೆ (Ramsar List) ಸೇರಿಸಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಒಟ್ಟು ರಾಮ್‌ಸರ್ ತಾಣಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 96 ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಸಿಲಿಸೇರ್ ಸರೋವರ:

• ಸ್ಥಳ: ಪೈತ್‌ಪುರ, ಅಲ್ವಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆ, ರಾಜಸ್ಥಾನ.
• ಇದು ಅರೆ-ಶುಷ್ಕ ವಲಯದಲ್ಲಿದ್ದು, ಸರಿಸ್ಕಾ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಬಫರ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
• ಇದು ಮಾನವ-ನಿರ್ಮಿತ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು, 1845 AD ಯಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಜ ವಿನಯ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ರೂಪಾರೆಲ್ ನದಿಯ ಉಪನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಒಡ್ಡು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ರಚಿಸಿದರು.
• ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ: ಈಜಿಪ್ಟಿಯನ್ ರಣಹದ್ದು, ಕಪ್ಪು ಕೊಕ್ಕರೆ, ಹುಲಿ, ಭಾರತೀಯ ಪ್ಯಾಂಗೊಲಿನ್ (ಚಿಪ್ಪು ಹಂದಿ), ಚಿರತೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಬಾರ್.

ಕೊಪ್ರಾ ಜಲಾಶಯ:

• ಸ್ಥಳ: ಬಿಲಾಸ್‌ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ, ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ.
• ಇದು ಮಹಾನದಿ ನದಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಜಲಾಶಯವಾಗಿದೆ.
• ಇದರ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ತೆರೆದ ನೀರಿನ ಪ್ರದೇಶವು ಆಳವಿಲ್ಲದ ಪೋಷಕಾಂಶ-ಭರಿತ ಹಿನ್ನೀರಿನ (backwaters) ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ: ಬಾರ್-ಹೆಡೆಡ್ ಹೆಬ್ಬಾತು, ಈಜಿಪ್ಟಿಯನ್ ರಣಹದ್ದು, ನದಿ ಟರ್ನ್ ಪಕ್ಷಿ, ಗ್ರೇಟರ್ ಸ್ಪಾಟೆಡ್ ಹದ್ದು.
• ಬೆದರಿಕೆಗಳು: ಹೂಳು ತುಂಬುವಿಕೆ, ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಸ್ಥಳೀಯವಲ್ಲದ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಭೂದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾದ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು.

ರಾಮ್‌ಸರ್ ಪಟ್ಟಿಯ ಬಗ್ಗೆ:

• ಉಗಮ: ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲಿನ ಸಮಾವೇಶದ (1971 ರಲ್ಲಿ ಇರಾನ್‌ನ ರಾಮ್‌ಸರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಇದು ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಾಲವಾಗಿದೆ.
• ಭಾರತ ಸೇರಿದಂತೆ ಸುಮಾರು 90% UN ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಸಮಾವೇಶಕ್ಕೆ “ಒಪ್ಪಂದದ ಪಕ್ಷಗಳಾಗಿ” (Contracting Parties) ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿವೆ.
• ವಿವರ: ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಗೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಮೌಲ್ಯವುಳ್ಳದ್ದೆಂದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮುದಾಯದಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.
• ಮಾನದಂಡ: “ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶ” ಎಂದು ನೇಮಿಸಲು, ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶವು ರಾಮ್‌ಸರ್ ಸಮಾವೇಶವು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಒಂಬತ್ತು ಮಾನದಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದನ್ನು ಪೂರೈಸಬೇಕು.