ಸುದ್ದಿ – ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕಲ್ಪಾಕಂನಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತದ ಪ್ರೊಟೊಟೈಪ್ ಫಾಸ್ಟ್ ಬ್ರೀಡರ್ ರಿಯಾಕ್ಟರ್ (PFBR), ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಪರಮಾಣು ಸರಣಿ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು (self-sustaining nuclear chain reaction) ಸಾಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮೊದಲ ನಿರ್ಣಾಯಕತೆ ಯನ್ನು (first criticality) ತಲುಪಿದೆ.

• ಹಂತದ ಪ್ರವೇಶ: ಇದು ಭಾರತದ ಸ್ಥಳೀಯ ಮೂರು-ಹಂತದ ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಎರಡನೇ ಹಂತಕ್ಕೆ ಭಾರತದ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.
• ಶ್ರೇಯಾಂಕ: ವಾಣಿಜ್ಯ-ಪ್ರಮಾಣದ ಫಾಸ್ಟ್ ಬ್ರೀಡರ್ ರಿಯಾಕ್ಟರ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದ ನಂತರ ಭಾರತವು 2 ನೇ ದೇಶ ಮಾತ್ರ ಆಗಿದೆ.

ಪ್ರೊಟೊಟೈಪ್ ಫಾಸ್ಟ್ ಬ್ರೀಡರ್ ರಿಯಾಕ್ಟರ್ (PFBR) ಕುರಿತು:

ಪಿಎಫ್‌ಬಿಆರ್ (PFBR) 500 MWe ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ರಿಯಾಕ್ಟರ್ ಆಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಪರಮಾಣು ಇಂಧನ ಇಲಾಖೆಯ (DAE) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾವಿನಿ (BHAVINI – Bharatiya Nabhikiya Vidyut Nigam Limited) ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ.

• ಇಂಧನದ ಪ್ರಕಾರ: ಇದು ವಿದಳನವನ್ನು (fission) ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ಲುಟೋನಿಯಂ ಮತ್ತು ಯುರೇನಿಯಂನ ಸಂಯೋಜನೆಯಾದ ಮಿಶ್ರ ಆಕ್ಸೈಡ್ (MOX) ಇಂಧನವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.
• ತ್ಯಾಜ್ಯ ಕಡಿತ: ಈ ರಿಯಾಕ್ಟರ್ ಎಂಒಎಕ್ಸ್ (MOX) ಇಂಧನವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು 1 ನೇ ಹಂತದ ಬಳಕೆಯಾದ ಇಂಧನವನ್ನು (spent fuel) ಮರುಸಂಸ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಪರಮಾಣು ತ್ಯಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ವಿಕಿರಣ-ವಿಷತ್ವವನ್ನು (radio-toxicity) ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ಹೊದಿಕೆ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ: ರಿಯಾಕ್ಟರ್ ಕೋರ್ (core) U-238 ಹೊದಿಕೆಯಿಂದ (blanket) ಆವೃತವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಪ್ಲುಟೋನಿಯಂ-239 ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.
• ಬ್ರೀಡರ್ ಕಾರ್ಯ: ಪಿಎಫ್‌ಬಿಆರ್ (PFBR) ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯುರೇನಿಯಂ-238 ಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ಲುಟೋನಿಯಂ-239 ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಅದು ಬಳಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಇಂಧನವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.
• ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ ಪ್ರಕಾರ: ನಿಧಾನಗತಿಯ ಉಷ್ಣ ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಮಾಡರೇಟರ್ (moderator) ಇಲ್ಲದೆ ವಿದಳನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿಯ ವೇಗದ ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್‌ಗಳನ್ನು (high-energy fast neutrons) ಬಳಸುತ್ತದೆ.
• ಶೀತಕ: ವೇಗದ ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್‌ಗಳ ವೇಗವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡದೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಷ್ಣ ವಾಹಕತೆಯನ್ನು (thermal conductivity) ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಈ ರಿಯಾಕ್ಟರ್ ನೀರಿನ ಬದಲಿಗೆ ದ್ರವ ಸೋಡಿಯಂ ಅನ್ನು ಶೀತಕವಾಗಿ (liquid sodium as the coolant) ಬಳಸುತ್ತದೆ.
• ಶಕ್ತಿಯ ಇಳುವರಿ: 1 ನೇ ಹಂತದ ಒತ್ತಡದ ಭಾರಜಲ ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ಗಳಿಗೆ (PHWRs) ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಇದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಯುರೇನಿಯಂನಿಂದ 60 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುತ್ತದೆ.
• ಪೂಲ್ ವಿನ್ಯಾಸ: ಪೂಲ್-ಮಾದರಿಯ (pool-type) ವಿನ್ಯಾಸವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿಕಿರಣಶೀಲ ಸೋಡಿಯಂ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಅನ್ನು ಒಂದೇ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೆಯ (vessel) ಒಳಗೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಇದು ಬಾಹ್ಯ ಸೋರಿಕೆಯ ಅಪಾಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ಸುರಕ್ಷತಾ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ: ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ನ ಋಣಾತ್ಮಕ ವಿದ್ಯುತ್ ಗುಣಾಂಕವು (negative power coefficient) ಕೋರ್ ಅತಿಯಾಗಿ ಬಿಸಿಯಾದರೆ ಪರಮಾಣು ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ನಿಧಾನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಕರಗುವಿಕೆಯನ್ನು (meltdowns) ತಡೆಯುತ್ತದೆ.