ಸುದ್ದಿ – ಭಾರತವು ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ರಂಗವನ್ನಾಗಿ ನೋಡದೆ, “ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದಿಂದ, ವಿಶ್ವಕ್ಕಾಗಿ” ಎಂಬ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಹವಾಮಾನ, ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಇದನ್ನು ಒಂದು ಹಂಚಿಕೆಯ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಕಡಲ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ (shared and inclusive maritime space) ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ.

ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸವಾಲುಗಳು:

• ವಾಯುಗುಣ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪರಿಣಾಮಗಳು: ಸಮುದ್ರಗಳು ಬಿಸಿಯಾಗುತ್ತಿವೆ ಮತ್ತು ಆಮ್ಲೀಕರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ, ಹಾಗೂ ಸಮುದ್ರದ ಮಟ್ಟಗಳು ಏರುತ್ತಿವೆ.
• ಪರಿಸರ ಕುಸಿತ: ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ, ವರದಿ ಮಾಡದ ಮತ್ತು ಅನಿಯಂತ್ರಿತ (IUU) ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಸಾಗರವು ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದೆ.
• ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಅಸ್ಥಿರತೆ: ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳಿಂದಾಗಿ ತೀವ್ರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಚಂಡಮಾರುತದ ಅಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಹವಳದ ದಿಬ್ಬಗಳ ನಾಶದಿಂದಾಗಿ, ಜೀವನೋಪಾಯಗಳ ಸವೆತ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಿರತೆ ಕುಸಿಯುತ್ತಿದೆ.

ಭಾರತದ ನೀಲಿ ಸಾಗರ ತಂತ್ರ (Blue Ocean Strategy) ಏನಾಗಿರಬೇಕು?

• ಸಹಕಾರಿ ನಿರ್ವಹಣೆ: ಭಾರತವು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಶೋಷಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗುವ ಬದಲಿಗೆ, ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ರಕ್ಷಣೆ, ಸುಸ್ಥಿರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಭದ್ರತೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು. ಉದಾ. MAHASAGAR ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಸದ್ಬಳಕೆ.
• ವಾಯುಗುಣ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವ: ಸಿದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಾಗರ ವೀಕ್ಷಣಾ ಜಾಲಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವ ಮತ್ತು ಸಾಗರ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತವು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಾಯಕತ್ವ ವಹಿಸಬಹುದು.
• ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಬೆಳವಣಿಗೆ: ಹಸಿರು ಹಡಗು ಸಾಗಣೆ, ಕರಾವಳಿ ಆಚೆಯ (offshore) ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ, ಸುಸ್ಥಿರ ಜಲಚರ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಂತಹ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕವಾಗಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದು.
• ಹಣಕಾಸಿನ ಆವೇಗವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು: ನೀಲಿ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ವೇದಿಕೆ (BEFF) 2025 ಮತ್ತು ಒನ್ ಓಷನ್ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ (2030 ರ ವೇಳೆಗೆ ಸಾಗರ ಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ $20 ಬಿಲಿಯನ್ ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸಲು COP30 ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು) ಯಂತಹ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಜಾಗತಿಕ ಹಣಕಾಸನ್ನು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಆದ್ಯತೆಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ ನೀಲಿ ನಿಧಿಯನ್ನು ರಚಿಸಬಹುದು.

ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದ ಮಹತ್ವ:

• ಆರ್ಥಿಕ ಮಹತ್ವ: ಭಾರತದ ವ್ಯಾಪಾರದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ 95% ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ 68% ವ್ಯಾಪಾರವು ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಭಾರತದ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಅಗತ್ಯದ ಸುಮಾರು 80% ಭಾಗವನ್ನು ಸಮುದ್ರದ ಮೂಲಕ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
•  ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅವಲಂಬನೆ: 2.02 ದಶಲಕ್ಷ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ ವಿಶೇಷ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯ (EEZ) ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 11,000 ಕಿ.ಮೀ ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಭಾರತದಲ್ಲಿ, 2023-24 ರಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದ ಮೀನುಗಳ ಪ್ರಮಾಣ 44.95 ಲಕ್ಷ ಟನ್‌ಗಳನ್ನು ತಲುಪಿದೆ. ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್, ಕೋಬಾಲ್ಟ್, ನಿಕಲ್ ಮತ್ತು ತಾಮ್ರದಂತಹ ಖನಿಜಗಳಿಗಾಗಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ತಾಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಧ್ಯ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರವನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಭಾರತವು ವಿಶೇಷ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಭದ್ರತಾ ಸಂಪರ್ಕ: ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ, ಅಕ್ರಮ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ಮಾನವ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ಮತ್ತು ಸಾಮೂಹಿಕ ವಿನಾಶದ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪ್ರಸರಣದಂತಹ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಲ್ಲದ ಬೆದರಿಕೆಗಳನ್ನು (non-traditional threats) ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ: 2008 ರ ಮುಂಬೈ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿ.