ಸುದ್ದಿ –  ವಹಿವಾಟಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ನಿಧಿ (IMF) ಯುಪಿಐ ಅನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನೈಜ ಸಮಯದ (real-time) ಚಿಲ್ಲರೆ ತ್ವರಿತ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ. ‘ಎಸಿಐ ವರ್ಲ್ಡ್‌ವೈಡ್’ (ACI Worldwide) ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಜಾಗತಿಕ ನೈಜ ಸಮಯದ ಪಾವತಿ ವಹಿವಾಟುಗಳಲ್ಲಿ ಯುಪಿಐ ಸುಮಾರು 49 ಶೇಕಡಾ ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಜಾಗತಿಕ ನಾಯಕತ್ವ:

• ಭಾರತ: 129.3 ಬಿಲಿಯನ್ ವಹಿವಾಟುಗಳೊಂದಿಗೆ ಜಾಗತಿಕ ನೈಜ ಸಮಯದ ಪಾವತಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ 49 ಶೇಕಡಾ ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ನಂತರದ ಸ್ಥಾನಗಳು: ಬ್ರೆಜಿಲ್ 14 ಶೇಕಡಾ, ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ 8 ಶೇಕಡಾ, ಚೀನಾ 6 ಶೇಕಡಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ 3 ಶೇಕಡಾ ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ:

• ಇದನ್ನು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (NPCI) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ.
• ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯವು ಇದಕ್ಕೆ ನೀತಿ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಕ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.

ಸರ್ಕಾರದ ಬೆಂಬಲ ಕ್ರಮಗಳು:

• ಕಡಿಮೆ ಮೌಲ್ಯದ ಭೀಮ್ (BHIM) ಯುಪಿಐ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
• 3 ರಿಂದ 6 ನೇ ಹಂತದ (Tier 3 to 6) ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ತಕರ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಪಾವತಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಧಿಯನ್ನು (PIDF) ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಸಾರಿಗೆ, ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ರುಪೇ (RuPay) ಯುಪಿಐ ಸ್ವೀಕಾರವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ:

• ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2025 ರ ವರೆಗಿನ ದತ್ತಾಂಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಪಿಐಡಿಎಫ್ (PIDF) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 3 ರಿಂದ 6 ನೇ ಹಂತದ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ 5.45 ಕೋಟಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಟಚ್ ಪಾಯಿಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
• 2024-25 ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಅಂದಾಜು 6.5 ಕೋಟಿ ವರ್ತಕರಿಗೆ 56.86 ಕೋಟಿ ಕ್ಯೂಆರ್ (QR) ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗಿದೆ.